Λουλούδια, χειρόγραφες κάρτες, παιδικές ζωγραφιές και μικρές σημαίες έχουν καλύψει τον χώρο μπροστά από το βασιλικό παλάτι του Όσλο. Χιλιάδες Νορβηγοί συνεχίζουν να καταφθάνουν για να αποχαιρετήσουν τον βασιλιά Χάραλντ Ε’, ο οποίος πέθανε την Παρασκευή σε ηλικία 89 ετών, έπειτα από 35 χρόνια στον θρόνο.
Η χώρα βρίσκεται σε εθνικό πένθος. Οι σημαίες κυματίζουν μεσίστιες, ενώ το πορτρέτο του Χάραλντ με την επίσημη στολή του εμφανίζεται σε στάσεις λεωφορείων, τραμ και μετρό, σε καταστήματα, γραφεία και δημόσια κτήρια.
Αργά το βράδυ της Παρασκευής, παρά την καταρρακτώδη βροχή, πλήθη σχημάτισαν ουρές στους δρόμους του Όσλο για να παρακολουθήσουν την πομπή μεταφοράς της σορού από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ρίκσχοσπιταλετ προς το βασιλικό παλάτι.
Εκεί, στο παρεκκλήσι του παλατιού, τοποθετήθηκε το φέρετρο του εκλιπόντος μονάρχη.
Το παλάτι αναμένεται να ανακοινώσει πότε θα επιτραπεί στο κοινό να περάσει μπροστά από το φέρετρο και να αποτίσει φόρο τιμής.
Ο Χάραλντ πέθανε ειρηνικά στις 06:35 το πρωί της 28ης Αυγούστου, σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της νορβηγικής βασιλικής αυλής. Η σημερινή ημέρα θα ήταν η 58η επέτειος του γάμου του με τη βασίλισσα Σόνια, γεγονός που προσθέτει ακόμη μεγαλύτερη συναισθηματική φόρτιση στον αποχαιρετισμό.
Ο βασιλιάς μιας Νορβηγίας για όλους
Πολλοί από όσους συγκεντρώθηκαν στη λεωφόρο Καρλ Γιόχαν δεν μιλούσαν μόνο για έναν μονάρχη, αλλά για τον άνθρωπο που τους έκανε να αισθανθούν ότι ανήκουν στη χώρα.
Πολύ συχνές ήταν οι αναφορές στην ομιλία που είχε εκφωνήσει ο Χάραλντ το 2016 και είχε γίνει γνωστή σε ολόκληρο τον κόσμο. Σε αυτήν είχε μιλήσει ανοιχτά για μια Νορβηγία στην οποία χωρούν οι μετανάστες, οι διαφορετικές θρησκείες και οι άνθρωποι ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού.
«Οι Νορβηγοί είναι κορίτσια που αγαπούν κορίτσια και αγόρια που αγαπούν αγόρια» είχε πει, σε μια φράση που για πολλούς συμπύκνωνε το πνεύμα της βασιλείας του.
Η 43χρονη εκπαιδευτικός Βεσελίνα Βιτάνοβα, με καταγωγή από τη Βουλγαρία, είπε στο Reuters ότι χάρη στον Χάραλντ οι μετανάστες αισθάνθηκαν πραγματικά ενταγμένοι στη νορβηγική κοινωνία.
Μια άλλη γυναίκα έφθασε στο παλάτι φορώντας μπλουζάκι με απόσπασμα από την ομιλία του, ένα ουράνιο τόξο και ένα σκίτσο του βασιλιά.
«Μια εποχή τελείωσε»
Ο πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στέρε περιέγραψε τον Χάραλντ ως έναν μονάρχη που συνδύασε την παράδοση με τη δυνατότητα να οδηγεί τη χώρα σε μια νέα εποχή.
«Μια εποχή τελείωσε. Μια νέα ξεκινά. Ο βασιλιάς πέθανε. Ζήτω ο βασιλιάς», δήλωσε μετά τη συνάντησή του με τον νέο μονάρχη.
Όπως τόνισε, ο Χάραλντ θα μείνει στη μνήμη των Νορβηγών για την αγάπη του προς τον λαό, το χιούμορ και τη ζεστασιά του, αλλά και για την ακλόνητη πίστη του σε μια χώρα όπου υπάρχει θέση για όλους.
Στον θρόνο ο Χάακον Η’
Ο θάνατος του Χάραλντ σηματοδότησε ταυτόχρονα την έναρξη μιας νέας βασιλικής εποχής. Ο μοναχογιός του, πρίγκιπας διάδοχος Χάακον, έγινε αυτομάτως βασιλιάς Χάακον Η΄, όπως προβλέπει το νορβηγικό Σύνταγμα.
Η Μέτε-Μάριτ είναι πλέον βασίλισσα, ενώ η 22χρονη κόρη τους, Ίνγκριντ Αλεξάνδρα, γίνεται πριγκίπισσα διάδοχος και πρώτη στη σειρά διαδοχής.
Ο νέος βασιλιάς θα απευθύνει το βράδυ του Σαββάτου το πρώτο τηλεοπτικό διάγγελμά του προς τον νορβηγικό λαό. Την Τρίτη θα δώσει τον όρκο του ενώπιον του Κοινοβουλίου, δεσμευόμενος να υπερασπιστεί το Σύνταγμα και τους νόμους της χώρας.
Στέψη δεν θα πραγματοποιηθεί, καθώς ο θεσμός καταργήθηκε από το νορβηγικό Κοινοβούλιο το 1908. Ο Χάακον επέλεξε να διατηρήσει το ιστορικό βασιλικό σύνθημα των προκατόχων του: «Όλα για τη Νορβηγία».
Η ημερομηνία της κηδείας δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί. Η νεκρώσιμη ακολουθία θα τελεστεί στον Καθεδρικό Ναό του Όσλο και ο Χάραλντ θα ταφεί στο βασιλικό μαυσωλείο του φρουρίου Άκερσχους, δίπλα σε μέλη της οικογένειάς του.
