Στη Μελβούρνη, μια γλώσσα ηλικίας χιλιάδων ετών απέκτησε… διοικητική προθεσμία: μέχρι την Τρίτη 11 Αυγούστου.
Εάν αρκετοί μαθητές δηλώσουν ότι επιθυμούν να διδαχθούν Αρχαία Ελληνικά το 2027, το Xavier College θα διατηρήσει το μάθημα. Εάν όχι, θα κλείσει ένας εκπαιδευτικός κύκλος που άνοιξε το 1878 και παραμένει ζωντανός επί 148 χρόνια.
Στην προσπάθεια διάσωσης της τάξης επιστρατεύονται πλέον όλα: μια κινητοποίηση γονέων και ακαδημαϊκών, μια διαδικτυακή συλλογή υπογραφών, ένα δελεαστικό εκπαιδευτικό ταξίδι στην Ελλάδα και, εντελώς απροσδόκητα, η κινηματογραφική Οδύσσεια του Κρίστοφερ Νόλαν.
Διότι, όπως αποδεικνύεται, ο Όμηρος μπορεί να επιστρέψει στη σχολική αίθουσα ακόμη και μέσω του Χόλιγουντ.
Ο μαθητής που ενθουσιάστηκε με την «Οδύσσεια»
Ο Τζον ΜακΚλέλαντ, πατέρας μαθητή της όγδοης τάξης και παλαιός απόφοιτος του Xavier College, είναι ένας από τους ανθρώπους που πρωτοστάτησαν στην προσπάθεια να παραμείνουν τα Αρχαία Ελληνικά στο πρόγραμμα.
Ο ίδιος είχε διδαχθεί τη γλώσσα στο σχολείο και ήλπιζε ότι ο γιος του θα είχε την ίδια ευκαιρία. Το ενδιαφέρον του παιδιού αναζωπυρώθηκε όταν είδε την πολυσυζητημένη κινηματογραφική μεταφορά της Οδύσσειας από τον Κρίστοφερ Νόλαν.
Σύμφωνα με τον πατέρα του, ο μαθητής άρχισε αμέσως να εξετάζει πώς θα μπορούσε να εντάξει τα Αρχαία Ελληνικά στο πρόγραμμά του.
Η περίπτωση ενός παιδιού, ασφαλώς, δεν αρκεί για να σωθεί ένα ολόκληρο μάθημα. Αποτυπώνει, όμως, κάτι σημαντικό: η επαφή των νεότερων γενεών με την αρχαία ελληνική γραμματεία μπορεί να ξεκινήσει από εκεί όπου κανείς δεν το περιμένει – ακόμη και από μια μεγάλη κινηματογραφική παραγωγή.
Από το 1878 στη διορία των δύο ημερών
Το ιδιωτικό ιησουιτικό Xavier College, στην περιοχή Κιου της Μελβούρνης, ήταν μέχρι σήμερα το μοναδικό ημερήσιο σχολείο της Βικτώριας που εξακολουθούσε να προσφέρει Αρχαία Ελληνικά στο κανονικό του πρόγραμμα.
Στο παρελθόν το μάθημα διδασκόταν και σε άλλα γνωστά σχολεία, όπως τα Haileybury, Trinity και Scotch College. Σταδιακά, όμως, οι τάξεις συρρικνώθηκαν και το Xavier απέμεινε να κρατά μόνο του μια εκπαιδευτική παράδοση που είχε αρχίσει στα τέλη του 19ου αιώνα.
Οι ελάχιστες εγγραφές οδήγησαν αρχικά το σχολείο στην απόφαση να μην εντάξει τα Αρχαία Ελληνικά στα μαθήματα του 2027. Η πόρτα, ωστόσο, δεν έκλεισε οριστικά.
Με επιστολή προς τις οικογένειες, η διεύθυνση γνωστοποίησε ότι το μάθημα θα συνεχιστεί εφόσον εκδηλωθεί αρκετό ενδιαφέρον για τη δημιουργία τάξης στην ένατη βαθμίδα. Ως καταληκτική ημερομηνία για τις δηλώσεις ορίστηκε η 11η Αυγούστου.
Παράλληλα, οι μαθητές που θα επιλέξουν το μάθημα θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν σε εκπαιδευτικό ταξίδι πολιτιστικής εμβάθυνσης στην Ελλάδα, με καλυμμένα τα έξοδα διαμονής και διατροφής. Προβλέπεται επίσης ένα πρώτο δοκιμαστικό μάθημα για τους μαθητές που ήδη διδάσκονται Λατινικά.
Ένας «αγών» που ξεπέρασε την ελληνική κοινότητα
Η πιθανότητα κατάργησης του μαθήματος προκάλεσε την κινητοποίηση γονέων, αποφοίτων, ακαδημαϊκών και εκπροσώπων της ελληνικής παροικίας.
Η διαδικτυακή έκκληση που ξεκίνησε ο Τζον ΜακΚλέλαντ συγκέντρωσε περισσότερες από 500 υπογραφές και 37.000 προβολές μέσα σε μόλις οκτώ ημέρες, προτού κατατεθεί στη διοίκηση του σχολείου. Την προσπάθεια στήριξαν, μεταξύ άλλων, πανεπιστημιακοί και η ελληνικής καταγωγής πρώην ομοσπονδιακή βουλευτής Μαρία Βαμβακινού.
Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι ο ίδιος ο εμπνευστής της πρωτοβουλίας δεν έχει ελληνική καταγωγή. Θεωρεί, όμως, ότι η πρόσβαση στη γλώσσα του Ομήρου, του Πλάτωνα, του Σοφοκλή και της Σαπφούς δεν αφορά αποκλειστικά τους Έλληνες.
«Κατά μία έννοια, όλοι είμαστε Έλληνες, έτσι δεν είναι;» είχε αναρωτηθεί μιλώντας στον Νέο Κόσμο, παραπέμποντας στην οικουμενική κληρονομιά του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού.
Στην προσπάθεια συμμετέχει και το νεοσύστατο Ancient Greek Outreach Network – AGON. Το όνομα του δικτύου παραπέμπει συνειδητά στην ελληνική λέξη ἀγών, καθώς, όπως εξηγεί ο ιδρυτής του Μιλτιάδης Παϊκόπουλος, πρόκειται κυριολεκτικά για έναν αγώνα επιβίωσης της γλώσσας στην εκπαίδευση.
Στην πρώτη συνάντηση του δικτύου συμμετείχαν περίπου 25 εκπρόσωποι από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, σχολεία, την Ελληνική Κοινότητα Μελβούρνης, το Ελληνικό Μουσείο και ενώσεις εκπαιδευτικών κλασικών γλωσσών.
Το εκπαιδευτικό παράδοξο της Βικτώριας
Η επίσημη εκπαιδευτική Αρχή της Βικτώριας εξακολουθεί να περιλαμβάνει τα Αρχαία Ελληνικά στα αναγνωρισμένα μαθήματα του απολυτηρίου VCE. Ωστόσο, οι μαθητές εξετάζονται βάσει του συστήματος της Νέας Νότιας Ουαλίας, καθώς η Βικτώρια δεν διαθέτει δική της εξέταση για το συγκεκριμένο μάθημα.
Σύμφωνα με τον Μιλτιάδη Παϊκόπουλο, η εξέταση των Αρχαίων Ελληνικών διαρκεί μία ώρα περισσότερο από εκείνη των Λατινικών, γεγονός που καθιστά το μάθημα λιγότερο ελκυστικό για μαθητές οι οποίοι επιλέγουν τα γνωστικά αντικείμενα με βάση και την τελική βαθμολογική τους απόδοση.
Την ίδια στιγμή, όμως, εμφανίζεται ένα εντυπωσιακό παράδοξο: ενώ οι εγγραφές στα σχολεία μειώνονται δραματικά, οι πανεπιστημιακές τάξεις Αρχαίων Ελληνικών στη Μελβούρνη έχουν υπερδιπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια.
Το ενδιαφέρον, επομένως, δεν έχει εξαφανιστεί. Το πρόβλημα βρίσκεται στη διαδρομή που πρέπει να ακολουθήσει ένας μαθητής για να φτάσει από το σχολείο στο πανεπιστήμιο.
Η επόμενη σελίδα θα γραφτεί στις 11 Αυγούστου
Οι άνθρωποι που κινητοποιήθηκαν αποφεύγουν να στραφούν εναντίον του Xavier College. Αντιθέτως, αναγνωρίζουν ότι το σχολείο υπήρξε για δεκαετίες ο τελευταίος θεματοφύλακας του μαθήματος μέσα στο κανονικό σχολικό σύστημα της Βικτώριας.
Πλέον, όμως, οι υπογραφές και οι εκκλήσεις δεν αρκούν. Για να συνεχιστεί η διδασκαλία χρειάζονται πραγματικές εγγραφές.
Μέχρι την Τρίτη, μερικοί μαθητές της Μελβούρνης καλούνται να αποφασίσουν εάν θέλουν να γνωρίσουν τον Όμηρο, τον Πλάτωνα και τον Σοφοκλή στη γλώσσα στην οποία έγραψαν.
Από τη δική τους απάντηση θα εξαρτηθεί εάν η εκπαιδευτική ιστορία 148 χρόνων του Xavier College θα αποκτήσει και 149ο κεφάλαιο.
