Στο τμήμα της Αγια-Σοφιάς που εμφανίζει τη μεγαλύτερη ευπάθεια σε ενδεχόμενο σεισμό επικεντρώνεται η νέα φάση των εργασιών αποκατάστασης στο (πολύπαθο) μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομίας, που πλέον εξυπηρετεί τις λατρευτικές ανάγκες των μουσουλμάνων.
Πρόκειται για το ανατολικό ημιθόλιο, το οποίο, σύμφωνα με τους Τούρκους ειδικούς που επιβλέπουν το έργο, θα μπορούσε να αποτελέσει το σημείο από όπου θα ξεκινούσε μια πιθανή κατάρρευση.
Όπως αναφέρει η Hürriyet, προβλέπεται η εγκατάσταση χαλύβδινης πλατφόρμας στο εσωτερικό, ώστε τα συνεργεία να αποκτήσουν πρόσβαση για τις παρεμβάσεις ενίσχυσης και συντήρησης. Οι εργασίες θα προχωρήσουν με ρυθμίσεις που θα επιτρέπουν τη συνέχιση των επισκέψεων και της χρήσης ως τέμενος.
Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde Cumhuriyet tarihinin en büyük ve en kapsamlı restorasyon çalışmaları planladığımız takvim doğrultusunda titizlikle sürüyor.
Ana kubbedeki güçlendirme ve konservasyon uygulamalarımız devam ederken statik analizler doğrultusunda doğu yarım… pic.twitter.com/wTAXLpNJTG
— Mehmet Nuri Ersoy (@MehmetNuriErsoy) September 10, 2026
Ο αρχιτέκτονας Χασάν Φιράτ Ντικέρ, μέλος της επιστημονικής επιτροπής του έργου, εξήγησε ότι ο κεντρικός τρούλος στηρίζεται σε τέσσερα μεγάλα τόξα.
Το πιο ευάλωτο είναι εκείνο που τον συνδέει με το ανατολικό ημιθόλιο, γι’ αυτό και η ενίσχυση της συγκεκριμένης σύνδεσης αποτελεί προτεραιότητα. Οι παρεμβάσεις θα γίνουν τόσο από το εσωτερικό όσο και από την εξωτερική πλευρά του μνημείου.
Πώς προστατεύονται τα ψηφιδωτά
Στον κεντρικό τρούλο έχει ήδη ολοκληρωθεί η προσωρινή χαλύβδινη στέγη, ενώ συνεχίζονται ο καθαρισμός και η συντήρηση των ψηφιδωτών.
Μεταξύ των εφαρμογών περιλαμβάνεται το λεγόμενο «facing»: η προσωρινή υποστήριξη των ψηφιδωτών επιφανειών με ύφασμα, για την προστασία τους κατά τη διάρκεια των εργασιών.
Όταν αφαιρεθούν τμήματα της μολύβδινης επικάλυψης του τρούλου, θα ληφθούν δείγματα κονιαμάτων, επιχρισμάτων και άλλων οικοδομικών υλικών. Η ανάλυσή τους θα καθοδηγήσει την επιλογή των υλικών που θα χρησιμοποιηθούν στη συντήρηση.
Στο ανατολικό ημιθόλιο προβλέπονται επίσης παρεμβάσεις στα ψηφιδωτά και στις ζωγραφικές διακοσμήσεις. Καθαρισμός, συντήρηση και επισκευές θα πραγματοποιηθούν και στις μαρμάρινες επιφάνειες του ανατολικού τοίχου, στην περιοχή του μιχράμπ, σύμφωνα με τη Daily Sabah.
Διατήρηση της ιστορίας των 1.500 χρόνων
Η στατική ασφάλεια συνδέεται και με τον τρόπο προστασίας του μνημείου. Ο αρχιτέκτονας Τζαν Σακίρ Μπινάν, επίσης μέλος της επιστημονικής επιτροπής, υπογράμμισε ότι κάθε επέμβαση πρέπει να στηρίζεται στην επιστημονική έρευνα και στη λεπτομερή τεκμηρίωση, με τη μικρότερη δυνατή παρέμβαση και διατήρηση των αυθεντικών υλικών στη θέση τους, όπου αυτό είναι εφικτό.
Στην προσέγγιση αυτή περιλαμβάνονται όλα τα ιστορικά στρώματα της Αγια-Σοφιάς, ακόμη και τα ίχνη παλαιότερων επισκευών, που αποτελούν μέρος της διαδρομής της.
Ως προς το χρονοδιάγραμμα, ο Ντικέρ ανέφερε ότι στόχος είναι να έχουν ολοκληρωθεί πολλά στάδια της αποκατάστασης μέσα στο 2027, χωρίς να προσδιορίζει ημερομηνία περάτωσης του συνόλου των εργασιών, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις του στο Anadolu.
