Ένα φιλόδοξο ιστορικό εγχείρημα, με στόχο να καταγράψει και να διασώσει την ιστορία, τις εμπειρίες και την προσφορά των Κυπρίων στην Αυστραλία, εγκαινιάζει η Κυπριακή Κοινότητα Νέας Νότιας Ουαλίας, δημιουργώντας μια μεγάλη συνεργασία σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πρόγραμμα για την εκατονταετηρίδα της Κοινότητας, με ορίζοντα το 2029, και συντονίζεται από τον ιστορικό και διευθυντή Αρχείων και Κληρονομιάς, δρ Παναγιώτη Διαμάντη.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα από τα πληρέστερα ιστορικά αρχεία για την παρουσία και τη διαδρομή των Κυπρίων στην Αυστραλία.
Στην προσπάθεια συμμετέχει ομάδα ιστορικών, ακαδημαϊκών, αρχειονόμων, ερευνητών και εκπροσώπων της κυπριακής παροικίας από την Αυστραλία, την Κύπρο και άλλες χώρες που συνεχώς διευρύνεται. Το εγχείρημα θα περιλαμβάνει συνεντεύξεις με εκατοντάδες Κύπριους της Αυστραλίας και απογόνους τους, ενώ θα συγκεντρωθούν και θα ψηφιοποιηθούν χιλιάδες φωτογραφίες, επιστολές, ημερολόγια, αρχεία μετανάστευσης, επαγγελματικά και επιχειρηματικά έγγραφα, καθώς και οικογενειακά αρχεία.
Παράλληλα, θα καταγραφούν και θα διασωθούν αντικείμενα που συνδέονται με την καθημερινή ζωή και την πορεία των Κυπρίων μεταναστών, όπως παραδοσιακές φορεσιές, οικιακά σκεύη, βιβλία, έργα τέχνης, εργαλεία, μετάλλια, επαγγελματικά αρχεία και προσωπικά αντικείμενα.
Από τους πρωτοπόρους μέχρι την καθημερινότητα ενός Κυπρίου στην Αυστραλία
Η πρωτοβουλία δεν θα περιοριστεί στις ιστορίες γνωστών προσωπικοτήτων ή στην πορεία των οργανωμένων κοινοτήτων. Στόχος είναι να φωτιστεί και η καθημερινή ζωή των Κυπρίων της Αυστραλίας, οι άνθρωποι που εργάστηκαν, δημιούργησαν οικογένειες, ίδρυσαν επιχειρήσεις και συνέβαλαν στην ανάπτυξη της κοινωνίας.
Το αρχείο θα εξετάσει την παρουσία των Κυπρίων στην εκπαίδευση, την υγεία, την πολιτική, τα συνδικάτα, την αγορά εργασίας, το επιχειρείν, τον αθλητισμό, τη μαγειρική, τη φιλοξενία, το λιανεμπόριο, τις μεταφορές, τη γεωργία και την κοινωνική ζωή.
Παράλληλα, θα καταγραφούν οικογενειακές ιστορίες, κοινωνικές δραστηριότητες, εμπειρίες μετανάστευσης, στρατιωτική υπηρεσία, θρησκευτικές και πολιτιστικές παραδόσεις, επαγγελματικές διαδρομές και οι αλλαγές που έζησαν οι διαφορετικές γενιές Κυπρίων στην Αυστραλία.
Ιδιαίτερη σημασία θα δοθεί στην πολυμορφία της κυπριακής παροικίας, με ιστορίες ανθρώπων από διαφορετικές περιοχές της Κύπρου, διαφορετικές περιόδους μετανάστευσης, επαγγελματικούς κλάδους, πολιτικές παραδόσεις και κοινωνικοοικονομικά περιβάλλοντα. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται η δημιουργία ενός ιστορικού αρχείου όσο το δυνατόν πιο ακριβούς, συμπεριληπτικού και αντιπροσωπευτικού.
Ο επίτιμος πρόεδρος της Κυπριακής Κοινότητας Νέας Νότιας Ουαλίας, Μάικλ Πίτερς Κυριάκου, υπογράμμισε ότι η ιστορία των Κυπρίων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ευρύτερης ιστορίας της Αυστραλίας.
«Η ιστορία των Κυπρίων στην Αυστραλία δεν είναι μια μεμονωμένη ιστορία μεταναστών. Είναι μέρος της ιστορίας της Αυστραλίας», ανέφερε, σημειώνοντας ότι Κύπριοι εργάστηκαν σε αγροτικές περιοχές, δημιούργησαν επιχειρήσεις, οδήγησαν ταξί και λεωφορεία, ακολούθησαν επαγγελματική σταδιοδρομία, συμμετείχαν σε συνδικάτα, στην πολιτική και στην κοινωνική ζωή και συνέβαλαν σε πολλούς τομείς της αυστραλιανής κοινωνίας.
Όπως τόνισε, στόχος είναι να συγκεντρωθούν όλες αυτές οι εμπειρίες και να δημιουργηθεί μια ακριβής και συμπεριληπτική ιστορική καταγραφή, που θα αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο η κυπριακή ιστορία συνδέθηκε με την εθνική ιστορία της Αυστραλίας.
Συνεργασία με αρχεία, βιβλιοθήκες και πανεπιστήμια
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας δημόσια αρχεία, βιβλιοθήκες, πανεπιστήμια και πολιτιστικοί οργανισμοί στην Αυστραλία και το εξωτερικό καλούνται να συμμετάσχουν στην προσπάθεια. Ήδη προχωρούν οι συζητήσεις με την Κρατική Βιβλιοθήκη της Νέας Νότιας Ουαλίας, μία από τις παλαιότερες βιβλιοθήκες της Αυστραλίας, η οποία διαθέτει σημαντικές συλλογές χειρογράφων, φωτογραφιών και ιστορικών τεκμηρίων.
Παράλληλα επιδιώκεται συνεργασία με βιβλιοθήκες, αρχεία και ερευνητικά ιδρύματα στην Κύπρο, την Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ θα προσεγγιστούν και άλλοι αυστραλιανοί φορείς που διαθέτουν αρχεία σχετικά με τη μετανάστευση, την εργασία, την πολιτική, τα συνδικάτα, τις επιχειρήσεις, τη στρατιωτική υπηρεσία και την κοινωνική ζωή.
Η σύνδεση των επίσημων αρχείων με τις προφορικές μαρτυρίες, τα οικογενειακά αρχεία, τις φωτογραφίες και τα προσωπικά αντικείμενα αναμένεται να δημιουργήσει μια πληρέστερη εικόνα της κυπριακής παρουσίας στην Αυστραλία.
Ο δρ Παναγιώτης Διαμάντης σημείωσε ότι κάθε φωτογραφία, επιστολή, έγγραφο, ρούχο, οικιακό αντικείμενο και προσωπική ανάμνηση αποτελεί ένα κομμάτι της ευρύτερης ιστορίας των Κυπρίων στην Αυστραλία. «Δεν συλλέγουμε απλώς αντικείμενα. Διασώζουμε τις φωνές, τις εμπειρίες και τις μνήμες γενεών Κυπρίων που δημιούργησαν οικογένειες, οργανισμούς, επιχειρήσεις και θεσμούς σε ολόκληρη την Αυστραλία», ανέφερε.
«Cypriots of Sydney – An Odyssey»
Το πρώτο μεγάλο βήμα της πρωτοβουλίας θα είναι το «Cypriots of Sydney – An Odyssey», μια έκθεση και ιστορικό πρόγραμμα που θα λειτουργήσει ως προπομπός των εκδηλώσεων για την εκατονταετηρίδα του 2029. Το πρόγραμμα θα καταγράψει περισσότερα από εκατό χρόνια κυπριακής παρουσίας στο Σίδνεϊ, μέσα από φωτογραφίες, προφορικές μαρτυρίες, οικογενειακές συλλογές, αρχεία μετανάστευσης, κοινοτικά έγγραφα και προσωπικά αντικείμενα.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στους πρώτους Κύπριους πρωτοπόρους, στη δημιουργία επιχειρήσεων και κοινοτικών οργανώσεων, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε η ταυτότητα των διαδοχικών γενεών.
Το υλικό που θα συγκεντρωθεί θα αξιοποιηθεί σε μελλοντικές εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα και εκδόσεις, ενώ θα αποτελέσει τη βάση για τη δημιουργία ενός μόνιμου ψηφιακού αρχείου. Παράλληλα, θα συμβάλει στην προσπάθεια συγγραφής μιας ολοκληρωμένης ιστορίας των Κυπρίων πρωτοπόρων, των οικογενειών και των κοινοτήτων τους σε ολόκληρη την Αυστραλία.
Οι νέοι στο επίκεντρο της προσπάθειας
Καθοριστικό ρόλο στο εγχείρημα αναμένεται να διαδραματίσουν και οι νεότερες γενιές. Ο πρόεδρος Νεολαίας της Κυπριακής Κοινότητας Νέας Νότιας Ουαλίας, Βασίλης Παναγή, υπογράμμισε ότι οι νέοι Κύπριοι της Αυστραλίας έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα την ιστορία των οικογενειών τους και τους ανθρώπους των οποίων οι θυσίες δημιούργησαν τις ευκαιρίες που απολαμβάνουν σήμερα.
Πολλές οικογενειακές ιστορίες έχουν μεταδοθεί από γενιά σε γενιά μέσα από προφορικές αφηγήσεις, χωρίς όμως να έχουν καταγραφεί επίσημα.
Μέσα από τις συνεντεύξεις με τους μεγαλύτερους σε ηλικία, αλλά και τη συγκέντρωση φωτογραφιών, εγγράφων και προσωπικών αντικειμένων, οι νέοι μπορούν να συμβάλουν ώστε αυτές οι ιστορίες να διασωθούν με ακρίβεια και σεβασμό.
Η εκατονταετηρίδα, όπως σημείωσε, δεν θα πρέπει να αποτελέσει μόνο μια ευκαιρία αναδρομής στο παρελθόν, αλλά και αφετηρία για την επόμενη γενιά, ώστε να αναλάβει ενεργό ρόλο στη διατήρηση και τη συνέχεια της ιστορίας της κυπριακής παροικίας.
Κάθε οικογενειακή ιστορία έχει τη δική της αξία
Η Κυπριακή Κοινότητα Νέας Νότιας Ουαλίας καλεί κάθε κυπριακή οικογένεια της Αυστραλίας να συμμετάσχει στην πρωτοβουλία. Μια παλιά φωτογραφία, μια συλλογή επιστολών, ένα ημερολόγιο, ένα επαγγελματικό έγγραφο, ένα ρούχο, ένα οικιακό αντικείμενο, ένα μετάλλιο ή ακόμη και μια ανάμνηση που μεταφέρθηκε από τους παππούδες στα παιδιά και στα εγγόνια μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό κομμάτι της κοινής ιστορίας.
Η προσπάθεια φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές, διασώζοντας όχι μόνο τη δράση των μεγάλων οργανισμών και των γνωστών προσωπικοτήτων, αλλά και τις ζωές των καθημερινών ανθρώπων που με την εργασία, τις θυσίες και τα επιτεύγματά τους συνέβαλαν στη διαμόρφωση τόσο της κυπριακής παροικίας όσο και της σύγχρονης Αυστραλίας.
Καθώς το πρόγραμμα για την εκατονταετηρίδα του 2029 βρίσκεται σε εξέλιξη, η Κυπριακή Κοινότητα Νέας Νότιας Ουαλίας αναμένεται να ανακοινώσει το επόμενο διάστημα περισσότερες λεπτομέρειες για την Επιτροπή Αρχείων και Κληρονομιάς, το «Cypriots of Sydney – An Odyssey», τις συνεργασίες με αρχειακούς και εκπαιδευτικούς φορείς και τις υπόλοιπες δράσεις που θα οδηγήσουν στον εορτασμό της εκατονταετηρίδας.
Γιατί η ιστορία μιας παροικίας δεν γράφεται μόνο μέσα από τα μεγάλα γεγονότα.
Γράφεται και μέσα από τις ζωές των ανθρώπων της, τις οικογένειες που δημιούργησαν, τις επιχειρήσεις που άνοιξαν, τις παραδόσεις που κράτησαν ζωντανές και τις μικρές καθημερινές ιστορίες που, όταν ενωθούν, συνθέτουν ένα μεγάλο κομμάτι της ιστορίας της Αυστραλίας.
