Η επαναπροσέγγιση Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας φαίνεται να αποκτά νέα δυναμική, με τον Ντόναλντ Τραμπ να στέλνει από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα το πιο σαφές μέχρι σήμερα πολιτικό μήνυμα υπέρ της αποκατάστασης των σχέσεων με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Αν και δεν ανακοίνωσε κάποια συγκεκριμένη απόφαση για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 ή για την άρση των κυρώσεων CAATSA, επιβεβαίωσε τη στενή προσωπική του σχέση με τον Τούρκο πρόεδρο και δήλωσε ότι επιθυμεί να αρθούν οι κυρώσεις που έχουν επιβληθεί σε «φίλους» των ΗΠΑ.
Πίσω από τις δηλώσεις ωστόσο, η εικόνα είναι πιο σύνθετη.
Σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες, ο Ερντογάν προσήλθε στη συνάντηση προσδοκώντας κάτι περισσότερο από μια πολιτική δήλωση καλής θέλησης. Περίμενε μια πιο σαφή δέσμευση για τα F-35 ή, έστω, μια ένδειξη για το πώς θα μπορούσαν να παρακαμφθούν οι αντιρρήσεις του αμερικανικού Κογκρέσου.
Όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, η αναφορά του Τραμπ στην άρση των κυρώσεων δεν αποτελεί νέα θέση, καθώς είχε εκφράσει ανάλογη πρόθεση ήδη από πέρυσι στο Οβάλ Γραφείο. Η διαφορά είναι ότι αυτή τη φορά το μήνυμα εκπέμφθηκε δημόσια, από το βήμα της Συνόδου του ΝΑΤΟ και ενώ η Τουρκία επιχειρεί να αναβαθμίσει τον γεωπολιτικό της ρόλο.
NATO Ankara Zirvesi vesilesiyle ülkemize resmî bir ziyaret gerçekleştiren ABD Başkanı, değerli dostum Sayın Donald Trump’ı ağırlamaktan memnuniyet duydum.
Gündemimizdeki pek çok meseleyi, inanıyorum ki Sayın Başkan’la dayanışmamız ve güçlü ilişkilerimiz sayesinde hayırlı bir… pic.twitter.com/BbohaBqA7Q
— Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan) July 7, 2026
Διπλωμάτες εκτιμούν ότι, αν η απόφαση εξαρτιόταν αποκλειστικά από τον Τραμπ, η διαδικασία για τα F-35 θα προχωρούσε άμεσα. Υπενθυμίζουν όμως ότι το βασικό εμπόδιο παραμένει το Κογκρέσο, το οποίο εξακολουθεί να διατηρεί σοβαρές επιφυλάξεις απέναντι στην Άγκυρα.
Η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται προς το παρόν καθησυχαστική. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης υπενθύμισε ότι η Ελλάδα έχει ήδη εξασφαλίσει την προμήθεια 20 μαχητικών F-35, με δυνατότητα επέκτασης σε 40, ενώ οι πρώτες παραδόσεις αναμένονται το 2029 στην Ανδραβίδα.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Τουρκία, η οποία το 2019 βρισκόταν ένα βήμα πριν από την παραλαβή των αεροσκαφών, σήμερα βρίσκεται στη θέση του αιτούντος, τονίζοντας ότι η σχετική διαδικασία δεν εξαρτάται από δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου αλλά από τις προβλεπόμενες εγκρίσεις του Κογκρέσου.
Κυβερνητικές πηγές εκτιμούν επίσης ότι σημαντικό ρόλο εξακολουθούν να διαδραματίζουν οι επιφυλάξεις που έχει εκφράσει το Ισραήλ. Μιλώντας στο CNN, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου κατηγόρησε την Άγκυρα ότι «απειλεί έναν NATOϊκό σύμμαχο, την Ελλάδα». Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι ενδεχόμενη πώληση F-35 στην Τουρκία θα «κατέστρεφε την ισορροπία δυνάμεων» στη Μέση Ανατολή, λόγω των –όπως είπε– «επιθετικών βλέψεων» της Άγκυρας.
Την ίδια ώρα, η Τουρκία αξιοποιεί τη Σύνοδο για να ενισχύσει το προφίλ της ως ανερχόμενης αμυντικής δύναμης.
Στο φόρουμ αμυντικών βιομηχανιών του ΝΑΤΟ υπεγράφησαν δεκάδες συμφωνίες συνεργασίας, με την τουρκική αμυντική βιομηχανία να συμμετέχει σε προγράμματα που εκτείνονται από τα drones έως τις διαστημικές εφαρμογές.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε ανακοίνωσε ότι οι σύμμαχοι θα επενδύσουν περισσότερα από 40 δισ. δολάρια μέσα στην επόμενη πενταετία για την ανάπτυξη τεχνολογιών αντιμετώπισης drones, υπογραμμίζοντας ότι η Συμμαχία επιταχύνει τις επενδύσεις τόσο σε μη επανδρωμένα συστήματα όσο και σε δυνατότητες anti-drone.
Στο περιθώριο της Συνόδου ανακοινώθηκε επίσης η συμμετοχή της Ελλάδας στην Τράπεζα Άμυνας, Ασφάλειας και Ανθεκτικότητας (DSRB), ενός νέου χρηματοπιστωτικού οργανισμού με πρωτοβουλία του Καναδά, που φιλοδοξεί να κινητοποιήσει ιδιωτικά κεφάλαια για επενδύσεις στον τομέα της άμυνας και της συλλογικής ασφάλειας.
Ιδρυτικά μέλη είναι, μεταξύ άλλων, η Ελλάδα, ο Καναδάς, η Τουρκία, η Ουκρανία, το Βέλγιο, η Ρουμανία και το Λουξεμβούργο.
Στο μεταξύ, ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν οι πληροφορίες ότι Τουρκία και Ηνωμένο Βασίλειο ετοιμάζονται να υπογράψουν νέα συμφωνία αμυντικής συνεργασίας. Διπλωματικές πηγές τη συγκρίνουν με την ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία του 2021, χωρίς πάντως να επιβεβαιώνουν αν θα περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής.
