Πρώτα ήταν η Παναγία Σουμελά. Τώρα, ένα ακόμη ιστορικό ελληνικό μοναστήρι του Πόντου περνά στην οθόνη: ο Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτα, τον οποίο οι τουρκικές πηγές αποκαλούν Κοστούλ, εμφανίζεται στο πρώτο τρέιλερ της νέας σειράς «Sevdam Karadeniz».
Κρεμασμένη σε έναν απόκρημνο βράχο της Ματσούκας και ερειπωμένη εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, η μονή γίνεται το εντυπωσιακό σκηνικό μιας ιστορίας οικογενειακής βεντέτας, απαγορευμένου έρωτα και αναγκαστικού γάμου.
Η σειρά γυρίζεται στην Τραπεζούντα και θα προβληθεί από το NOW τη νέα τηλεοπτική σεζόν. Στο πρώτο τρέιλερ, τα ερείπια του Περιστερεώτα λειτουργούν ως μέρος του μυστηριακού τοπίου του Εύξεινου Πόντου.
Δείτε το τρέιλερ:
Ο τοπικός τουρκικός Τύπος παρουσιάζει τη μονή ως έναν «κρυμμένο θησαυρό» που βγαίνει από τη σκιά της Σουμελά και μπορεί να ενισχύσει τον τουρισμό της Τραπεζούντας.
Εκείνο που (προφανώς) δεν αναφέρεται είναι ότι το Κοστούλ είναι η ιστορική ελληνορθόδοξη Μονή Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, ένα από τα τρία μεγάλα μοναστικά κέντρα της Ματσούκας, μαζί με την Παναγία Σουμελά και τον Άγιο Ιωάννη Βαζελώνα.
Η πραγματική ταυτότητα του Κοστούλ
Σύμφωνα με τον Κώδικα της μονής, ο Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτας ιδρύθηκε το 752 μ.Χ. στο όρος Πυργί της Γαλίαινας, περίπου 30 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Τραπεζούντας.
Η παράδοση αναφέρει ότι τρεις ασκητές μοναχοί οδηγήθηκαν στο σημείο από τρία περιστέρια, έπειτα από κοινό όραμα του Αγίου Γεωργίου. Από αυτά προήλθε και η ονομασία Περιστερεώτας.
Η μονή εξελίχθηκε σε σημαντικό πνευματικό και εκπαιδευτικό κέντρο του Πόντου, με πλούσια βιβλιοθήκη και ουσιαστική συμβολή στη λειτουργία των ελληνικών σχολείων της περιοχής. Ερημώθηκε οριστικά στις 17 Ιανουαρίου 1923, ενώ η μνήμη της ανιστορήθηκε αργότερα στο Ροδοχώρι Νάουσας, όπου φυλάσσονται κειμήλια που διασώθηκαν από τον Πόντο.
Τηλεοπτικό σκηνικό πριν ακόμη σωθεί
Η εμφάνιση του Περιστερεώτα στη σειρά έρχεται λίγες ημέρες μετά την είδηση ότι η Τουρκία προωθεί σχέδιο διάσωσης για τις Μονές Περιστερεώτα και Βαζελώνα.
Η προετοιμασία των μελετών αποτύπωσης, αποκατάστασης και αναστήλωσης έχει ενταχθεί στο Επενδυτικό Πρόγραμμα του τουρκικού υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού για το 2026. Δεν έχει ανακοινωθεί, ωστόσο, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, προϋπολογισμός ή ημερομηνία έναρξης των εργασιών.
Το μνημείο είναι, επομένως, ήδη αρκετά εντυπωσιακό για να γίνει τηλεοπτικό σκηνικό, αλλά παραμένει εκτεθειμένο στη φθορά και χωρίς εξασφαλισμένο σχέδιο πλήρους αποκατάστασης.
Η ιστορία μένει εκτός κάδρου
Η περίπτωση του Περιστερεώτα δεν είναι μεμονωμένη. Η Παναγία Σουμελά βρίσκεται στο επίκεντρο της μίνι σειράς «Kalbimin Rotası Karadeniz» της GoTürkiye, μιας οργανωμένης τουριστικής καμπάνιας που χρησιμοποιεί τη μυθοπλασία για να προβάλει την Τραπεζούντα, τη Ριζούντα και το Αρτβίν.
Το «Sevdam Karadeniz» είναι εμπορική τηλεοπτική παραγωγή και όχι κρατική καμπάνια. Η οπτική λογική, όμως, είναι παρόμοια: τα ιστορικά ορθόδοξα μνημεία μετατρέπονται σε εντυπωσιακά σκηνικά, ενώ η ελληνική και χριστιανική ταυτότητά τους σπανίως ακολουθεί την εικόνα τους στην οθόνη.
Την ίδια στιγμή, στην Τουρκία συνεχίζεται η αντιπαράθεση για το εάν η Σουμελά πρέπει να προσελκύει περισσότερους Ορθόδοξους προσκυνητές ή αν η λατρευτική παρουσία εκεί αποτελεί δήθεν όχημα «ποντιακής προπαγάνδας».
Η τηλεόραση μπορεί να βγάλει τον Περιστερεώτα από τη σκιά της Σουμελά. Το κρίσιμο όμως είναι αν η δημοσιότητα θα οδηγήσει στην προστασία του μνημείου – ή αν θα μείνει απλώς ένα ακόμη εντυπωσιακό πλάνο χωρίς την ιστορία του.
