Η Ελλάδα ήταν αυτή που, σε συνεργασία με τον πρόεδρο της Βουλής της Λιβύης Ακίλα Σάλεχ, καθυστερούσε επί επτά ολόκληρα χρόνια την κύρωση του τουρκολυβικού μνημονίου. Η Τουρκία ήταν αυτή που επεδίωκε παντί τρόπω την κύρωσή του, για να τεθεί σε ισχύ, όπως προβλέπει το Άρθρο VI του μνημονίου. Τελικά η Τουρκία κατόρθωσε να τα βρει με την οικογένεια Χαφτάρ, να «εκπαραθυρώσει» τον Ακίλα Σάλεχ και να τοποθετήσει στη θέση του ενεργούμενο της Βεγγάζης και της Άγκυρας, πετυχαίνοντας την κύρωση του μνημονίου.
Με άλλα λόγια, η Τουρκία πέτυχε έναν στόχο για τον οποίο κατέβαλε προσπάθειες επί επτά χρόνια, ενώ η Ελλάδα απέτυχε να πετύχει τον δικό της πολιτικό στόχο, που ήταν η μη κύρωση του μνημονίου.
Άρα, προσεγγίζοντας το θέμα στο συγκεκριμένο πλαίσιο, η Τουρκία πέτυχε μια νίκη και η Ελλάδα μετρά μια ήττα.
Όμως, το θέμα είναι περίπλοκο και δεν μπορεί να «εγκλωβιστεί» στο τουρκολυβικό μνημόνιο.
Ο Aydın Sezer, Τούρκος αναλυτής εξωτερικής πολιτικής, συγγραφέας, πρώην διπλωμάτης και πρώην κυβερνητικός αξιωματούχος, ο οποίος ειδικεύεται στη διπλωματία της Τουρκίας, στα ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου και του Αιγαίου, προσεγγίζει το θέμα από μια ιδιαίτερη σκοπιά, θεωρώντας ότι με την κύρωση τίθεται σε ισχύ το μνημόνιο και άρα ανοίγει ο δρόμος για την επίλυση του ζητήματος των διαφωνιών ως προς τα όρια της ΑΟΖ-υφαλοκρηπίδας μεταξύ Ελλάδας, Αιγύπτου και Λιβύης, με την παραπομπή του στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Ο Σεζέρ μας υπενθυμίζει ότι αυτό είναι μια πρακτική που ακολούθησε η Λιβύη και έλυσε τα προβλήματά της με την Τυνησία και τη Μάλτα σχετικά με την υφαλοκρηπίδα παραπέμποντας το θέμα στο Διεθνές Δικαστήριο.
Σε μια τέτοια περίπτωση, η Τουρκία, έστω και αν δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στην προσφυγή, κινδυνεύει να δει το αφήγημά της για τη «Γαλάζια Πατρίδα» να καταρρέει, αφού δεν υπάρχει ΚΑΜΙΑ περίπτωση το Διεθνές Δικαστήριο να μην αναγνωρίσει έστω και μειωμένη επήρεια στα νησιά. Να υπενθυμίσουμε ότι το αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» στηρίζεται αποκλειστικά στην πρωτοφανή άποψη ότι τα νησιά δεν δικαιούνται ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.
Ακολουθεί το άρθρο του Αϊντίν Σεζέρ, με τίτλο: Άσχημα νέα για όσους φωνάζουν νίκη για τη Λιβύη!
Για πέντε χρόνια το λέγαμε ξανά και ξανά. Όταν τους φέραμε αντιμέτωπους με την αλήθεια, λέγοντας: «Κοιτάξτε, αυτό το κείμενο που υπογράψατε δεν έχει εγκριθεί από το νόμιμο κοινοβούλιο της Λιβύης. Δεν μπορείτε να το θέσετε στο τραπέζι διεθνώς ή να το εφαρμόσετε πριν ολοκληρωθούν οι εσωτερικές νομικές διαδικασίες», όσοι δεν δίστασαν να μας προσβάλουν, όσοι μας χαρακτήρισαν «αντιτιθέμενους στη Γαλάζια Πατρίδα», τώρα γιορτάζουν την έγκριση της Βουλής των Αντιπροσώπων στη Λιβύη ως μια μεγάλη διπλωματική νίκη.
Είναι απίστευτο. Περιμέναμε πέντε χρόνια για να δούμε ένα τόσο λαμπρό παράδειγμα ασυνέπειας, άγνοιας και χρήσης της εξωτερικής πολιτικής ως εργαλείου για την εσωτερική πολιτική.
Εφόσον λοιπόν ήμασταν τόσο απεγνωσμένοι για αυτήν την έγκριση, αφού η επικύρωσή της ήταν τόσο απαραίτητη που θα θεωρούνταν «νίκη», δεν θα ρωτούσε κανείς, σε ποια νομική βάση θέσατε σε ισχύ αυτή τη συμφωνία στην Τουρκία χωρίς να ανταλλάξετε τα έγγραφα επικύρωσης; Όλοι πρέπει να δουν την αλήθεια πίσω από αυτές τις διστακτικές απαντήσεις και τους νομικούς παραλογισμούς που δώσατε όταν ρωτήσατε το CİMER (το Κέντρο Επικοινωνίας της Προεδρίας). Ενεργήσατε ενάντια στο δικό σας εσωτερικό δίκαιο και τη σοβαρότητα του κράτους.
Δείτε τι λέει το σχετικό άρθρο της συμφωνίας:
«Άρθρο VI – Έναρξη ισχύος Το παρόν Μνημόνιο Συνεργασίας θα τεθεί σε ισχύ την ημερομηνία παραλαβής της τελευταίας γραπτής ειδοποίησης από τα Μέρη μεταξύ τους μέσω διπλωματικής οδού ότι οι απαραίτητες εσωτερικές νομικές διαδικασίες για την έναρξη ισχύος του Μνημονίου Συνεργασίας έχουν ολοκληρωθεί».
Ας δούμε τώρα πώς αυτή η «νίκη» άνοιξε στην πραγματικότητα την πόρτα σε μια διπλωματική καταστροφή για την Τουρκία… Η εξωτερική πολιτική δεν ασκείται με αβάσιμους ισχυρισμούς και με πομπώδη ρητορική στην κορυφή ενός χάρτη.
Η πραγματικότητα επί τόπου και στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι η εξής: υπάρχουν δύο διαμετρικά αντίθετες, αντικρουόμενες συμφωνίες. Από τη μία πλευρά, υπάρχει η συμφωνία οριοθέτησης μεταξύ Αιγύπτου και Ελλάδας, και τα δύο συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Από την άλλη πλευρά, υπάρχει η συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, καμία από τις οποίες δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της UNCLOS.
Τώρα, παρακαλώ τοποθετήστε τον χάρτη μπροστά σας και θεωρήστε τη γραμμή Α-Β ως τη συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης και τη γραμμή Α-Α στα δεξιά ως τη συμφωνία Αιγύπτου-Ελλάδας.
Ο πραγματικός κίνδυνος ξεκινά τώρα!
Αυτή η έγκριση από το λιβυκό κοινοβούλιο δεν θα φέρει κανένα πρακτικό νέο αποτέλεσμα για την Τουρκία επί τόπου. Όπως είπαμε, η συμφωνία έχει ήδη τεθεί σε ισχύ! Ωστόσο, θα έχει τεράστιες συνέπειες για την Ελλάδα και πιθανότατα για την Αίγυπτο: διεθνείς δικαστικές διαμάχες.
Εκείνοι που αρέσκονται στα μεγάλα λόγια στην Τουρκία πιστεύουν ότι η Λιβύη θα πάρει τα όπλα και θα πολεμήσει για εμάς στην Ανατολική Μεσόγειο. Είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε την κρατική παράδοση της Λιβύης σε αυτό το θέμα. Γνωρίζετε τι κάνει η Λιβύη στις διαφορές θαλάσσιας δικαιοδοσίας; Πηγαίνει στο δικαστήριο! Προηγουμένως, η Λιβύη έλυσε τα προβλήματά της με την Τυνησία και τη Μάλτα σχετικά με την υφαλοκρηπίδα παραπέμποντας το θέμα στο Διεθνές Δικαστήριο.
Αυτό που θα συμβεί τώρα είναι το εξής: Η Ελλάδα και η Αίγυπτος θα οδηγήσουν αυτό το θέμα σε διεθνή δικαστήρια. Όταν η υπόθεση φτάσει στο δικαστήριο, μπορεί να αντιμετωπίσουμε την πιο σοβαρή διπλωματική και νομική ήττα στην ιστορία μας στην Ανατολική Μεσόγειο. Διστάζω να το πω, αλλά πρέπει να πούμε την αλήθεια.
Αν αυτό το θέμα φτάσει στη Χάγη, το Διεθνές Δικαστήριο θα καταρρίψει την αγαπημένη μας θέση ότι «τα νησιά δεν μπορούν να έχουν υφαλοκρηπίδα ή αποκλειστικές οικονομικές ζώνες (ΑΟΖ). Τα νησιά παράγουν μόνο χωρικά ύδατα», ειδικά όταν πρόκειται για μια τεράστια νησιωτική αλυσίδα όπως η Κρήτη, η Κάρπαθος και η Ρόδος. Ακόμα κι αν το δικαστήριο δεν παραχωρήσει στα νησιά πλήρη επήρεια στο πλαίσιο της αρχής της ισότητας, δεν θα τους δώσει επίσης μηδενικό αποτέλεσμα. Εάν η νομική διαδικασία οδηγήσει σε δυσμενές αποτέλεσμα, όλα τα επιχειρήματά μας σχετικά με τα νησιά, τα οποία αγαπάμε εδώ και χρόνια και για τα οποία έχουμε αναπτύξει το πολεμικό μας ναυτικό, θα καταρρεύσουν. Έχουμε, με τα ίδια μας τα χέρια, θέσει τα δικά μας επιχειρήματα κάτω από τη γκιλοτίνα ενός διεθνούς δικαστηρίου.
Κάποιος πιθανότατα θα βγει αμέσως και θα πει ότι το δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία να κρίνει θέματα που αφορούν την Τουρκία. Τα διεθνή δικαστήρια δεν κλείνουν μια υπόθεση απλώς και μόνο επειδή μια τρίτη χώρα έχει αξίωση στην οριοθέτηση των θαλάσσιων υδάτων, λέγοντας: «Ω, η Τουρκία δεν εμπλέκεται στην υπόθεση, δεν μπορώ να το χειριστώ αυτό». Το ΔΔΧ έχει πολύ σαφή προηγούμενα σε προηγούμενες υποθέσεις όπως Λιβύη-Μάλτα ή Καμερούν-Νιγηρία.
Αυτοί που μας χαρακτήριζαν προδότες για πέντε χρόνια όταν λέγαμε: «Μην το κάνετε αυτό, μην το κάνετε εκείνο, χρησιμοποιήστε διπλωματία, μην αποξενώνετε την Αίγυπτο», τώρα προσπαθούν να καρπωθούν ψεύτικες νίκες από μια εσωτερική διαδικασία έγκρισης στη Λιβύη.
Η κατάσταση είναι τόσο σαφής και τόσο σοβαρή. Τώρα, δυστυχώς, θα ξεκινήσει μια επώδυνη δικαστική διαδικασία.
Είθε ο Θεός να μας προστατεύει, ή μάλλον, να προστατεύει τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, από την κενή ρητορική και να είναι αρωγός μας. Δεν υπάρχει τίποτα άλλο να πούμε.
