Απόλυτα προστατευμένοι από τις όποιες επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας είναι 1,6-1,7 εκατ. οικιακοί καταναλωτές (περίπου ένας στους τρεις) που έχουν επιλέξει σταθερά τιμολόγια. Επί του παρόντος πάντως οι επιπτώσεις είναι συγκρατημένες, καθώς –βοηθούσης και της ευνοϊκής συγκυρίας καιρικών συνθηκών και παραγωγής ΑΠΕ–, η τιμή χονδρικής τον Μάρτιο διαμορφώνεται στα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ακριβότερα από τον Φεβρουάριο που ήταν 78 ευρώ αλλά φθηνότερα από την περίοδο Οκτωβρίου-Ιανουαρίου οπότε κυμαινόταν στα 110 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Η αντίδραση των προμηθευτών στην αύξηση της τιμής χονδρικής θα φανεί με την ανακοίνωση των τιμολογίων ρεύματος του Απριλίου την ερχόμενη Τετάρτη, οπότε πιθανολογείται ότι πολλοί θα διατηρήσουν το καθεστώς των εκπτώσεων που αποτελεί αντίβαρο στις ανατιμήσεις.
Οι καταναλωτές που έχουν επιλέξει σταθερά («μπλε») τιμολόγια και είναι σε κάθε περίπτωση διασφαλισμένοι από τις όποιες επιπτώσεις, κυμαίνονται τώρα σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς σε 1,6-1,7 εκατομμύρια, σε σύνολο περίπου 5,9 εκατ. οικιακών μετρητών (τα τελευταία επίσημα στοιχεία της Ρυθμιστικής Αρχής για τον Οκτώβριο 2025 ανέφεραν 1,5 εκατ. σταθερά τιμολόγια).
Από τους υπόλοιπους η πλειονότητα (περί τα 3,5 εκατ.) παραμένουν στα πράσινα ή έχουν επιλέξει τα κίτρινα τιμολόγια, είναι δηλαδή εκτεθειμένοι στις διακυμάνσεις της αγοράς.
Το κίνητρο της επιλογής σταθερών τιμολογίων φαίνεται να περιορίζεται σταδιακά επί του παρόντος καθώς εταιρείες προμήθειας προχωρούν σε επανατιμολόγηση των σταθερών συμβάσεων υπό το πρίσμα των εξελίξεων στον Περσικό Κόλπο και των επιπτώσεών τους στις τιμές της ενέργειας. Σύμμαχος των καταναλωτών πάντως, για το επόμενο δίμηνο Απριλίου-Μαΐου είναι οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες που συνδυάζουν αυξημένη παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (φωτοβολταϊκά και αιολικά), αυξημένα αποθέματα στους ταμιευτήρες των υδροηλεκτρικών λόγω αυξημένων βροχοπτώσεων και χαμηλή σχετικά ζήτηση ενέργειας.
Αυτό σημαίνει ότι η συμμετοχή των μονάδων φυσικού αερίου, που είναι οι ακριβότερες, στην κάλυψη του φορτίου, είναι σχετικά περιορισμένη.
Όμως οι συνθήκες θα μεταβάλλονται όσο πλησιάζουμε στο καλοκαίρι, οπότε αυξάνεται η ζήτηση για κλιματισμό και μειώνεται η παραγωγή των αιολικών.
Σε αυτό το περιβάλλον λανσάρονται από τον επόμενο μήνα και για τους οικιακούς καταναλωτές τα «πορτοκαλί» (δυναμικά) τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας τα οποία μεταβάλλονται στη διάρκεια του 24ώρου ακολουθώντας τις διακυμάνσεις των τιμών του ρεύματος στο Χρηματιστήριο. Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γενικός διευθυντής του Ελληνικού Συνδέσμου Προμηθευτών Ενέργειας Μίλτος Ασλάνογλου, όφελος από τα νέα τιμολόγια θα μπορούν να αποκομίσουν οι καταναλωτές με σημαντικά φορτία τα οποία έχουν δυνατότητα να μετακινήσουν στις ώρες του 24ώρου που οι τιμές είναι χαμηλότερες.
Για παράδειγμα, καταναλωτές με ηλεκτρικό αυτοκίνητο που θα φορτίζουν το όχημα τις ώρες χαμηλής χρέωσης, αντλία θερμότητας νερού ή και μπαταρία που θα φορτίζει με χαμηλές τιμές και θα καλύπτει τα φορτία τις ώρες που οι τιμές είναι υψηλές.
Υπάρχουν πλέον συσκευές με αυτοματισμούς που μπορούν να προγραμματίσουν την παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας.
Προφανώς το όφελος είναι μεγαλύτερο όσο μεγαλύτερες είναι οι διαφορές τιμών εντός του 24ώρου. Κατά την τρέχουσα περίοδο οι τιμές στο Χρηματιστήριο κυμαίνονται από 0€ (τις μεσημβρινές ώρες με την μέγιστη παραγωγή φωτοβολταϊκών) έως και 300€ ανά μεγαβατώρα. Σε περιόδους υψηλής ζήτησης οι διαφορές αυτές είναι ακόμα μεγαλύτερες.
Συμβουλές ΡΑΑΕΥ για τα πορτοκαλί τιμολόγια
Η Ρυθμιστική Αρχή εξέδωσε συμβουλές για τους καταναλωτές, ενόψει της πρεμιέρας των δυναμικών τιμολογίων σημειώνοντας τα εξής:
Τα δυναμικά τιμολόγια δίνουν τη δυνατότητα στους καταναλωτές να πάρουν τον έλεγχο του λογαριασμού ρεύματος στα χέρια τους, δηλαδή να εξοικονομήσουν χρήματα. Προκειμένου να επωφεληθούν οι καταναλωτές από τα δυναμικά τιμολόγια πρέπει να γίνουν «ενεργοί καταναλωτές», δηλαδή πρέπει να μπορούν να προσαρμόζουν την κατανάλωση ρεύματος προς τις ώρες κατά τις οποίες το ρεύμα κοστίζει λιγότερο και να αποφεύγουν την κατανάλωση ρεύματος τις ώρες κατά τις οποίες το ρεύμα κοστίζει περισσότερο.
Πώς λειτουργεί το δυναμικό τιμολόγιο στην πράξη
Βασική προϋπόθεση για την ένταξη καταναλωτή σε δυναμικό τιμολόγιο είναι να υπάρχει εγκατεστημένος έξυπνος μετρητής στην παροχή του. Για κάθε ημέρα, ο προμηθευτής ανακοινώνει 24 διαφορετικές τιμές (μία τιμή για κάθε ώρα της ημέρας) οι οποίες βασίζονται στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι 24 τιμές της ημέρας αναρτώνται στις 17:00 της προηγουμένης στην εφαρμογή που συνδέεται με το κινητό του καταναλωτή.
Οι καταναλωτές πρέπει να προγραμματίσουν την κατανάλωση της επόμενης ημέρας. Για να βγουν κερδισμένοι, θα πρέπει να αποφύγουν τις ώρες κατά τις οποίες οι τιμές είναι υψηλές. Ο προμηθευτής κάθε ημέρα θα στέλνει επίσης και ένα SMS με το οποίο θα ενημερώνει για τις ώρες με τις χαμηλότερες και τις υψηλότερες τιμές της επόμενης ημέρας. Όταν η τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς εκτιναχτεί πάνω από τα 180 ευρώ/MWh, ο προμηθευτής θα στέλνει ένα ειδικό ALERT για να προειδοποιήσει τους καταναλωτές.
Η Αρχή σημειώνει ακόμη ότι:
• Η τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής αποτελείται από (α) ένα σταθερό μέρος (το γνωστό πάγιο) και (β) ένα κυμαινόμενο μέρος, δηλαδή 24 διαφορετικές τιμές (ανά kwh) ανά ημέρα. Η τιμές αυτές προκύπτουν από έναν υπολογιστικό τύπο ο οποίος συνδέεται με την ΤΕΑ, δηλαδή την Τιμή Εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας η οποία βρίσκεται στην ιστοσελίδα του Χρηματιστηρίου Ενέργειας.
• Στη σύμβαση ο προμηθευτής έχει αναφέρει έναν υπολογιστικό τύπο για την κυμαινόμενη τιμή. Η κυμαινόμενη τιμή είναι το άθροισμα Βασικής Τιμής (Α) και της Δυναμικής Τιμής (Β * ωριαία ΤΕΑ), δηλαδή (Α+Β*ΤΕΑ). Μέσα σε αυτόν τον τύπο εντάσσονται οι 24 τιμές που ανακοινώνει το Χρηματιστήριο Ενέργειας.
• Ο λογαριασμός που εκδίδεται είναι πάντα εκκαθαριστικός (όχι έναντι), εκδίδεται τουλάχιστον κάθε μήνα και περιλαμβάνει αναλυτικά την τιμή προμήθειας και την κατανάλωση για κάθε ώρα της ημέρας. Αποτυπώνεται το πάγιο και οι 24 τιμές ανά ημέρα πολλαπλασιασμένες με τις 24 καταναλώσεις της ημέρας. Δηλαδή στον μηνιαίο λογαριασμό αναφέρονται (α) το πάγιο και (β) για κάθε μία από τις 30 ή 31 ημέρες του μήνα, 24 τιμές πολλαπλασιασμένες με 24 καταναλώσεις.
• Το όφελος για τον καταναλωτή από το δυναμικό τιμολόγιο είναι ότι κερδίζει σε οικονομία, διαφάνεια και ευελιξία. Αν μεταφέρει τις ενεργοβόρες δραστηριότητές του τις ώρες με χαμηλή τιμή, το κόστος του λογαριασμού μειώνεται. Επίσης γνωρίζει τις τιμές από πριν, για να προγραμματίζει σωστά και βοηθά στην προστασία του περιβάλλοντος, ενώ μπορεί να αλλάξει προμηθευτή όποτε το επιθυμεί χωρίς οικονομική επιβάρυνση.
Σύμφωνα πάντα με τη Ρυθμιστική Αρχή, αντίστοιχα το ρίσκο είναι: Αν ο καταναλωτής δεν προγραμματίζει από την προηγούμενη μέρα και καταναλώνει πολλή ενέργεια τις ώρες με τις υψηλές τιμές, ο λογαριασμός του θα επιβαρυνθεί. Η επιτυχία εξαρτάται από τον δικό του προγραμματισμό. Σε περίπτωση που ο καταναλωτής πιστεύει ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει ως ένας πράγματι ενεργός καταναλωτής, η ΡΑΑΕΥ προτείνει την επιλογή ενός σταθερού τιμολογίου σύμφωνα με το καταναλωτικό του προφίλ αξιοποιώντας το επίσημο εργαλείο σύγκρισης τιμών της ΡΑΑΕΥ, Energy Cost.
