Πώς μετατρέπεται ο βίαιος ξεριζωμός, ο πόνος και η αδικία της Ιστορίας σε καθημερινή πυξίδα για έναν άνθρωπο που σήμερα βρίσκεται σε θέση ευθύνης; Ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ανοίγει τα χαρτιά του στο pontosnews.gr και τοποθετείται για το μεγάλο, ανοιχτό τραύμα του προσφυγικού ελληνισμού: τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και της Μικρασίας και τη μάχη για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.
Χαρακτηρίζοντας το θέμα βαθιά «ταυτοτικό», ο Παύλος Μαρινάκης παίρνει σαφή θέση για την ανάγκη ριζικών αλλαγών στα σχολικά βιβλία. «Είναι αδιανόητο να μην είναι στον πυρήνα όσων μαθαίνουν τα παιδιά μας ο λόγος που είμαστε σήμερα εδώ», τονίζει χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι η αποσπασματική διδασκαλία των γεγονότων υπό την πίεση των εξετάσεων δεν αρκεί για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή.
Η πολιτική του άποψη φαίνεται να πηγάζει από τις δικές του, διπλές προσφυγικές ρίζες. Μοιράζεται τις μνήμες από τη γιαγιά του την Αφρούλα (σ.σ.: Αφροδίτη Β. Φουσκοπούλου) που ήρθε από τον Πόντο στην Πάτρα, και την προγιαγιά του που σώθηκε με μια βάρκα από τη Σμύρνη.
Μέσα από τις δικές τους διηγήσεις και τη «σοφία της υπομονής» που του κληροδότησαν, έμαθε από παιδί να μην θεωρεί τίποτα δεδομένο.
Από το προσωπικό χρέος απέναντι στους προγόνους του μέχρι τις σύγχρονες εθνικές προκλήσεις, τη μάστιγα του δημογραφικού και την καθημερινή μάχη με την ακρίβεια, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος μιλά για το αποτύπωμα που θέλει να αφήσει ως πολιτικός, αλλά κυρίως ως νέος πατέρας, που θέλει ο γιος του να γνωρίζει καλά «από πού βαστάνε οι ρίζες του».
Κύριε υφυπουργέ, οι περισσότεροι σας βλέπουμε καθημερινά στο βήμα του κυβερνητικού εκπροσώπου, σε μια ομολογουμένως σκληρή πολιτική καθημερινότητα. Ελάχιστοι όμως γνωρίζουμε πολλά για την καταγωγή σας και ότι έχετε και προσφυγικές ρίζες. Τι άνθρωπος ήταν η Πόντια γιαγιά σας; Έχετε αισθανθεί κάποια στιγμή πως σας επηρέασε αυτή η προσφυγική ταυτότητα μεγαλώνοντας;
Καταρχάς, ευχαριστώ πάρα πολύ για τη συνέντευξη. Είναι πολύ μεγάλη τιμή για εμένα και θέλω να πω πολλά συγχαρητήρια για τη δουλειά που κάνετε γιατί δεν είναι απλά μια δημοσιογραφική δουλειά, όλο αυτό το οποίο κάνετε αποτελεί παρακαταθήκη και για όλους εμάς που έλκουμε την καταγωγή μας, τις ρίζες μας από τον Πόντο, αλλά και το σύνολο του ελληνισμού.
Οι προσφυγικές ρίζες, οι οποίες μάλιστα είναι διπλές, είναι από δύο πλευρές, συνειδητοποιώ όσο μεγαλώνω πόσο παραπάνω με έχουν καθορίσει. Η αλήθεια είναι ότι μέχρι να τελειώσω το σχολείο –μεγάλωσα στην Πάτρα– είχα δώσει πολύ μικρή σημασία σε αυτό, στο ότι η γιαγιά μου, η μαμά του πατέρα μου ήταν Πόντια, η αδερφή της, ο αδερφός της, ο πατέρας της, δηλαδή, ήρθε από τον Πόντο στην Πάτρα και ήταν μια οικογένεια που μετέφερε το βυρσοδεψείο στην Πάτρα και εκεί το λειτουργούσε.
Ταυτόχρονα, πέραν της γιαγιάς μου που ήταν Πόντια, η μητέρα του παππού μου ήρθε από τη Σμύρνη με μια βάρκα στην Πάτρα και εκεί γνώρισε τον προπάππου μου (Μανιάτη), οπότε και η προγιαγιά μου και η γιαγιά μου έχουν προσφυγικές ρίζες.
Όσο μεγάλωνα, αγαπούσα την κουζίνα. Ειδικά η γιαγιά μου συνεχώς έλεγε ότι «πρόσεξε, όση υπομονή και να κάνω, εγώ είμαι Πόντια», και προσπαθούσε να επικαλεστεί την καταγωγή της και τις ρίζες της ούτως ώστε να μας μαλώσει με έναν μοναδικό τρόπο.
Άρχισα να συνδέω τα βιώματά μου με την αξία τους όταν μετακόμισα 950 χιλιόμετρα περίπου από την Πάτρα στην Κομοτηνή, και εκεί γνώρισα τη δεύτερη πατρίδα μου. Εκεί, γνωρίζοντας περισσότερους ανθρώπους από τη βόρεια Ελλάδα, ακόμα περισσότερους πρόσφυγες, οικογένειες προσφύγων, άρχισα να εκτιμώ το θησαυρό των ανθρώπων όπως ήταν η γιαγιά μου. Ποιος είναι ο θησαυρός; Η υπομονή τους, η οποία δεν ήταν μια υπομονή υποχώρησης, υποχωρητικότητας, ήταν μια υπομονή σοφίας. Έλεγε λίγα και καταλάβαινε πολλά παραπάνω από όλους τους υπόλοιπους, και πολλές φορές απαντούσε με το βλέμμα της. Αυτή ήταν η γιαγιά μου η Αφρούλα, το λέω και συγκινούμαι γιατί μας είχε και πολύ μεγάλη αδυναμία και πολλοί τέτοιοι άνθρωποι βρέθηκαν στο δρόμο μου όταν ήμουν φοιτητής: σπιτονοικοκυρές, κυρίες που είχαν κάποια πολύ ωραία εστιατόρια που πηγαίναμε και τρώγαμε, μας αντιμετώπιζαν σαν παιδιά τους.
Παντού έχω συναντήσει στη ζωή μου φιλόξενους ανθρώπους, αλλά η φιλοξενία των Μικρασιατών και των Ποντίων, η φιλοξενία των προσφύγων δεν συγκρίνεται με κανενός άλλου.
Σας έλεγε «παραμύθια» από εκείνη την εποχή; Σκληρά παραμύθια… Μιλούσε;
Ναι. Το βασικό το οποίο έκανε είναι να μας μάθει να εκτιμούμε αυτά που έχουμε. Έκανε συνεχώς επικλήσεις στον πατέρα της – δεν τον ζήσαμε τον πατέρα της, εμείς προλάβαμε μόνο τον παππού και τη γιαγιά, και την άλλη γιαγιά. Μας έλεγε ότι αυτά τα οποία έχουμε εμείς ήταν όνειρο ζωής για τους προγόνους της, δεν τα είχανε ποτέ δεδομένα. Ξεριζώθηκαν. Ούτε το σπίτι ήταν δεδομένο, ούτε το φαγητό πάντοτε ήταν δεδομένο. Ούτε το να ξυπνήσουν το πρωί και να ξέρουν ότι είναι ασφαλείς. Δεν ήθελε να μας σοκάρει όταν ήμασταν μικρά παιδιά με το να μας πει για το έγκλημα της Γενοκτονίας, αλλά μέσα από τις διηγήσεις της, όταν μετά από χρόνια συνειδητοποίησα το μέγεθος του εγκλήματος, κατάλαβα ότι όλα αυτά ήταν πολύ στοχευμένα που μπορούσαν να περάσουν σε ένα παιδί για να τον κάνουν καλύτερο άνθρωπο, όχι για να τον θυμώσουν, για να τον κάνουν έναν άνθρωπο που θα μάθει να σέβεται αύριο-μεθαύριο τη γυναίκα του, τους φίλους του, την οικογένειά του και τον κόσμο στον οποίο ζει και εργάζεται.
Οι πρόσφυγες της πρώτης γενιάς λένε πως όταν ήρθαν στην Ελλάδα δεν ένιωσαν ευπρόσδεκτοι. Έχετε τέτοια εικόνα εσείς;
Βέβαια. Το βασικό που θυμάμαι να λέει η αδερφή της γιαγιάς μου και όταν μάλιστα διάβασα στη συνέχεια βιβλία που μιλούσαν για τους ανθρώπους οι οποίοι αντιμετωπίστηκαν δυο φορές ως ξένοι, κατάλαβα πόσο μεγάλη αλήθεια ήταν αυτό. Μπορεί μετά από δεκαετίες να υμνούμε ως έθνος τον προσφυγικό ελληνισμό, να υμνούν τους προγόνους μας, αλλά η αλήθεια είναι ότι δεν αντιμετωπίστηκαν όπως τους άξιζε, όπως άξιζε σε ανθρώπους που ξεριζώθηκαν, όμως αυτό είναι και το μεγαλείο τους. Δεν αντιμετώπισαν αυτή την υποδοχή ως μια ευκαιρία να προβούν σε «αντίποινα» στους συμπατριώτες τους –στο αίμα τους, στην πραγματικότητα–, αλλά κατάφεραν και τους κέρδισαν. Υπάρχουν πάρα πολλές τέτοιες ιστορίες ανθρώπων που πήγαν σε έναν νέο τόπο, με μόνη τους κληρονομιά τις ικανότητές τους, την αξιοπρέπειά τους, τα όνειρά τους, αυτά τα οποία ήθελαν να κάνουν στη ζωή τους και μεγαλούργησαν, νομίζω ότι αυτή είναι η ιστορία του προσφυγικού ελληνισμού.
Διατηρείτε, σήμερα, κάτι απ’ όλα αυτά που γευόσασταν από τη γιαγιά σας – δεν αναφέρομαι μόνο στο φαγητό, αλλά στη διάλεκτο, τη μουσική, τα τραγούδια;
Με τη γυναίκα μου είμαστε πάρα πολλά χρόνια μαζί, από το πανεπιστήμιο, ως ζευγάρι, και μετά από κάποια χρόνια παντρευτήκαμε, πρόλαβε πάρα πολλά χρόνια η γιαγιά μου να την γνωρίσει και μάλιστα όπως και σε εμένα έτσι και στην Κατερίνα είχε πολύ μεγάλη αδυναμία και αντιστοίχως η Κατερίνα είχε μεγάλη αδυναμία και σ’ αυτήν τη γιαγιά μου. Όταν λοιπόν ο γιος μας άρχισε να αποκτά μια τριβή με τα παραμύθια και με τα βιβλία, τα μουσικά βιβλία, ένα από τα πρώτα που πήγε η Κατερίνα και του πήρε ήταν ένα βιβλίο με ποντιακά τραγούδια, όπου ανοίγεις κάθε σελίδα και σου έχει μια ιστορία, και πατάς και έχει και τα αντίστοιχα ακούσματα, τέλος πάντων, και μου λέει αυτό το έκανα γιατί –δεν πρόλαβε ο γιος μου την προγιαγιά του, έφυγε κάποια χρόνια πριν, πριν γεννηθεί, η αλήθεια είναι ότι για λίγο δεν τον πρόλαβε, έστω και να τον γνωρίσει– τουλάχιστον μέσα από αυτά να μάθει από πού βαστάνε οι ρίζες οι δικές μου, του μπαμπά του.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Μια και αναφερθήκατε στον γιο σας, θα ήθελα να ρωτήσω ποια νιώθετε ότι είναι η δική σας προσωπική ευθύνη, από τη θέση ισχύος που βρίσκεστε σήμερα, για τη χώρα που θα του παραδώσετε;
Να αντιμετωπίσω κάθε πρόκληση, κάθε θέση ευθύνης, κάθε ευκαιρία που μου δίνεται, όπως θα αντιμετώπιζα ένα ζήτημα που έχει να κάνει με τη γυναίκα μου, το παιδί μου, την οικογένειά μου, τους φίλους μου, δηλαδή να μην είμαι «άλλος» σε αυτές τις θέσεις. Είναι τεράστια τιμή και ευθύνη κάθε αξίωμα, είμαι ευγνώμων στον πρωθυπουργό για τις ευκαιρίες που μου έχει δώσει, αλλά πρέπει να έχεις στο μυαλό σου ότι όλα αυτά έχουν ημερομηνία λήξης και συνολικά η πολιτική διαρκεί όσο ο κόσμος σε θέλει, όσο ο κόσμος σε ψηφίζει.
Για να μπορέσεις να αφήσεις ένα θετικό αποτύπωμα και στο τέλος της ημέρας μένει το αποτύπωμά σου, η παρακαταθήκη σου, πρέπει να αγωνίζεσαι όπως αγωνίζεσαι στη ζωή σου, όπως αγωνίζεσαι για τη δουλειά σου –γι’ αυτό και θεωρώ ότι στην πολιτική είναι καλό να είναι άνθρωποι με ένσημα, με παραστάσεις, με πορεία–, έτσι να αγωνίζεσαι και για όλο αυτό.
Θέλω, λοιπόν –το είπα και σε μια άτυπη έναρξη της προεκλογικής περιόδου για μένα, στα εγκαίνια του πολιτικού γραφείου, περίπου έναν χρόνο μετά την ανακοίνωση της υποψηφιότητάς μου– το πρώτο στην ατζέντα για μένα είναι και θα παραμείνει η οικογένεια, η στήριξη της κάθε οικογένειας, είτε μονογονεϊκής, είτε πολύτεκνης, είτε οποιασδήποτε οικογένειας.
Όχι μόνο σε οικονομικό επίπεδο. Γιατί συνηθίζουμε να μιλάμε για το μεγάλωμα ενός παιδιού ή την αντιμετώπιση του δημογραφικού, που για μένα είναι η μεγαλύτερη πληγή και ο βασικός λόγος που είμαι πλέον στην πολιτική, το να αντιμετωπίσουμε αυτή τη μάστιγα, αυτή τη μεγάλη κρίση που αντιμετωπίζει και η Ελλάδα. Συνηθίζουμε να μιλάμε μόνο για μέτρα, επιδόματα, μειώσεις φόρων. Και αλήθεια είναι ότι η κυβέρνηση αυτή είναι η πρώτη που έχει αρχίσει και λαμβάνει τέτοια μέτρα.
Δεν είναι μόνο οικονομικό θέμα.
Προ ημερών μου είπε η γυναίκα μου ότι διαβάζουμε παντού για τον παραγωγικό χρόνο και να περνάμε παραγωγικό χρόνο. Κανείς δεν αντιλέγει ότι χρειάζεται ο χρόνος με τα παιδιά μας να είναι παραγωγικός. Αλλά αυτή η μία ώρα παραγωγικού χρόνου κρύβει από πίσω της 23 ώρες συνολικού χρόνου μιας μαμάς που μπορεί να αφήνει τη δουλειά της πίσω για να μεγαλώσει το παιδί της. Ενός ζευγαριού που μπορεί να στερείται αυτά τα οποία είχε μέχρι πρότινος για να δώσει στο παιδί του, ή στα παιδιά του, ακόμα παραπάνω.
Είναι μια πολύ μεγάλη συζήτηση για τα νέα πρότυπα τα οποία δημιουργούνται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, για το πώς η ίδια η κοινωνία πήγε από το ένα άκρο της καταπίεσης στο άλλο άκρο, της υποτίμησης της έννοιας της οικογένειας.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Για μένα, λοιπόν, η μέρα που έγινα πατέρας ήταν και η στιγμή –και μέρα με τη μέρα, προφανώς, γιατί το μεγάλωμα είναι η μεγάλη δυσκολία και το πιο ωραίο πράγμα για έναν γονιό– όπου και στην πολιτική οι προτεραιότητές μου άλλαξαν πάρα πολύ. Δεν έγινα κάτι άλλο. Ίδιες σκέψεις έχω, ίδιες ιδέες, έχω, το ίδιο όραμα έχω. Αλλά η ιεράρχηση είναι εντελώς διαφορετική από τότε που μεγάλωσα και μεγαλώνω ένα παιδί, σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Αναφερθήκατε στο οικονομικό θέμα, που αυτήν τη στιγμή είναι κυρίαρχο στις ελληνικές οικογένειες. Πώς θα «βγει ο μήνας», πώς θα πληρώσουμε τους λογαριασμούς, πώς θα πάμε σουπερμάρκετ. Δεν είναι εύκολο να ζήσεις σήμερα στην Ελλάδα, τόσο λόγω μισθών όσο και της ακρίβειας.
Η μάχη ενάντια στην ακρίβεια, στον πληθωρισμό –ο οποίος μπορεί να είναι εισαγόμενος γιατί δεν είναι μόνο ελληνικό πρόβλημα, αλλά η δική μας δουλειά είναι να τον αντιμετωπίσουμε, τις επιπτώσεις δηλαδή αυτής της κρίσης– είναι καθημερινή. Πολλές φορές είναι άνιση, αλλά είναι το βασικό ζήτημα που αφορά, που απασχολεί κάθε άνθρωπο που μας διαβάζει, μας βλέπει, μας ακούει, κάθε πολίτη, κάθε νοικοκυριό, κάθε επιχείρηση, ειδικά τις μικρομεσαίες. Αυτό που πρέπει να κάνουμε καταρχάς είναι να λέμε την αλήθεια στους πολίτες. Να μην τους κοροϊδεύουμε, να μην τους χαϊδεύουμε τα αυτιά, να μην πάμε να γίνουμε ευχάριστοι συμπάσχοντας αυτονοήτως. Καταρχάς πολλοί εξ ημών δεν είμαστε σε γυάλα. Δηλαδή προφανώς υπάρχουν άνθρωποι που αντιμετωπίζουν πολύ περισσότερα προβλήματα από εμάς και ζορίζονται πολύ παραπάνω. Αλλά υπάρχουν πολιτικοί και πολιτικοί. Όπως υπάρχουν διαφορετικοί άνθρωποι σε κάθε επάγγελμα, σε κάθε έκφανση της ζωής, σε οτιδήποτε.
Το πρώτο που πρέπει, είναι να λέμε την αλήθεια: δεν υπάρχουν ούτε μαγικές συνταγές, ούτε φυτρώνουν λεφτά από κάπου.
Το κράτος πρέπει να εφαρμόζει μια πολιτική που να δημιουργεί παραπάνω έσοδα, ούτως ώστε ο κόσμος να πάρει πίσω αυτά τα οποία πρέπει να πάρει και έχασε τα προηγούμενα χρόνια, τα χρόνια της κρίσης. Αυτό το κάνουμε.
Ναι, πρέπει να το κάνουμε με μεγαλύτερη ταχύτητα, με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Αλλά είναι η πρώτη φορά που σε μια χώρα που ζούσε με δανεικά, μια κυβέρνηση δίνει στον κόσμο λιγότερους φόρους, δηλαδή έμμεσα μεγαλύτερο εισόδημα, έστω και όχι με την ταχύτητα που μπορεί να θέλουν όλοι οι συμπολίτες μας, δανειζόμενη από τις επόμενες γενιές, αλλά τα δίνει από μια πολιτική που αποδίδει.
Το δεύτερο που πρέπει να κάνουμε, και να το κάνουμε με μεγαλύτερη ένταση, είναι ελέγχους και πρόστιμα στην αγορά.
Όλα αυτά, μαζί με μια σειρά από άλλες πρωτοβουλίες, δεν θα λύσουν το πρόβλημα. Δεν υπάρχει κυβέρνηση στην ιστορία, στην παγκόσμια ιστορία, στην παγκόσμια αποτύπωση της οικονομικής εξέλιξης της Ευρώπης και του κόσμου που να έχει αντιμετωπίσει με ένα νόμο ή με μια φοροελάφρυνση την ακρίβεια. Εδώ, έτσι για να το πούμε σχηματικά, φανταστείτε το ως έναν μαραθώνιο όπου πρέπει η αύξηση των εισοδημάτων να γίνεται με μεγαλύτερη ταχύτητα από την αύξηση των τιμών. Και όσο μπορείς να περιορίζεις την αύξηση των τιμών με ελέγχους, με παρεμβάσεις στα καύσιμα, όπως κάνουμε στο ρεύμα, όπως έχουμε κάνει• έχουμε κάνει πολλές παρεμβάσεις.
Είμαστε η πρώτη κυβέρνηση που πήρε από υπερκέρδη και από τα διυλιστήρια, όταν υπήρχε η δυνατότητα, και από τις εταιρείες τις ενεργειακές, και τα έδωσε πίσω στην κοινωνία. Είμαστε η πρώτη κυβέρνηση που έκανε τέτοιες παρεμβάσεις. Που έφτιαξε ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Το ξαναλέω, η Ελλάδα έλαχε να αντιμετωπίσει τις μεγαλύτερες εισαγόμενες κρίσεις ως η τελευταία χώρα σε ανάπτυξη στην Ευρώπη. Η τελευταία, 27η στους 27. Αυτό ήταν πολλαπλώς δύσκολο.
Δύσκολο, γιατί όχι μόνο έπρεπε να αντιμετωπίσουμε τον πληθωρισμό, αλλά έπρεπε να το κάνουμε διαχειριζόμενοι μια οικονομία που μέχρι και το 2019 ήταν, το ξαναλέω, τελευταία στην Ευρώπη. Είναι ένας αγώνας δρόμου που πρέπει να τον δώσουμε με μεγαλύτερη ένταση.
Ένα θέμα που απασχολεί τους Ποντίους είναι αυτό των «κόκκινων δανείων» όπως και εκείνο των συντάξεων των υπερηλίκων ομογενών. Υποσχέσεις υπάρχουν, λύσεις όχι.
Κοιτάξτε, η Ελλάδα πέρασε –και ο ελληνικός λαός πρωτίστως– μια πρωτοφανή καταιγίδα. Καταιγίδα η οποία έφτασε ανθρώπους στα όριά τους, και πολλές φορές τα ξεπέρασαν τα όριά τους οι άνθρωποι. Εκλήθησαν συνταξιούχοι να δουν τις συντάξεις τους μισές. Χρήματα που τα έδωσαν οι ίδιοι. Άνθρωποι οι οποίοι είχαν έναν οικογενειακό προϋπολογισμό, να δίνουν ένα ποσό σε ένα δάνειο, αυτός ο προϋπολογισμός να ανατρέπεται.
Γιατί ναι, δεν είναι όλοι όσοι έχουν ιδιωτικό χρέος ίδιες περιπτώσεις μεταξύ τους. Υπάρχουν και κάποιοι κακοπληρωτές, κάποιοι οι οποίοι πήραν δάνειο ενώ δεν θα έπρεπε να πάρουν, και κάποιοι άλλοι έμεναν στο νοίκι. Μην τους βάζουμε όλους στο ίδιο τσουβάλι, αλλά υπάρχουν και πολλές ιστορίες συνανθρώπων μας, συμπολιτών μας, κοντινών μας ανθρώπων που ανατράπηκε η ζωή τους από τη μια μέρα στην άλλη. Γιατί ανατράπηκε η ζωή τους; Γιατί μια σειρά από κυβερνήσεις, αρχής γενομένης από τη δεκαετία του ’80, έβαλε μια χώρα σε μια λογική ψεύτικης ευδαιμονίας για να επανεκλεγούν κάποιοι –και δυστυχώς δεν ήταν ένας και δύο–, και έδιναν παραπάνω από όσα μπορούσε να αντέξει η οικονομία.
Κόκκινα δάνεια. Η προηγούμενη κυβέρνηση από εμάς έδωσε τα κόκκινα δάνεια στα funds, κατήργησε την προστασία της πρώτης κατοικίας και καθιέρωσε τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς. Τι κάναμε εμείς; Με μια σειρά από νομοθετικές πρωτοβουλίες και την πρώτη τετραετία, και κορυφαία τέτοια πρωτοβουλία ήταν μετά τις εκλογές του ’23, φτιάξαμε έναν μηχανισμό στήριξης, έναν εξωδικαστικό μηχανισμό όπου πάνω από 60.000 συμπολίτες μας μπήκαν σε αυτόν. Τι αλλάξαμε; Αυστηροποιήσαμε καταρχάς τους όρους για τους servicers. Πήραμε μια σειρά από πρωτοβουλίες για τα περιβόητα ψιλά γράμματα, τα παραθυράκια. Κάναμε υποχρεωτικό στους servicers να αποδέχεται τον εξωδικαστικό μηχανισμό. Προσέξτε:
Για μένα το σωστό, για το κράτος, το λογικό, το τίμιο για την κοινωνία, είναι να δώσει τη δυνατότητα σε αυτόν ο οποίος δυσκολεύτηκε, δυσκολεύεται, να μπορεί να πάρει οξυγόνο, να μην πληρώνει υπερβολικά τόκους και πανωτόκια ξανά και ξανά.
Να ξεχωρίσει αυτό που λέμε μεταφορικά την «ήρα από το στάρι», τον κακοπληρωτή, τον μπαταχτσή, αυτόν ο οποίος ενώ δεν μπορούσε, ζούσε πάνω από τις δυνάμεις του και στο τέλος της ημέρας σε βάρος των υπολοίπων, οι οποίοι πλήρωναν ή δυσκολεύονταν να πληρώσουν και προσπαθούν συνεχώς να κάνουν ρυθμίσεις για να ζήσουν τα παιδιά τους. Αυτή είναι η φιλοσοφία μας και θα συνεχίσουμε να λαμβάνουμε μέτρα για να στηρίξουμε αυτούς τους ανθρώπους, αυτούς που πραγματικά υπομένουν, υποφέρουν, πληρώνουν, τους συνεπείς. Γιατί και κάποιος που είναι συνεπής δεν σημαίνει ότι του περισσεύουν τα λεφτά, του τρέχουν από τα μπατζάκια. Στερείται για να είναι συνεπής, για να πληρώνει φόρους και εισφορές.
Ως προς τις συντάξεις των υπερηλίκων, θεωρώ ότι εδώ πρέπει να δούμε το θέμα με τη μέγιστη δυνατή σοβαρότητα, γιατί εδώ μιλάμε για ανθρώπους που δεν έχουν καμία άλλη δυνατότητα. Υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων που αγχώνονται, πραγματικά, αν θα μπορέσουν να επιβιώσουν μέσα σε έναν μήνα, και έχουν ζήσει μια ζωή πληρώνοντας.
Μόνο τα φάρμακά τους, στοιχίζουν πολλά χρήματα.
Μα γι’ αυτό και μετά από πρωτοβουλία και των βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας έγινε μια παρέμβαση σημαντική πέρσι για τη φαρμακευτική δαπάνη. Χρειάζονται κι άλλα. Αλλά το ξαναλέω, όλα πρέπει να γίνονται με τη μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα, αλλά πάντοτε να λέμε στον κόσμο την αλήθεια. Επιμένω σε αυτό. Χάσαμε πάρα πολλά χρόνια με «τα εύκολα, τα λόγια τα μεγάλα». Χρησιμοποιώ πληθυντικό, είναι πληθυντικός ευγενείας. Αναφέρομαι στο πολιτικό σύστημα των προηγούμενων δεκαετιών. Επένδυσε στην παροχολογία, επένδυσε στο να λέει στον κόσμο πράγματα που δεν μπορούσε να υποστηρίξει.
Δεν εξαιρώ κανένα κόμμα. Θεωρώ ότι η δική μας παράταξη στη μεγάλη εικόνα είναι στην πλευρά της συνέπειας και της λογικής, αλλά κι εμείς κάποιες φορές πέσαμε στην παγίδα τα προηγούμενα χρόνια να πούμε παραπάνω από όσα έπρεπε. Δεν μας ανήκει όμως η πατρότητα αυτής της λογικής. Εγώ λοιπόν, το ξαναλέω, όλα όσα μου λέτε είναι λογικά και όσο πιο γρήγορα βρίσκουμε χρήματα να τα χρηματοδοτήσουμε, πρέπει να αποκαταστήσουμε όλες αυτές τις αδικίες.
Οι ομογενείς συχνά σχολιάζουν πως στην ουσία υπεκλάπη η ψήφος τους και δεν τηρήθηκαν τα υπεσχημένα. Με δεδομένο ότι βρισκόμαστε σε μια παρατεταμένη εκλογική περίοδο και πολλοί είναι εκείνοι που λένε ότι θα έχουμε πρόωρες εκλογές, θα θέλαμε να γνωρίζουμε πώς προτίθεται η κυβέρνηση να βοηθήσει αυτές τις ομάδες του πληθυσμού που πλήττονται σε διάφορα επίπεδα.
Αυτός είναι και ένας ακόμα λόγος που θεωρώ ότι οι εκλογές πρέπει να γίνουν και θα γίνουν το 2027, γιατί κάθε μέρα είναι σημαντική και στο τέλος της ημέρας κάθε παραπάνω μέρα που έχεις για να λύσεις ένα ακόμα πρόβλημα, μία ακόμα εκκρεμότητα, δεν πρέπει να την αφήσεις ανεκμετάλλευτη.
Εκλεγήκαμε για να εφαρμόσουμε ένα πρόγραμμα τετραετίας, και μέσα σ’ αυτή την τετραετία να δώσουμε και λύσεις σε ζητήματα που προκύπτουν ή υπήρχαν πριν από εμάς, δηλαδή δεν τα «γεννήσαμε» εμείς με την πολιτική μας. Δεν «γεννήθηκαν» επί των ημερών μας, αλλά υπήρχαν και παραμένουν άλυτα.
Πολύ σωστά το είπατε. Δεν ήταν μία και δύο οι φορές που «υπεκλάπη» –με πολιτικούς όρους, για να μην παρεξηγηθώ– η ψήφος των ψηφοφόρων σε προηγούμενες δεκαετίες. Δεν είναι μία και δύο οι φορές.
Και δυστυχώς υπάρχουν και περιπτώσεις των προηγούμενων ετών, πιο πρόσφατη δηλαδή, νεότερη ιστορία. Εδώ λοιπόν, για να μην επαναλάβουμε την ίδια παθογένεια δεν πρέπει να σκεφτούμε με τον ίδιο τρόπο. Χρειάζεται, νομίζω, για να υπάρχει αποτέλεσμα και να μπορείς να λύσεις ένα πρόβλημα, να το δεις από την αρχή μέχρι το τέλος.
Εδώ φεύγω λίγο από το ρόλο μου του κυβερνητικού εκπροσώπου και μιλάω περισσότερο ως Παύλος, ως ένας σχετικά πιο νέος στο πολιτικό σύστημα και ως ένας νέος μπαμπάς, σύζυγος, πολίτης. Δεν είναι όλα τα αιτήματα ίδια. Εδώ μιλάμε για ανθρώπους οι οποίοι αυτό το οποίο λένε δεν έχει ούτε ένα επιχείρημα εναντίον του. Δεν μπορεί κανείς να πει ότι έχουν κάπου λάθος, άδικο, ούτε κατ’ ελάχιστον θα μπορούσε να γίνει κάτι διαφορετικό. Μην το εκλάβετε ως υπόσχεση. Σιχαίνομαι να δίνω υποσχέσεις όταν δεν μπορώ να τις εκπληρώσω. Ούτε το χαρτοφυλάκιό μου είναι, ούτε εικόνα δημοσιονομική –για κάτι πέραν όσων γνωρίζω– για την επομένη έχω. Αλλά έτσι, και λόγω και της καταγωγής μου και της συζήτησης που κάνουμε, θεωρήστε ότι είμαι ένας ακόμα σύμμαχος, με την όποια πολιτική ιδιότητα έχω, σε λογικές διεκδικήσεις. Σημασία έχει, λοιπόν, να βρούμε το χρόνο και τον τρόπο να αποκαταστήσουμε όλες αυτές τις αδικίες.
Και επειδή αναφερθήκατε σε μια λογική διεκδίκηση, να πούμε ότι λογική διεκδίκηση είναι το πάγιο αίτημα για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και της Μικρασίας. Αυτό που θέλουμε να γνωρίζουμε είναι εάν υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο στην ατζέντα της Νέας Δημοκρατίας για το πώς μπορούμε να φτάσουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα, την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη μια ελληνοτουρκική προσέγγιση –κατά πολλούς– γεμάτη παγίδες.
Ξεκινάω ανάποδα, η προσέγγιση του διαλόγου των τελευταίων ετών δεν έχει μειώσει ούτε κατ’ ελάχιστον την ισχύ της χώρας – το αντίθετο. Η Ελλάδα είναι πιο ισχυρή από ποτέ, διπλωματικά, αμυντικά, σε επίπεδο συμφωνιών. Όλα όσα έχουν υπογραφεί και προχωρήσει τα τελευταία επτά χρόνια, επί των ημερών του Κυριάκου Μητσοτάκη, δεν είχαν γίνει, αθροιστικά, όλα τα προηγούμενα χρόνια. Και ο διάλογος για εμάς είναι συνειδητή επιλογή, γιατί δεν συνεπάγεται την οποιαδήποτε, έστω σκέψη, για υποχώρηση, αλλά είναι μια ευκαιρία για ενδυνάμωση, υπεράσπιση των θέσεών μας και βέβαια του διεθνούς δικαίου.
Άρα δεν δέχεστε τα περί «φοβικής στάσης»…
Όσοι μιλούν για φοβική στάση να μας πουν τι από όλα όσα έγιναν τα τελευταία χρόνια σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής και εξοπλισμών είχε γίνει τα προηγούμενα χρόνια αθροιστικά, δηλαδή να μας πουν αν είναι λίγο το ότι μέσα σε επτά χρόνια είχαμε ΑΟΖ με την Ιταλία, με την Αίγυπτο, η Ελλάδα μεγάλωσε στο Ιόνιο, επεκτάθηκε στα 12 ναυτικά μίλια.
Αλλά όχι στο Αιγαίο, υφυπουργέ.
Αυτό είναι ένα αναφαίρετο δικαίωμά μας, αλλά όλα αυτά που σας λέω δεν είχαν γίνει και έγιναν. Και προφανώς αυτός ο οποίος έχει κάνει όλα τα υπόλοιπα, μπορεί να κάνει και τα επόμενα. Όλα όσα βλέπουμε σε επίπεδο ερευνών στο Αιγαίο, ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, τα F-16, τα F-35, που ήμασταν εκτός συζήτησης για τα F-35 μέχρι το 2019 και εκτός αναβάθμισης F-16 πάλι μέχρι το 2019, οι διμερείς σχέσεις που έχουμε χτίσει μέρα με τη μέρα. Και εγώ δεν υποτιμώ καθόλου –επειδή απευθυνόμαστε σε όλους τους Έλληνες και όχι μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα και μάλιστα εκεί που θα σας πω υπάρχουν και πάρα πολλοί πρόσφυγες, στο βόρειο Αιγαίο– οι άνθρωποι αυτοί μέχρι πριν από λίγα χρόνια υποδέχονταν παράνομους μετανάστες, στη Μυτιλήνη μόνο φιλοξενούνταν σε κέντρα ντροπής, αξίζει τον κόπο να δει ο κόσμος εικόνες από τη Μόρια και την Ειδομένη, σε μια χωρητικότητα 2.700 ατόμων 19.000 παράνομους μετανάστες, και τώρα είναι 277. Και αντί για παράνομους μετανάστες στα νησιά αυτά, οι κάτοικοι υποδέχονται νόμιμους τουρίστες. Όλα αυτά είναι πολιτική που αποδίδει και δυναμώνει την Ελλάδα.
Τώρα ως προς τη Γενοκτονία, τα πράγματα πρέπει να λέγονται με το όνομά τους. Και μιλάμε για ένα έγκλημα.
Δεν έχω χειρότερο από αυτούς που θυμούνται ένα έγκλημα, μια σημαντική στιγμή της ιστορίας, οτιδήποτε τέλος πάντων ξεπερνά τα όρια μιας απλής συζήτησης, μία φορά το χρόνο. Γι’ αυτό και είμαι πολύ προσεκτικός όταν σχεδιάζουμε με τους συνεργάτες μου μια ανάρτηση, μια πρωτοβουλία, μια παρέμβαση, και αυτό αναφέρεται είτε σε μια παγκόσμια ημέρα, είτε σε μια μέρα επετείου, ειδικά σκεπτόμενος τους προγόνους μου.
Το ‘94 έγινε ένα σημαντικό βήμα. Δεν αρκεί; Ναι. Δεν αρκεί. Αν δει κανείς τη ρητορική μας, τις παρεμβάσεις μας, τις ανακοινώσεις μας, τα διαβήματα, τον τρόπο που απαντάνε τα κυβερνητικά στελέχη και ο πρωθυπουργός. Σας παραπέμπω σε όσα είπε στον Τούρκο πρόεδρο εδώ στην Αθήνα, έναν όροφο πιο κάτω, στο Μέγαρο Μαξίμου, όταν τόλμησε να μιλήσει για την υποτιθέμενη «τουρκική μειονότητα στη Θράκη». Είναι καλύτερο ή χειρότερο το γεγονός ότι ήταν εκεί ο Έλληνας πρωθυπουργός, κοίταξε τον ομόλογό του, τον Τούρκο πρόεδρο, αλλά κυρίως όλη τη Δύση και όλο τον κόσμο και αποκατέστησε αυτό το εντελώς εκτός οποιασδήποτε λογικής και διεθνούς δικαίου και συμβάσεων που είπε ο Τούρκος πρόεδρος και μίλησε για μουσουλμανική μειονότητα;
Ξέρετε, προφανώς υπάρχουν θέματα τα οποία δεν λύθηκαν για πάρα πολλά χρόνια, και δεν είμαστε εμείς αυτοί που θα κοροϊδέψουν τον κόσμο ότι θα τα λύσουμε σε λίγες μέρες.
Αλλά ζητάμε από τους ανθρώπους που μας ακούνε, και εδώ απευθύνομαι και στον ποντιακό ελληνισμό, στους Μικρασιάτες, στους πρόσφυγες –και λόγω κοινής καταγωγής και ριζών– να μας εμπιστευτούν.
Η εμπιστοσύνη είναι η πιο δύσκολη άσκηση, γιατί γκρεμίζεται από τη μια μέρα στην άλλη και χτίζεται πολύ δύσκολα και χτίζεται μόνο με έναν τρόπο, με παραδοτέα. Όλα αυτά που σας είπα δεν είχαν γίνει για πάρα πολλά χρόνια και σε επίπεδο συμπεριφοράς, ρητορικής και αποτελεσμάτων. Εδώ λοιπόν είμαστε για να καταφέρουμε ακόμα περισσότερα.
Θα υπάρξουν αλλαγές στα βιβλία της Ιστορίας; Θα δοθεί χώρος σε αυτό το σημαντικό κεφάλαιο της ελληνικής Ιστορίας για να μαθαίνουν τα παιδιά τι συνέβη;
Ως προς τα βιβλία, αυτήν τη στιγμή είναι σε διαμόρφωση το σχέδιό μας για το σχολείο του μέλλοντος –του παρόντος και του μέλλοντος–, κόντρα σε λαϊκίστικες προσεγγίσεις συνθημάτων χωρίς εναλλακτική, τύπου «να καταργηθούν οι Πανελλήνιες». Ναι, πρέπει να αλλάξει το σύστημα εισαγωγής, να επικαιροποιηθεί, αλλά το αδιάβλητο των Πανελληνίων και η κοινωνική κινητικότητα που δίνουν δεν πρέπει να αμφισβητηθούν ποτέ. Και δεν είναι θέμα μόνο εισαγωγικών εξετάσεων. Είναι όλα αυτά τα οποία είπατε. Είναι το πρόγραμμα σπουδών, τα βιβλία, οι προτεραιότητες.
Εάν δεν είχα επιλέξει τη θεωρητική κατεύθυνση το 2003, δεν θα είχα διδαχθεί έστω και λίγους μήνες τα γεγονότα αυτά, τον ξεριζωμό.
Το γεγονός ότι οι πρόγονοί μας σκοτώθηκαν, το έγκλημα αυτό. Και μάλιστα το διδαχθήκαμε σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα και υπό την πίεση των Πανελλαδικών Εξετάσεων – ήταν κάτι σημαντικό, αλλά σίγουρα δεν σου μένει και κάτι μέσα σε λίγους μήνες.
Οπότε σε αυτήν τη συζήτηση δεν προέχει μόνο να πούμε εάν θα δίνει ένας μαθητής 3, 4, 5 ή 10 μαθήματα στην Γ’ Λυκείου, αν θα μετράει ο βαθμός της Α’ και της Β’ Λυκείου και όλα αυτά, όλα αυτά μετράνε. Πρέπει να αποφασίσουμε τι σχολείο θέλουμε. Για μένα αυτός είναι ο ρόλος του σχολείου. Για μένα αυτή είναι η πιο σημαντική ερώτηση σε σχέση με το τι θέλουμε να κάνουμε τα επόμενα χρόνια.
Πολλές φορές μας ρωτάνε: «Μα γιατί άλλη μία εκλογή; Τι ζητάτε;». Αφού καταφέραμε και μετατρέψαμε αυτή τη χώρα σε μια χώρα που, πλέον, παράγει πλεονάσματα, που μπορεί να δίνει πίσω στον κόσμο όσα δικαιούται, αρχίζει πλέον και βελτιώνει κτηριακά τα σχολεία, τα νοσοκομεία, τα κέντρα υγείας, κάθε μέρα έχουμε σχεδόν και μια παράδοση τέτοιου έργου, επιτέλους βλέπουμε έργα όπως το μετρό, δρόμοι που ήταν εκκρεμότητες για πάρα πολλά χρόνια, όλα αυτά να υλοποιούνται.
Νομίζω η μεγάλη συζήτηση είναι η ουσία όσων μαθαίνουν τα παιδιά μας στα σχολεία και στα πανεπιστήμια, κι εδώ μιλάμε για το σχολείο, την υποχρεωτική εκπαίδευση.
Είναι αδιανόητο να μην είναι στον πυρήνα όσων μαθαίνουν ο λόγος που είμαστε σήμερα εδώ, αυτό που συζητάμε, ο λόγος που σήμερα είμαστε εδώ. Πολλά παιδιά δεν το ξέρουν, γιατί είναι σε μια τάξη, από πού κρατάει η οικογένειά τους και γιατί είναι εκεί που είναι η οικογένειά τους. Εγώ λοιπόν, αυτό είναι που λέω ταυτοτικό θέμα. Αυτό το οποίο με ρωτήσατε για εμένα είναι ταυτοτικό θέμα. Σε όποια θέση κι αν είμαι, με όποιον τρόπο και αν υπηρετώ εν ευρεία έννοια, αυτό που λέμε πολιτική.
Θα δοθεί χώρος και χρόνος σε μόνιμη βάση στην κρατική τηλεόραση για ενημερωτικά ντοκιμαντέρ;
Και ως προς την ΕΡΤ σας ζητώ να κάνετε λίγη υπομονή ενόψει της νέας χρονιάς.
Κύριε υφυπουργέ, θα ήθελα ολοκληρώνοντας να κάνω μια ερώτηση για τα εξειδικευμένα μέσα ενημέρωσης όπως είναι το pontosnews.gr. Απευθυνόμαστε σ’ ένα μεγάλο κομμάτι του ελληνισμού που ζει σε όλο τον πλανήτη. Δεν κυνηγάμε τα εύκολα κλικ, και το περιεχόμενό μας σχετίζεται με τη διατήρηση της μνήμης. Υπάρχει σχέδιο στήριξης αυτού του έργου;
Είμαι πάρα πολύ υπερήφανος γι’ αυτά τα οποία έχουμε κάνει τα τελευταία χρόνια στο χαρτοφυλάκιο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Ενώ η συζήτηση αυτή αφορά το τι φτάνει ως πληροφορία και με ποιον τρόπο ενισχύονται αυτοί που την δίνουν σε κάθε συμπολίτη μας –είτε μιλάμε για ιστοσελίδα, είτε μιλάμε για εφημερίδα, είτε για ραδιόφωνο, είτε για τηλεόραση–, ζούσαμε σε μια χώρα που η ενημέρωση των πολιτών, η ψυχαγωγία των πολιτών, όλα αυτά που λέμε ευρύτερα μέσα μαζικής ενημέρωσης ήταν αχαρτογράφητα. Ο συνεπής με τον ασυνεπή, ο νόμιμος με τον παράνομο ήταν στο ίδιο τσουβάλι.
Γι’ αυτό ακριβώς κάναμε τα μητρώα έντυπου και ηλεκτρονικού Τύπου.
Για να ξέρει το κράτος, αλλά και τα μέσα, ποιοι πληρούν προδιαγραφές, ποιοι πληρώνουν τους εργαζόμενούς τους, ποιοι είναι συνεπείς, ποιοι σέβονται τα ελάχιστα, ούτως ώστε εκεί να κατευθύνονται οι στηρίξεις και οι κρατικές διαφημίσεις και όλα τα σχετικά. Και παράλληλα βάλαμε κανόνες στην κρατική διαφήμιση ούτως ώστε να μην αδικούνται μέσα όπως το δικό σας, επειδή μπορεί να μην ακολουθούν άλλες τακτικές, όπως κάποια άλλα που μπορεί να ακολούθησαν στο παρελθόν. Αυτό εφαρμόζεται πλέον.
Καταφέραμε και εξασφαλίσαμε μια πολύ γενναία χρηματοδότηση από το υπουργείο Οικονομικών με τη σφραγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για όλα τα μέσα –και σε μέσα θεματικά, περιφερειακά, και όχι μόνο αυτό που λέμε τα «μεγάλα μέσα», δηλαδή τα μέσα μαζικής ενημέρωσης που θεωρούνται τα πιο μεγάλα ως προς την επισκεψιμότητά τους– με έναν δίκαιο τρόπο, με έμφαση στη στήριξη των θέσεων εργασίας.
Το επόμενο βήμα το οποίο θέλουμε να σχεδιάσουμε ενόψει και του προγράμματός μας για την επόμενη τετραετία είναι όλο αυτό πλέον να πάει και σε επίπεδο θεματικό και ως προς τα ραδιόφωνα και ως προς τα κανάλια και ως προς τις ιστοσελίδες.
Με αυτό τον τρόπο θα πολιτευτείτε στις επερχόμενες εκλογές;
Έχω μάθει να ξεκινάω την προεκλογική περίοδο την επόμενη μέρα των προηγούμενων εκλογών. Για μένα λοιπόν, την επόμενη μέρα των εκλογών, εφόσον με τιμήσουν οι πολίτες του Βόρειου Τομέα Αθηνών, των δεκατεσσάρων Δήμων, και με εκλέξουν βουλευτή τους, έναν εκ των εκπροσώπων τους, θα ξεκινήσω μια προσπάθεια κάθε μέρα να είναι καλύτερη από την προηγούμενη. Όχι μόνο στα μεγάλα. Δεν έχω αυταπάτες ότι μπορώ μόνος μου να λύσω τα μεγάλα. Αυτές είναι ομαδικές προσπάθειες που θέλουν χρόνο κάποιες φορές, αλλά σε κάθε τι που μπορεί να θεωρείται απλό και μικρό, αλλά είναι πολύ σημαντικό για τη ζωή ενός ανθρώπου που μας βλέπει, μας διαβάζει, μας ακούει.
