«… Ταξιδέψαμε κατά τον βοριά, ξένοι βυθισμένοι μέσα σε καταχνιές…» Με τα λόγια του Γιώργου Σεφέρη από το «Μυθιστόρημα» να συνοψίσουν τη διαδρομή ενός ολόκληρου λαού, οι Οινούσσες κρατούν ζωντανή τη μνήμη του ελληνισμού της Μικράς Ασίας και των αλησμόνητων πατρίδων.
Την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου, η μνήμη επιστρέφει στις χαμένες πατρίδες μέσα από μια σειρά εκδηλώσεων που κορυφώνονται στο Μνημείο Μικρασιατών, στην Ακρόπολη των Οινουσσών. Είναι μια ημέρα αφιερωμένη στους ανθρώπους που βρέθηκαν στον δρόμο του μεγάλου ξεριζωμού, αφήνοντας πίσω τους τόπους στους οποίους είχαν γεννηθεί, σπίτια, εκκλησίες, γειτονιές και αγαπημένα πρόσωπα.
Στις 10 το πρωί, στον Ιερό Καθεδρικό Ναό Αγίου Νικολάου, μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, θα τελεστεί μνημόσυνο για την ανάπαυση των ψυχών των ανθρώπων που χάθηκαν μέσα στη δίνη του ξεριζωμού.
Λίγο αργότερα, στις 10:30, στο Μνημείο Μικρασιατών θα τελεστεί επιμνημόσυνη δέηση και θα ακολουθήσει κατάθεση στεφάνου από τον δήμαρχο Οινουσσών Γεώργιο Στ. Δανιήλ.
Η τελετή θα συνεχιστεί με ένα λογοτεχνικό ταξίδι στις απέναντι ακτές. Στις 10:45, η Αγγελική Γούνη θα απαγγείλει απόσπασμα από την Αιολική Γη του Ηλία Βενέζη, με τον τίτλο «Ταξιδεύουν στο Αιγαίο τα όνειρά μας…». Οι λέξεις του Μικρασιάτη συγγραφέα θα συναντήσουν έτσι τη μνήμη εκείνων που ταξίδεψαν πράγματι στο Αιγαίο, όχι από επιλογή αλλά κυνηγημένοι από τα γεγονότα της εποχής.
Και στις 10:50, ο Εθνικός Ύμνος θα ολοκληρώσει την τελετή.
Για τις Οινούσσες, η μνήμη της Μικράς Ασίας δεν είναι μια μακρινή σελίδα της Ιστορίας. Είναι μνήμη ανθρώπων, οικογενειών και πατρίδων που πέρασαν απέναντι μαζί με τους ξεριζωμένους και συνέχισαν να υπάρχουν μέσα στις αφηγήσεις, στα ονόματα, στις παραδόσεις και στις επόμενες γενιές.
