Το ραχίν είναι μια γνώριμη λέξη της ποντιακής. Ανήμερα της 28ης Οκτωβρίου όμως, μας οδηγεί στα βουνά της Αλβανίας και σε ένα τραγούδι που κρατά ζωντανό τον πόνο μιας μάνας για το παιδί της.
Στο Ηλεκτρονικό Λεξικό της Ποντιακής LinguaPontica, η λέξη καταγράφεται ως ραχͮίν, με τη σημασία «βουνό» και, στο λεξικό του Στάθη Αθανασιάδη-Γεροστάθη, «βουνό υψηλό πολύ». Ο πληθυντικός της είναι ραχͮία, δηλαδή τα βουνά.
Και πώς προφέρεται το «ραχία»; Το -χ- με το ειδικό διακριτικό αποδίδει έναν ήχο σαν παχύ σίγμα, όπως το sh στην αγγλική λέξη ship. Μια προσεγγιστική απόδοση είναι «ρα-σί-α», με τον τόνο στο «ί» και το «σ» παχύ. Το ίδιο σύμφωνο ακούγεται και στον ενικό, «ραχίν».
Στην ίδια οικογένεια λέξεων βρίσκουμε το ραχόπον, τη ραχούλα ή το λοφίσκο, αλλά και το ραχοδιαβαίνω», που σημαίνει περνώ πάνω από βουνό.
Η σύνδεση με το Έπος του ’40 έρχεται μέσα από το τραγούδι «Ση Αλβανίας τα ραχιά», σε στίχους και μουσική του Νίκου Κελεσίδη, που περιλαμβάνεται στο δίσκο Τα ποντιακά τραγούδια του Νίκου Κελεσίδη – Αφιέρωμα ση μάναν, του 1982.
Μιλά μια μάνα που έχασε τον γιο της «σο μαύρον το Σαράντα». Τον αναζητεί ακόμη, θέλει να μάθει πού σκοτώθηκε, να φτάσει στον τάφο του και να ανάψει ένα κερί:
