Σε μια ύστατη προσπάθεια να βρεθεί διέξοδος, η Τεχεράνη κατέθεσε νέα πρόταση για επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ, επιχειρώντας να ανοίξει ξανά δίαυλο επικοινωνίας προτού ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή περάσει σε νέα φάση κλιμάκωσης.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο IRNA, το σχέδιο διαβιβάστηκε το βράδυ της Πέμπτης σε Πακιστανούς μεσολαβητές – δεν έχουν γίνει γνωστές λεπτομέρειες για το περιεχόμενό του.
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι συνομιλίες έχουν ουσιαστικά «παγώσει». Μόλις μία συνάντηση πραγματοποιήθηκε, στις 11 Απριλίου στο Πακιστάν, χωρίς αποτέλεσμα, ενώ από τότε οι επαφές έχουν περιέλθει σε τέλμα.
Το γεωπολιτικό πλαίσιο παραμένει εκρηκτικό. Από τις 8 Απριλίου ισχύει κατάπαυση πυρός, μετά από σχεδόν 40 ημέρες ισραηλινοαμερικανικών πληγμάτων κατά του Ιράν και αντίποινα της Τεχεράνης, χωρίς όμως να έχει υπάρξει ουσιαστική πρόοδος σε πολιτικό επίπεδο.
Την ίδια ώρα, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά από τις ιρανικές δυνάμεις, ενώ η Ουάσινγκτον διατηρεί ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών, κρατώντας την ένταση σε υψηλά επίπεδα.
Στο διπλωματικό πεδίο, η Τεχεράνη επιχειρεί να ενεργοποιήσει περιφερειακές ισορροπίες. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί είχε σειρά τηλεφωνικών επαφών με ομολόγους του από Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Τουρκία, Ιράκ και Αζερμπαϊτζάν, προωθώντας πρωτοβουλίες για τον τερματισμό του πολέμου.
Ωστόσο, το χάσμα με την Ουάσινγκτον παραμένει βαθύ. Μια προηγούμενη πρόταση της Τεχεράνης, που –σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios– προέβλεπε μετάθεση των συζητήσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα, απορρίφθηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ. Το ζήτημα αυτό αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ που κατηγορούν το Ιράν για επιδίωξη απόκτησης πυρηνικών όπλων – κάτι που η Τεχεράνη διαψεύδει.
Παρά το νέο άνοιγμα, οι τόνοι παραμένουν υψηλοί. Η ιρανική πλευρά προειδοποιεί με «επώδυνη» απάντηση σε ενδεχόμενα νέα πλήγματα, ενώ στις ΗΠΑ βρίσκονται στο τραπέζι σενάρια στρατιωτικής δράσης, ακόμη και με στόχο να πιεστεί η Τεχεράνη να επιστρέψει σε διαπραγματεύσεις υπό δυσμενέστερους όρους.
Καθοριστική θεωρείται η σημερινή ημέρα καθώς εκπνέει η προθεσμία των 60 ημερών που προβλέπει ο War Powers Act για στρατιωτικές επιχειρήσεις χωρίς έγκριση του Κογκρέσου. Ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να αποφύγει το πολιτικό κόστος, υποστηρίζοντας ότι η εκεχειρία λειτουργεί ως «πάγωμα» της προθεσμίας – ερμηνεία που διχάζει την Ουάσινγκτον.
Το ερώτημα πλέον είναι αν η νέα πρόταση της Τεχεράνης θα ανοίξει παράθυρο αποκλιμάκωσης ή αν θα αποδειχθεί απλώς μια τελευταία διπλωματική κίνηση πριν από νέα ένταση.
