Τις διατάξεις που θα περάσουν στο επόμενο στάδιο της συνταγματικής αναθεώρησης καλείται να καθορίσει σήμερα, Δευτέρα, η Ολομέλεια της Βουλής, κατά την πρώτη ψηφοφορία της προαναθεωρητικής διαδικασίας.
Η ηλεκτρονική, φανερή ονομαστική ψηφοφορία έχει προγραμματιστεί λίγο μετά τις 18:00, με τους βουλευτές να επιλέγουν «ναι», «όχι» ή «παρών» για καθεμία από τις προτεινόμενες διατάξεις.
Τι προβλέπει η διαδικασία
Όσα άρθρα συγκεντρώσουν τουλάχιστον 151 ψήφους θα τεθούν σε δεύτερη ψηφοφορία, η οποία αναμένεται να διεξαχθεί την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου. Διατάξεις που θα λάβουν λιγότερες από 151 ψήφους αποκλείονται από τη συνέχεια.
Σύμφωνα με το άρθρο 110 του Συντάγματος:
• εάν μία διάταξη εγκριθεί από την προτείνουσα Βουλή με 180 ψήφους, η επόμενη, Αναθεωρητική Βουλή, μπορεί να καθορίσει το νέο περιεχόμενό της με 151 ψήφους,
• εάν εγκριθεί με τουλάχιστον 151 αλλά λιγότερες από 180 ψήφους, στην επόμενη Βουλή θα απαιτηθούν 180 ψήφοι.
Η κατεύθυνση των αλλαγών που προτείνει σήμερα η Νέα Δημοκρατία δεν δεσμεύει την Αναθεωρητική Βουλή, η οποία θα διαμορφώσει το τελικό περιεχόμενο των διατάξεων.
Οι βασικές προτεινόμενες αλλαγές
• Τεχνητή Νοημοσύνη: Προσθήκη νέου άρθρου 5Β, ώστε η χρήση της ΤΝ να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την κοινωνική ευημερία.
• Ελευθερία της έκφρασης: Αναθεώρηση των άρθρων 14 και 15, με επέκταση της προστασίας στα σύγχρονα μέσα ενημέρωσης και προστασία του δημοσιογράφου και έναντι του εργοδότη του.
• Μη κρατικά πανεπιστήμια: Αλλαγή του άρθρου 16, ώστε να επιτρέπεται η παροχή ανώτατης εκπαίδευσης από δημόσια ή ιδιωτικά νομικά πρόσωπα, υπό κρατική εποπτεία.
• Στέγη και περιβάλλον: Κατοχύρωση της κρατικής μέριμνας για προσιτή στέγη στο άρθρο 21 και ενίσχυση του άρθρου 24 για την κλιματική αλλαγή, τους υδάτινους πόρους και την προστασία των ζώων.
• Πρόεδρος της Δημοκρατίας: Πρόβλεψη μίας και μοναδικής εξαετούς θητείας μέσω της αναθεώρησης του άρθρου 30.
• Δημοψηφίσματα: Καθιέρωση σαφούς και κατανοητού ερωτήματος και ελάχιστου διαστήματος 20 ημερών από την προκήρυξη έως τη διεξαγωγή τους.
• Επιστολική ψήφος: Επέκτασή της και στους εκλογείς που βρίσκονται εντός Ελλάδας, μέσω του άρθρου 51.
• Εκλογικό σύστημα: Συνταγματική αναφορά στην «εύλογη αναλογικότητα» και στην κυβερνησιμότητα της χώρας, με αλλαγές στο άρθρο 54.
• Ευθύνη υπουργών: Το άρθρο 86 προτείνεται να αλλάξει, ώστε η προκαταρκτική εξέταση και η ανάκριση να διενεργούνται από δικαστικά όργανα, ενώ η άσκηση δίωξης θα εξακολουθεί να απαιτεί απόφαση της Βουλής.
• Δικαιοσύνη: Οι προαγωγές στις ανώτατες δικαστικές θέσεις προτείνεται να γίνονται από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, με αναθεώρηση του άρθρου 90.
• Τοπική αυτοδιοίκηση: Το άρθρο 102 προβλέπεται να ανοίξει τον δρόμο για φορολογική αποκέντρωση και δυνατότητα επιβολής τοπικών φόρων από τους ΟΤΑ.
• Αξιολόγηση στο Δημόσιο: Με την αναθεώρηση του άρθρου 103 προτείνεται υποχρεωτική και αμφίδρομη αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, με επιβραβεύσεις αλλά και ενδεχόμενη οριστική παύση.
Ο πλήρης κατάλογος των διατάξεων και η προτεινόμενη κατεύθυνση κάθε αλλαγής περιλαμβάνονται στην επίσημη έκθεση της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος.
