Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι εργασίες αναστήλωσης στην αρχαία Έφεσο της Ιωνίας, μία από τις σημαντικότερες πόλεις του αρχαίου ελληνικού κόσμου στη Μικρά Ασία, με επιστήμονες και συντηρητές να επιχειρούν να επαναφέρουν στη θέση τους εκατοντάδες αρχιτεκτονικά μέλη που παρέμεναν για αιώνες θαμμένα, σπασμένα ή διάσπαρτα.
Στην περιοχή λειτουργεί ένας ειδικός χώρος συντήρησης, που έχει αποκτήσει ανεπίσημα την ονομασία «νοσοκομείο λίθων», καθώς εκεί μεταφέρονται κίονες, βάσεις, κιονόκρανα και άλλα δομικά στοιχεία προκειμένου να καθαριστούν, να αναλυθούν και να συναρμολογηθούν εκ νέου.
Οι εργασίες πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Ephesus, an Eternal Heritage for the Future», ενώ εκτείνονται σε διαφορετικά σημεία του αρχαιολογικού χώρου, όπως η οδός του Σταδίου, το αρχαίο θέατρο και οι δημόσιοι χώροι γύρω από αυτό.
Αναστήλωση με «χειρουργική» ακρίβεια
Κάθε αρχιτεκτονικό στοιχείο ακολουθεί μια ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία: καταγράφεται, σχεδιάζεται, σαρώνεται ψηφιακά και εξετάζεται λεπτομερώς προτού ξεκινήσει οποιαδήποτε παρέμβαση.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής του προγράμματος, καθηγητή Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Παμούκαλε, Μπαχαντίρ Ντουμάν, 200 έως 250 ειδικοί από διαφορετικά επιστημονικά πεδία συμμετέχουν στο εγχείρημα.
Όπως εξηγεί, κάθε λίθος εξετάζεται ξεχωριστά ώστε να αποφασιστεί αν απαιτεί μηχανική, χημική ή δομική αποκατάσταση. «Τα πάντα τεκμηριώνονται μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ένας δρόμος με ιστορία 2.500 ετών
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην οδό του Σταδίου, η οποία χρησιμοποιούνταν επί περίπου 2.500 χρόνια και έχει υποστεί αλλεπάλληλες καταστροφές από σεισμούς, πυρκαγιές και τη φθορά του χρόνου.
Οι ερευνητές εντόπισαν περίπου 120-130 κίονες και βάσεις, με το 60% να έχει ήδη αποκατασταθεί, ενώ οι εργασίες αναμένεται να ολοκληρωθούν μέσα στους επόμενους μήνες.
Παράλληλα, επιγραφές στα ελληνικά και στα λατινικά μεταφράζονται, με στόχο τη δημιουργία μιας νέας διαδρομής για τους επισκέπτες.
Η Έφεσος υπήρξε μία από τις σημαντικότερες πόλεις της Μικράς Ασίας και πρωτεύουσα της ρωμαϊκής επαρχίας της Ασίας, ενώ παραμένει μέχρι σήμερα ένας από τους πλέον εμβληματικούς τόπους του ελληνικού πολιτισμού στην περιοχή των αλησμόνητων πατρίδων.
Στο επόμενο στάδιο των εργασιών, οι παρεμβάσεις θα επεκταθούν προς την οδό του Λιμανιού και το συγκρότημα των ρωμαϊκών λουτρών, με στόχο την περαιτέρω αποκατάσταση και ανάδειξη της ιστορικής πόλης.
