Στο τραπέζι της σημερινής συνάντησης του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στη Νέα Υόρκη δεν θα βρεθεί απλώς μία ακόμη πρόταση εκεχειρίας. Θα κριθεί εάν το Κίεβο είναι διατεθειμένο να περιορίσει το αποτελεσματικότερο μέσο οικονομικής πίεσης που διαθέτει απέναντι στη Μόσχα, με αντάλλαγμα την προστασία των ουκρανικών ενεργειακών υποδομών πριν από το χειμώνα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ζητά να σταματήσουν οι ουκρανικές επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, καθώς οι ζημιές στην πετρελαϊκή βιομηχανία της Ρωσίας πιέζουν την παγκόσμια αγορά καυσίμων.
Ο Ουκρανός πρόεδρος προσέρχεται στη συνάντηση ζητώντας μια αμοιβαία ανακωχή: η Ρωσία να μην πλήττει εγκαταστάσεις ηλεκτρισμού, θέρμανσης, κρίσιμες υποδομές και εξαγωγές τροφίμων και το Κίεβο να απαντήσει με αντίστοιχα βήματα αποκλιμάκωσης.
Η δυσκολία βρίσκεται ακριβώς εκεί: η Ουκρανία δεν θέλει να αφοπλιστεί μονομερώς, ενώ η Ρωσία δεν έχει δώσει καμία σαφή ένδειξη ότι προτίθεται να περιορίσει τον αεροπορικό πόλεμο.
Ο χειμώνας ως όπλο
Στο Κίεβο επικρατεί έντονη ανησυχία ότι η Μόσχα προετοιμάζει νέα εκστρατεία πληγμάτων εναντίον του ουκρανικού δικτύου ηλεκτροδότησης και θέρμανσης κατά τους χειμερινούς μήνες.
Οι αεροπορικές επιθέσεις των δύο πλευρών έχουν ήδη πλήξει λιμάνια, αποθήκες, πλοία και ενεργειακές εγκαταστάσεις, επηρεάζοντας παράλληλα τις εξαγωγές μέσω της Μαύρης Θάλασσας. Η Ρωσία διαθέτει σαφώς μεγαλύτερη ισχύ πυρός σε πυραύλους, ενώ τους τελευταίους μήνες έχει αυξήσει σημαντικά τη χρήση drones με αεριωθούμενο κινητήρα.
Τον Ιούλιο εξαπέλυσε τον μεγαλύτερο αριθμό βαλλιστικών πυραύλων μέσα σε έναν μήνα από την έναρξη του πολέμου. Για την Ουκρανία, τα διαθέσιμα συστήματα Patriot αποτελούν την κρίσιμη γραμμή άμυνας απέναντι σε αυτές τις επιθέσεις – όμως τόσο τα συστήματα όσο και οι αναχαιτιστικοί πύραυλοι βρίσκονται σε έλλειψη.
Γι’ αυτό ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται να συνδέσει την πρόταση για ενεργειακή ανακωχή με ένα σαφές αίτημα: εάν η Ρωσία δεν δεχθεί την αποκλιμάκωση, η Ουκρανία θα χρειαστεί περισσότερους Patriot για να προστατεύσει τις πόλεις και τις υποδομές της.
Γιατί ο Τραμπ θέλει να σταματήσουν τα ουκρανικά drones
Τα ουκρανικά πλήγματα βαθιά στο ρωσικό έδαφος έχουν προκαλέσει εκτεταμένες ζημιές σε διυλιστήρια και άλλες εγκαταστάσεις της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Για το Κίεβο, πρόκειται για έναν από τους λίγους τρόπους με τους οποίους μπορεί να πλήξει άμεσα τα έσοδα που χρηματοδοτούν τη ρωσική πολεμική μηχανή και να αυξήσει το κόστος του πολέμου για τη Μόσχα.
Για τον Ντόναλντ Τραμπ όμως, τα ίδια πλήγματα έχουν και μια διαφορετική διάσταση.
Οι απώλειες στη ρωσική παραγωγή και διύλιση επιβαρύνουν την παγκόσμια αγορά καυσίμων, τη στιγμή που οι τιμές της ενέργειας έχουν ήδη αυξηθεί εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν.
Με τη δημοτικότητά του να καταγράφει ιστορικά χαμηλά και τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου να πλησιάζουν, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ισχυρό εσωτερικό κίνητρο να συγκρατήσει τις τιμές του ντίζελ και της βενζίνης.
Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε την Κυριακή με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, του ζήτησε να σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας αποκλιμάκωσης. Το αμερικανικό αίτημα φέρνει το Κίεβο μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: να ανταποκριθεί στον σημαντικότερο σύμμαχό του ή να διατηρήσει ένα από τα ισχυρότερα διαπραγματευτικά του όπλα.
Η ανακωχή που κράτησε μία ημέρα
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι Ρωσία και Ουκρανία είχαν συμφωνήσει να μην πλήττουν η μία τις ενεργειακές εγκαταστάσεις της άλλης.
Η εικόνα της ανακωχής κατέρρευσε σχεδόν αμέσως. Την επόμενη ημέρα η Ρωσία έπληξε πρατήρια καυσίμων στο Κίεβο, ενώ η Ουκρανία επιτέθηκε σε ρωσικό διυλιστήριο.
Την Κυριακή, νέα ουκρανική επίθεση με drones έπληξε διυλιστήριο της Μόσχας και στοίχισε τη ζωή σε τρεις ανθρώπους, την ώρα που στη Ρωσία ολοκληρωνόταν μια αυστηρά ελεγχόμενη εκλογική διαδικασία, η οποία ενίσχυσε την κυριαρχία της Ενωμένης Ρωσίας στο κοινοβούλιο.
Το Κρεμλίνο αναμένεται να παρουσιάσει το εκλογικό αποτέλεσμα ως επιβεβαίωση της λαϊκής στήριξης προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν και την πολεμική πολιτική του.
Δύο παράλληλα κανάλια διαπραγμάτευσης
Την ώρα που Ντόναλντ Τραμπ και Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα συζητούν στη Νέα Υόρκη, βρίσκεται σε εξέλιξη και δεύτερο διπλωματικό κανάλι.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ αναμένεται να συναντηθεί την Τετάρτη με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο. Η Ουάσινγκτον επιχειρεί έτσι να συνομιλεί παράλληλα με το Κίεβο και τη Μόσχα, αναζητώντας μια περιορισμένη συμφωνία αποκλιμάκωσης που θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως πρώτο βήμα προς ευρύτερες διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, μια ανακωχή που θα αφορά αποκλειστικά τις ενεργειακές εγκαταστάσεις δεν ισοδυναμεί με κατάπαυση του πυρός. Θα αποτελούσε μια μερική συμφωνία προστασίας κρίσιμων υποδομών, χωρίς να σταματήσει τις μάχες στο μέτωπο ή τις επιθέσεις εναντίον άλλων στρατιωτικών και οικονομικών στόχων.
Patriot και νέα συμφωνία για drones
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έφθασε στη Νέα Υόρκη ανακοινώνοντας ότι μια νέα συμφωνία για drones είναι έτοιμη προς υπογραφή, χωρίς να δώσει περισσότερες πληροφορίες για το περιεχόμενο ή τα εμπλεκόμενα μέρη.
Παράλληλα, δήλωσε ότι η ουκρανική αντιπροσωπεία μεταφέρει συγκεκριμένες προτάσεις ασφαλείας και αποκλιμάκωσης, ενώ εργάζεται για την ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας και την εξασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης.
Επομένως, η σημερινή συνάντηση έχει δύο παράλληλες κατευθύνσεις: περιορισμό των επιθέσεων στην ενέργεια εάν υπάρξει ρωσική ανταπόκριση και ενίσχυση της ουκρανικής άμυνας εάν η Μόσχα αρνηθεί.
