Μια από τις πιο φορτισμένες σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας επιχειρεί να αναδείξει η ιστορική έκθεση που εγκαινιάστηκε στα παλιά Σφαγεία (Labattoir) στη Θεσσαλονίκη, με αφορμή τη συμπλήρωση 90 χρόνων από τα γεγονότα του Μάη του 1936.
Η έκθεση, που διοργανώνεται από την Κομματική Οργάνωση Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ, παρουσιάζει αρχειακό υλικό, σπάνια ντοκουμέντα και εκθέματα, συνθέτοντας μια πολυεπίπεδη αφήγηση για τις ημέρες που η πόλη μετατράπηκε σε επίκεντρο κοινωνικής σύγκρουσης και εργατικών διεκδικήσεων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η μεγάλη απεργία των καπνεργατών, που ξεκίνησε ως κλαδική κινητοποίηση και εξελίχθηκε σε παλλαϊκό αγώνα, με αιτήματα καλύτερες συνθήκες εργασίας και αυξήσεις. Από τις αρχές του 1936 απεργιακά κύματα εξαπλώνονται σε όλη τη χώρα, ενώ στα τέλη Απριλίου η Θεσσαλονίκη γίνεται το βασικό πεδίο σύγκρουσης, με χιλιάδες εργάτες –ανάμεσά τους και πολλές γυναίκες– να κατεβαίνουν στους δρόμους.
Η κορύφωση έρχεται στις 9 Μαΐου 1936, όταν κατά τη διάρκεια μεγάλης απεργιακής συγκέντρωσης η αστυνομία ανοίγει πυρ εναντίον των διαδηλωτών. Ο απολογισμός είναι νεκροί και εκατοντάδες τραυματίες, με τη φωτογραφία της μάνας πάνω από τον νεκρό Τάσο Τούση να γίνεται σύμβολο και να εμπνέει τον Γιάννη Ρίτσο στον Επιτάφιο.
Για ώρες η πόλη παραλύει, ενώ το κίνημα αποκτά μαζικά χαρακτηριστικά, με τη συμμετοχή εργαζομένων και φοιτητών και τη στήριξη ευρύτερων κοινωνικών στρωμάτων. Η καταστολή που ακολουθεί –με στρατιωτικές ενισχύσεις και συλλήψεις– οδηγεί σταδιακά στη λήξη των κινητοποιήσεων, χωρίς όμως να σβήσει το αποτύπωμά τους.
Όπως επισημάνθηκε στα εγκαίνια, η έκθεση δεν περιορίζεται σε μια απλή ιστορική αναδρομή, αλλά επιχειρεί να αναδείξει τη σημασία της συλλογικής μνήμης και των αγώνων για το παρόν.
Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 10 Μαΐου, με καθημερινή λειτουργία και οργανωμένες ξεναγήσεις, δίνοντας τη δυνατότητα στους επισκέπτες να προσεγγίσουν βιωματικά μια περίοδο που σημάδεψε την ιστορία της Θεσσαλονίκης και του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα.
Δείτε φωτογραφίες του Βασίλη Βερβερίδη (ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ):
