Με έντονο το στοιχείο της συγκίνησης και του σεβασμού προς την ιστορική μνήμη, το 2ο Δημοτικό Σχολείο Αξιούπολης διοργάνωσε μια ιδιαίτερη εκδήλωση αφιερωμένη στη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, δίνοντας στους μαθητές την ευκαιρία να γνωρίσουν σημαντικές πτυχές της ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς του ποντιακού ελληνισμού.
Κεντρικό πρόσωπο της εκδήλωσης ήταν ο δάσκαλος και συγγραφέας Κοσμάς Τσίναλης, ο οποίος ταξίδεψε το κοινό στον χρόνο, παρουσιάζοντας την πορεία των Ελλήνων του Πόντου από τα χρόνια της αρχαιότητας μέχρι τον ξεριζωμό και την προσφυγιά. Μέσα από σπάνιο φωτογραφικό υλικό, ιστορικές αναφορές και αυθεντικά κειμήλια, ανέδειξε τον πλούτο της παράδοσης, της παιδείας και των αγώνων που σημάδεψαν την πορεία του ποντιακού ελληνισμού.
Ιδιαίτερη ατμόσφαιρα δημιούργησε η συμμετοχή του Συλλόγου Ποντίων Αξιούπολης «Τραντέλλενες», του οποίου τα μέλη παρουσίασαν παραδοσιακούς χορούς του Πόντου, μεταφέροντας ζωντανά στοιχεία της πολιτιστικής ταυτότητας των προγόνων τους.
Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε η έναρξη της εκδήλωσης όταν ο λυράρης Στέλιο Κουπενέλη ερμήνευσε έναν πένθιμο σκοπό στην ποντιακή λύρα, αποτίοντας φόρο τιμής στα θύματα της Γενοκτονίας και φορτίζοντας συναισθηματικά την αίθουσα.
Στο πλαίσιο του προγράμματος παρουσιάστηκε και το παραμύθι «Έναν ζαντόν αρκουδόπον» του Κοσμά Τσίναλη, μέσα από το οποίο οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με την ποντιακή διάλεκτο και τη γλωσσική κληρονομιά του Πόντου, ανακαλύπτοντας έναν ακόμη πολύτιμο κρίκο της παράδοσης.
Παράλληλα, στον χώρο φιλοξενήθηκε έκθεση με φωτογραφίες, προσωπικά έγγραφα προσφύγων και αντικείμενα καθημερινής χρήσης από τις αλησμόνητες πατρίδες, προσφέροντας στους μαθητές μια βιωματική προσέγγιση της ιστορίας. Οι επισκέπτες είχαν επίσης την ευκαιρία να δοκιμάσουν παραδοσιακές ποντιακές γεύσεις, προσφορά των γυναικών του Συλλόγου Ποντίων Αξιούπολης.
Ως αναγνώριση της προσφοράς του, ο Δήμος Παιονίας και το σχολείο τίμησαν τον Κοσμά Τσίναλη με αναμνηστικά δώρα, εκφράζοντας τις ευχαριστίες τους για τη συμβολή του στη διάδοση της ιστορικής γνώσης και της ποντιακής παράδοσης.
