Σε τροχιά επικίνδυνης θεσμικής και πολιτικής κρίσης βρίσκεται η Πολωνία, με τον πρόεδρο της χώρας Κάρολ Ναβρότσκι, να συγκαλεί σήμερα εκτάκτως τους εκπροσώπους των κομμάτων της πλειοψηφίας και της αντιπολίτευσης.
Στόχος των επειγουσών διαβουλεύσεων είναι η αναζήτηση διεξόδου μετά τα δραματικά γεγονότα της Παρασκευής και την επέμβαση της αστυνομίας στην έδρα του Συνταγματικού Δικαστήριου στη Βαρσοβία.
«Εξαιτίας της απειλής για την εσωτερική ασφάλεια της Δημοκρατίας της Πολωνίας, συγκαλώ σήμερα επείγουσες διαβουλεύσεις με τη συμμετοχή αντιπροσώπων των κοινοβουλευτικών δυνάμεων», αναφέρεται στην ανακοίνωση του Κάρολ Ναβρότσκι, την οποία ανέγνωσε νωρίς το πρωί έξω από το δικαστικό μέγαρο ο προσωπάρχης του, Πάβελ Σερφερνάκερ.
Νύχτα έντασης και επεισοδιακή επιστροφή του προέδρου
Η κλιμάκωση σημειώθηκε την Παρασκευή, ενώ ο Πολωνός πρόεδρος βρισκόταν εν πτήσει με προορισμό τη Σενεγάλη για να παρευρεθεί στην έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων Νέων. Πληροφορούμενος τις εξελίξεις, ο Ναβρότσκι ματαίωσε αμέσως το ταξίδι του, έκανε μεταβολή και επέστρεψε εσπευσμένα στη Βαρσοβία, μεταβαίνοντας αργά το βράδυ στο Συνταγματικό Δικαστήριο.
Όπως κατέγραψαν τηλεοπτικά πλάνα, επικράτησε μεγάλη ένταση κατά την άφιξή του, με τον πρώην πυγμάχο πρόεδρο να καταφέρνει με δυσκολία να εισέλθει στο κτήριο, σπρώχνοντας δικαστές που προσπάθησαν να του φράξουν τον δρόμο, πριν αποχωρήσει αργά τη νύχτα.
Παράλληλα, στην έδρα του δικαστηρίου είχαν αναπτυχθεί ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας αποκλείοντας την πρόσβαση, ενώ οι εξελίξεις στο εσωτερικό του οργάνου ήταν ραγδαίες:
Ο υπουργός Δικαιοσύνης και γενικός εισαγγελέας ζήτησε την άρση της ασυλίας του προέδρου του δικαστηρίου, ο οποίος είχε διοριστεί από το συντηρητικό κόμμα «Νόμος και Δικαιοσύνη» (PiS).
Δικαστής, η οποία διορίστηκε πρόσφατα από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ανακοίνωσε ότι αναλαμβάνει προσωρινά την προεδρία του Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Η αντιπαράθεση γύρω από το Συνταγματικό Δικαστήριο αποτελεί το επίκεντρο της διαμάχης μεταξύ Βρυξελλών και Βαρσοβίας από την περίοδο διακυβέρνησης του PiS (2015-2023), καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρούσε το όργανο χειραγωγούμενο από την τότε πολιτική εξουσία. Οι διορισμοί δικαστών με σαφή πολιτική τοποθέτηση από την προηγούμενη κυβέρνηση δεν αναγνωρίζονται ούτε από την ΕΕ ούτε από τη σημερινή κεντροδεξιά κυβέρνηση.
Μετά την επάνοδό του στην εξουσία το 2023, ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ δεσμεύτηκε να επιλύσει την κρίση. Οι νέες τοποθετήσεις δικαστών που υπερψηφίστηκαν από την Κάτω Βουλή παραμένουν, ωστόσο, στον «αέρα» καθώς ο πρόεδρος Ναβρότσκι αρνείται να τις επικυρώσει.
«Η αποκατάσταση του κράτους δικαίου αποτελεί καθήκον μας», δήλωσε από την πλευρά του ο Ντόναλντ Τουσκ, υπογραμμίζοντας: «Έπειτα από δεκαετίες παρανομίας υπό το PiS, είναι μια διαδικασία δύσκολη, μερικές φορές οδυνηρή, η οποία απαιτεί αποφασιστική δράση. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος».
