Η Τουρκία, εκμεταλλευόμενη τη διαχρονική στάση των ελληνικών κυβερνήσεων, έχει επεκτείνει τον κύκλο των διεκδικήσεών της εις βάρος της χώρας μας – από μία που ήταν το 1973, όταν αμφισβήτησε την ελληνική υφαλοκρηπίδα παραχωρώντας άδεια ερευνών σε διεθνή ύδατα στο Αιγαίο στο ερευνητικό πλοίο «Τσανταρλί», σήμερα τείνουν να ξεπεράσουν τις δέκα. Και έχει ο… Αλλάχ.
Όλες αυτές οι διεκδικήσεις είναι εκτός Διεθνούς Δικαίου, παράλογες και παράνομες.
Και αναφερόμαστε:
• στο θέμα των χωρικών υδάτων και το casus belli,
• στην αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας σε 152 ελληνικά νησιά,
• στη μη αναγνώριση του εύρους του εναέριου χώρου της Ελλάδας στα 10 ναυτικά μίλια,
• στη μη συμμόρφωση με τις επιταγές του ICAO για κατάθεση σχεδίων πτήσεως στο FIR Αθηνών,
• στην διεκδίκηση του δικαιώματος στην έρευνα και διάσωση ανατολικά του 25ου μεσημβρινού,
• στην αμφισβήτηση έκδοσης NAVTEX από τους σταθμούς Λήμνου και Ηρακλείου στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο,
• στα θαλάσσια πάρκα,
• στην άρνηση του δικαιώματος των νησιών σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, και
• στην αποστρατιωτικοποίηση των νησιών.
Όλες οι παραπάνω διεκδικήσεις της Τουρκίας, όπως προαναφέραμε, είναι εκτός Διεθνούς Δικαίου, παράλογες και παράνομες – με εξαίρεση σε ένα βαθμό το θέμα της αποστρατιωτικοποίησης, στο οποίο η τουρκική διπλωματία επικαλείται υποχρεώσεις της Ελλάδας με βάση τις Συνθήκες της Λοζάνης (1923) και των Παρισίων (1947).
Να διευκρινίσουμε ότι η Ελλάδα εξοπλίζει τα νησιά τα νησιά με βάση το Δικαίωμα Αυτοάμυνας (Άρθρο 51 του Χάρτη του ΟΗΕ), το οποίο προβλέπει ότι κάθε κυρίαρχο κράτος έχει από το Διεθνές Δίκαιο το αναφαίρετο δικαίωμα νόμιμης άμυνας, ειδικά όταν απειλείται από τη συγκέντρωση τουρκικών στρατευμάτων και αποβατικών δυνάμεων στις απέναντι μικρασιατικές ακτές (Στρατιά του Αιγαίου, Διοίκηση Αποβατικού Στόλου, αεροπορικές βάσεις με επιθετική διάταξη κ.ά).
Όμως πέραν αυτού, όσον αφορά τα νησιά του βορείου Αιγαίου, με βάση το Άρθρο 13 της Συνθήκης της Λοζάνης σε Λέσβο, Χίο, Σάμο και Ικαρία η Ελλάδα υποχρεώθηκε να μην εγκαταστήσει ναυτική βάση και να μην ανεγείρει οχυρωματικά έργα – της δίνεται όμως το δικαίωμα να διατηρεί συνήθη αριθμό στρατευσίμων για τη στρατιωτική θητεία, καθώς και αστυνομικών δυνάμεων.
Για τη Λήμνο και τη Σαμοθράκη, που είχαν ξεχωριστό καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης, αυτό τροποποιήθηκε μεταγενέστερα με τη Συνθήκη του Μοντρέ (1936), η οποία επέτρεψε την επανεξοπλιστική παρουσία στα Στενά και επηρέασε αντίστοιχα το καθεστώς των ελληνικών νησιών, όπως αναγνωρίστηκε και επισήμως από την τουρκική πλευρά τότε.
Άρα, τα νησιά του Αιγαίου δεν έχουν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς.
Όσον αφορά τα Δωδεκάνησα, το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης προβλέπεται από τη Συνθήκη Παρισίων (1947) στην οποία η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος, άρα δεν μπορεί να αξιώνει δικαιώματα από αυτήν (res inter alios acta).
Για τους παραπάνω λόγους, επειδή η νομική θέση της Τουρκίας είναι εξαιρετικά αδύναμη όσον αφορά τις διεκδικήσεις της, επεδίωξε συμφωνία με ένα άλλο κράτος – με αυτή θα «προσέθετε»-«προσέδιδε» νομιμότητα στις διεκδικήσεις της, ειδικά στον ισχυρισμό της ότι τα νησιά δεν δικαιούνται ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, παρά μόνο 6 ν.μ. χωρικά ύδατα. Αυτή την επιδίωξη την πέτυχε υπογράφοντας το τουρκολυβικό μνημόνιο το 2019, εκμεταλλευόμενη την ολιγωρία της Αθήνας, η οποία «άφησε την πόρτα ορθάνοιχτη» αρνούμενη πεισματικά να υπογράψει την οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Κύπρο.
Με βάση τα παραπάνω, το τουρκολυβικό μνημόνιο, το οποίο κατά την άποψη της Άγκυρας προσδίδει «νομιμότητα» στις τουρκικές διεκδικήσεις, αποτελεί κεντρικό πυλώνα στο δόγμα της «Γαλάζιας Σχιζοφρένειας»· αναμένεται να λάβει θέση στο νομικό οπλοστάσιο της Τουρκίας με την αναμενόμενη κατάθεση και ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου.
Η Τουρκία τον Ιούλιο του 2024 υπερασπίστηκε την ισχύ του τουρκολυβικού μνημονίου στην Κάσο, με πέντε πολεμικά πλοία.
Όσοι νομίζουν ότι η συμμετοχή της Γαλλίας στο εγχείρημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης θα υποχρεώσει την Άγκυρα να αφαιρέσει τον κεντρικό πυλώνα από το δόγμα της «Γαλάζιας Σχιζοφρένειας», μάλλον κείνται μακράν της πραγματικότητας.
Όσον αφορά τις σκέψεις που θέλουν την Τουρκία να αίρει τις ενστάσεις της με μια «απλή ενημέρωση», να γνωρίζουν ότι το… παραμύθι αυτό δεν θα περάσει.
Πάντως το βέβαιο είναι ότι το καλώδιο της Κάσου «σε κάποιου το λαιμό θα τυλιχτεί». Ελπίζουμε να μην είναι της Ελλάδος.
