Ανησυχία για πιθανή νέα περιβαλλοντική απειλή προκαλεί η κατάσταση στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνόμπιλ, με τη Greenpeace να προειδοποιεί ότι μια ανεξέλεγκτη κατάρρευση της εσωτερικής δομής συγκράτησης θα μπορούσε να οδηγήσει σε επικίνδυνες ραδιενεργές απελευθερώσεις.
Ο αντιδραστήρας προστατεύεται από τη γνωστή «σαρκοφάγο» –μια πρόχειρη κατασκευή από χάλυβα και σκυρόδεμα που δημιουργήθηκε μετά την καταστροφή του 1986–, καθώς και από τη «Νέα Προστατευτική Κατασκευή», ένα σύγχρονο ατσάλινο περίβλημα που τοποθετήθηκε το 2016 για να ενισχύσει την ασφάλεια του χώρου.
Ωστόσο, η κατάσταση επιδεινώθηκε τον Φεβρουάριο του 2025, όταν η εξωτερική αυτή δομή υπέστη ζημιές από ρωσικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος.
Η Ουκρανία έχει κατηγορήσει επανειλημμένα τη Ρωσία ότι στοχοποιεί την περιοχή από την έναρξη της εισβολής το 2022, υποστηρίζοντας ότι το πλήγμα έπληξε κρίσιμα τη δομή που προστατεύει τον αντιδραστήρα.
Σύμφωνα με τη νέα έκθεση της Greenpeace, η λειτουργία συγκράτησης της προστατευτικής κατασκευής δεν έχει αποκατασταθεί πλήρως, παρά τις εργασίες επισκευής. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση κατάρρευσης της εσωτερικής δομής, ο κίνδυνος διαρροής ραδιενέργειας αυξάνεται σημαντικά.
Ο ειδικός της Greenpeace Ουκρανίας Σον Μπέρνι προειδοποιεί ότι οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι δραματικές, καθώς μέσα στη σαρκοφάγο βρίσκονται περίπου 4 τόνοι εξαιρετικά ραδιενεργής σκόνης, σφαιρίδια καυσίμου και μεγάλες ποσότητες ραδιενέργειας. «Αν η κατασκευή δεν μπορεί να λειτουργήσει όπως προβλέπεται, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος απελευθέρωσης», σημειώνει.
Η Greenpeace τονίζει ότι για να αποφευχθεί ένα τέτοιο σενάριο απαιτείται η αποσυναρμολόγηση ασταθών στοιχείων του εσωτερικού περιβλήματος, μια διαδικασία που καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη λόγω του πολέμου, καθώς –όπως επισημαίνεται– πύραυλοι εξακολουθούν να εκτοξεύονται πάνω από την περιοχή του Τσερνόμπιλ.
Την επικινδυνότητα της κατάστασης επιβεβαιώνει και ο διευθυντής του σταθμού Σέργκι Ταρακάνοφ, ο οποίος προειδοποιεί ότι ακόμη και ένα πλήγμα σε κοντινή απόσταση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές συνέπειες.
«Αν ένας πύραυλος πέσει ακόμη και 200 μέτρα μακριά, θα δημιουργήσει επίδραση αντίστοιχη με σεισμό» τονίζει, υπενθυμίζοντας ότι «τα ραδιενεργά σωματίδια δεν γνωρίζουν σύνορα».
Το ζήτημα αποκτά και οικονομικές διαστάσεις, καθώς το κόστος αποκατάστασης της αψίδας της σαρκοφάγου εκτιμάται σε περίπου 500 εκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με τον Ζαν-Νοέλ Μπαρό.
