Μερικές φορές μια χούφτα χώμα αρκεί για να χωρέσει μέσα της έναν ολόκληρο αιώνα μνήμης. Στο Μπαμπαλιό Αιτωλοακαρνανίας, η 93χρονη Άννα Παπαδοπούλου συγκίνησε όσους βρέθηκαν στην αναβίωση του ταφικού εθίμου των Ποντίων, όταν υποβασταζόμενη άφησε συμβολικά στο μνήμα της κόρης της λίγο χώμα από την Κεπέκλησα, το κεφαλοχώρι της Κερασούντας, πίσω στον Πόντο.
Η συγκινητική στιγμή καταγράφηκε στο κοιμητήριο όπου εδώ και δεκαετίες αναβιώνει ένα μοναδικό έθιμο που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες.
Πρόκειται για μια τελετουργική πράξη μνήμης, κατά την οποία τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος στήνεται γιορτή προς τιμήν των ψυχών που ετοιμάζονται να αναχωρήσουν, καθώς από την Ανάσταση πιστεύεται ότι βρίσκονται στον πάνω κόσμο. Φέτος όμως, η τελετουργία είχε και χώμα από την ιστορική πατρίδα, που αφέθηκε σε 120 τάφους – μια πρωτοβουλία από το Σύλλογο Ποντίων «Αξέχαστες Πατρίδες».
Για την Άννα Παπαδοπούλου, η Κεπέκλησα δεν είναι απλώς ένα τοπωνύμιο, αλλά κομμάτι της οικογενειακής μνήμης που μεταφέρθηκε μέσα από αφηγήσεις, βιώματα και παραδόσεις που άντεξαν στο χρόνο.
Παρά τα 93 της χρόνια, βρέθηκε από την Αθήνα στο πλευρό των συγχωριανών της – και η εικόνα της συμπύκνωσε ίσως καλύτερα από οτιδήποτε άλλο το νόημα της ημέρας: ότι η μνήμη μεταδίδεται και μέσα από μικρές, βαθιά συμβολικές πράξεις που ενώνουν το παρελθόν με το παρόν.
