Η 11η Σεπτεμβρίου έμαθε τους Αμερικανούς να κοιτούν με φόβο τον ουρανό, τα αεροδρόμια και πέρα από τα σύνορά τους. Είκοσι πέντε χρόνια αργότερα, ο φόβος έχει αλλάξει διεύθυνση: η μεγαλύτερη ιδεολογική απειλή, λένε πλέον, δεν έρχεται από το εξωτερικό αλλά γεννιέται μέσα στην ίδια τη χώρα.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, το 33% των ερωτηθέντων θεωρεί την εγχώρια τρομοκρατία τη μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλεια του μέσου Αμερικανού.
Μόλις το 20% επιλέγει την τρομοκρατία από το εξωτερικό, ενώ το 42% φοβάται περισσότερο τις τυχαίες πράξεις βίας, όπως οι ένοπλες επιθέσεις κατά πλήθους.
Ο φόβος άλλαξε στρατόπεδο
Η μετατόπιση γίνεται ακόμη πιο καθαρή όταν το ερώτημα περιορίζεται στις επιθέσεις με ιδεολογικό υπόβαθρο: το 61% δείχνει τους εγχώριους εξτρεμιστές και το 34% τις οργανώσεις ή τα πρόσωπα που προέρχονται από το εξωτερικό.
Πριν από μόλις δεκατρία χρόνια, η εικόνα ήταν διαφορετική.
Το 2013, το 28% των Αμερικανών θεωρούσε βασικό κίνδυνο την ξένη τρομοκρατία και το 21% την εγχώρια. Σήμερα η σειρά έχει αντιστραφεί, σε μια χώρα που έχει γνωρίσει αλλεπάλληλες ένοπλες επιθέσεις με πολιτικά, ρατσιστικά ή θρησκευτικά κίνητρα.
Η επέτειος εξακολουθεί πάντως να βαραίνει στη συλλογική μνήμη. Έξι στους δέκα Αμερικανούς δηλώνουν ότι σκέφτονται κατά καιρούς τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, ενώ περίπου αντίστοιχο ποσοστό θα υποστήριζε μια στρατιωτική επιχείρηση σε περίπτωση νέου μεγάλης κλίμακας χτυπήματος.
Η μνήμη έμεινε, η πίστη στους πολέμους χάθηκε
Η διάθεση αυτή δεν μεταφράζεται σε δικαίωση των πολέμων που ακολούθησαν. Το 48% εκτιμά ότι ο πόλεμος στο Αφγανιστάν δεν άξιζε το τίμημα, έναντι 21% που έχει αντίθετη άποψη. Για το Ιράκ, το αντίστοιχο ποσοστό απόρριψης φτάνει το 51%, ενώ μόλις το 21% υπερασπίζεται την επιλογή του πολέμου.
Ακόμη πιο αρνητική είναι η αποτίμηση του πολέμου στο Ιράν, που εξαπέλυσε ο Ντόναλντ Τραμπ πριν από έξι μήνες: το 54% δηλώνει ότι δεν άξιζε το κόστος και μόνο το 25% πιστεύει το αντίθετο.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, οι Αμερικανοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την 11η Σεπτεμβρίου ως ένα γεγονός που ένωσε τη χώρα. Το 75% θεωρεί ότι είχε μεγάλο αντίκτυπο στο έθνος, ποσοστό πολύ υψηλότερο από το αντίστοιχο 41% για τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-2009.
