Σε μια κρίσιμη καμπή για τη Μέση Ανατολή, το Ιράν φέρεται να κατέθεσε πρόταση που θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες στην περιοχή, προτείνοντας το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, υπό την προϋπόθεση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον αποκλεισμό εις βάρος του και θα τερματιστεί ο πόλεμος.
Η πρόταση διαβιβάστηκε στην Ουάσιγκτον μέσω του Πακιστάν και, σύμφωνα με πληροφορίες, περιλαμβάνει και την αναβολή ή αποσύνδεση των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης από μια ενδεχόμενη συμφωνία εκεχειρίας. Ωστόσο, το σημείο αυτό φαίνεται να αποτελεί και το βασικό «αγκάθι» για την αμερικανική πλευρά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν απέρριψε πλήρως την πρόταση, ωστόσο εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτικός. Σύμφωνα με δημοσιεύματα της Wall Street Journal και της New York Times, εκφράζει αμφιβολίες για τις προθέσεις του Ιράν και τηρεί στάση αναμονής, θεωρώντας ότι παραμένουν άλυτες βασικές διαφωνίες που οδήγησαν στη σύγκρουση της 28ης Φεβρουαρίου μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν.
Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας ανώνυμα στο Reuters, εξήγησε ότι η δυσαρέσκεια της Ουάσιγκτον σχετίζεται ακριβώς με το γεγονός ότι η πρόταση δεν θέτει ως προϋπόθεση την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα. Στο ίδιο πλαίσιο, η εκπρόσωπος της αμερικανικής προεδρίας, Ολίβια Γουέιλς, δήλωσε χαρακτηριστικά πως «δεν θα διαπραγματευτούμε μέσω του Τύπου» και ότι η άλλη πλευρά γνωρίζει «τις κόκκινες γραμμές μας».
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ξεκαθάρισε ότι βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε συμφωνία είναι η πλήρης αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν. «Δεν μπορούμε να το επιτρέψουμε. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οποιαδήποτε συμφωνία αποτρέπει οριστικά το Ιράν από το να κινηθεί προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου», ανέφερε.
Την ίδια στιγμή, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, καθώς μια προσωρινή εκεχειρία βρίσκεται σε ισχύ, ενώ τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να αποτελούν σημείο έντονης αντιπαράθεσης. Από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που καθιστά τη λειτουργία του κρίσιμη για την παγκόσμια οικονομία.
Ο αποκλεισμός που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ έχει στόχο να περιορίσει τα έσοδα του Ιράν από το πετρέλαιο, ωστόσο έχει και ευρύτερες επιπτώσεις, καθώς η αδυναμία διέλευσης από τα Στενά έχει οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των τιμών. Το πετρέλαιο Brent έχει ξεπεράσει τα 108 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας αύξηση περίπου 50%, ενώ δεξαμενόπλοια παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο.
Οι πιέσεις σε διεθνές επίπεδο αυξάνονται, καθώς δεκάδες χώρες ζητούν την επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού, προειδοποιώντας για συνέπειες σε τρόφιμα, λιπάσματα και βασικά αγαθά. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, περιέγραψε την κατάσταση λέγοντας πως οδηγεί σε «άδεια ρεζερβουάρ, άδεια ράφια και άδεια πιάτα».
Παράλληλα, διπλωματικές πρωτοβουλίες βρίσκονται σε εξέλιξη και το Πακιστάν επιχειρεί ρόλο διαμεσολαβητή ενώ το Ομάν εξετάζεται ως πιθανός εταίρος για τη δημιουργία μηχανισμού διοδίων στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά. Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη αναζητά διεθνή στήριξη. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί βρίσκεται σε συναντήσεις με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αγία Πετρούπολη και η Ρωσία εμφανίζεται διατεθειμένη να συμβάλει σε προσπάθειες αποκλιμάκωσης.
Ο απολογισμός του πολέμου, πάντως, παραμένει βαρύς: τουλάχιστον 3.375 νεκροί στο Ιράν, 2.521 στον Λίβανο, 23 στο Ισραήλ και περισσότεροι από δώδεκα σε χώρες του Κόλπου, ενώ οι συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ συνεχίζονται, παρά την παράταση της εκεχειρίας.
Μέσα σε αυτό το σύνθετο και εύθραυστο σκηνικό, η πρόταση του Ιράν ανοίγει ένα παράθυρο διαλόγου, ωστόσο η καχυποψία και οι στρατηγικές διαφωνίες εξακολουθούν να κρατούν μακριά μια οριστική λύση.
