Σε κατάσταση αυξημένου συναγερμού βρίσκεται το δυτικό Μεξικό, καθώς η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ανέπτυξε συνολικά 10.000 στρατιώτες στην πολιτεία Χαλίσκο, έπειτα από τα αιματηρά επεισόδια που ακολούθησαν τον θάνατο του βαρόνου των ναρκωτικών Νεμέσιο Οσεγκέρα, γνωστού ως «Ελ Μέντσο».
Ο επικεφαλής του καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG) τραυματίστηκε θανάσιμα κατά τη διάρκεια στρατιωτικής επιχείρησης σε δασική περιοχή κοντά στην Ταπάλπα και υπέκυψε στα τραύματά του κατά τη διακομιδή του στην Πόλη του Μεξικού. Μαζί του σκοτώθηκαν δύο στενοί συνεργάτες του.
Αντίποινα σε 20 πολιτείες
Η ανακοίνωση του θανάτου του πυροδότησε άμεση και βίαιη αντίδραση από μέλη του καρτέλ. Οδοφράγματα, εμπρησμοί οχημάτων, επιθέσεις σε πρατήρια καυσίμων, τράπεζες και καταστήματα καταγράφηκαν σε τουλάχιστον 20 πολιτείες. Οι συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας άφησαν πίσω περίπου 60 νεκρούς, μεταξύ των οποίων 25 μέλη της Εθνοφρουράς, καθώς και στελέχη υπηρεσιών ασφαλείας. Από την πλευρά των Αρχών ανακοινώθηκε ότι 30 ένοπλοι του καρτέλ έπεσαν νεκροί.
Η κυβέρνηση ενίσχυσε περαιτέρω την παρουσία του στρατού με επιπλέον 2.500 άνδρες, σε μια προσπάθεια να αποκαταστήσει την τάξη πριν η κρίση λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.
Πόλη-κλειδί η Γκουαδαλαχάρα
Η πρωτεύουσα του Χαλίσκο, Γκουαδαλαχάρα, βρέθηκε στο επίκεντρο της έντασης. Οι δρόμοι παρέμειναν σχεδόν άδειοι, τα σχολεία έκλεισαν, ενώ πολλά καταστήματα δεν άνοιξαν, υπό τον φόβο νέων επεισοδίων. Η πόλη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς έχει οριστεί ως μία από τις έδρες του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου 2026, που θα συνδιοργανώσουν το Μεξικό, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς.
Η πρόεδρος Κλαούντια Σεϊνμπάουμ διαβεβαίωσε ότι η κατάσταση βαίνει προς εκτόνωση, αν και δημοσιογραφικές αναφορές κάνουν λόγο για μεμονωμένα μπλόκα γύρω από την πόλη. Από την Ουάσινγκτον, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε το Μεξικό να εντείνει τη δράση του κατά των καρτέλ.
Κενό εξουσίας και αβεβαιότητα
Ο 59χρονος Οσεγκέρα θεωρούνταν ένας από τους τελευταίους μεγάλους «νονούς» της χώρας, μετά τη φυλάκιση του Χοακίν Γκουσμάν («Ελ Τσάπο») και του Ισμαέλ Σαμπάντα.
Οι ΗΠΑ είχαν επικηρύξει τον «Ελ Μέντσο» με αμοιβή έως 15 εκατομμύρια δολάρια, ενώ το 2025 είχαν χαρακτηρίσει το CJNG «τρομοκρατική οργάνωση».
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο θάνατός του δημιουργεί κενό εξουσίας στο καρτέλ, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει είτε σε εσωτερικές συγκρούσεις διαδοχής είτε σε αναδιάταξη των ισορροπιών στον κόσμο του οργανωμένου εγκλήματος.
Η μεξικανική κυβέρνηση δηλώνει αποφασισμένη να αποτρέψει περαιτέρω αποσταθεροποίηση, ωστόσο η επόμενη περίοδος θεωρείται κρίσιμη για την ασφάλεια της χώρας.
