pontosnews.gr
Τετάρτη, 29/04/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Του Τσουντσουναδίων το κέιφ’ – Μια πλάκα απ’ τη Ματσούκα με πρωταγωνιστές μερικούς Ανεφορίτες και μπόλικα κουκιά

Του συχνά αποκαλούμενου «Παπαδιαμάντη της Ματσούκας» Γεώργιου Ζερζελίδη

28/01/2026 - 9:37μμ
Η φύση που πάντα εντυπωσιάζει στη Ματσούκα δεν άφησε ασυγκίνητους τους Ανεφορίτες της ιστορίας μας (πηγή: sirtcantam.com.tr)

Η φύση που πάντα εντυπωσιάζει στη Ματσούκα δεν άφησε ασυγκίνητους τους Ανεφορίτες της ιστορίας μας (πηγή: sirtcantam.com.tr)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Ανεφορίτ’ οι τσουντσουνάδες τση χλοής πάντα καμέν’ εσαν. Όνταν εδεβαίν’ναν ασ’ ση Ματσούκαν καικά εγερανείαναν τ’ ομμάτα τουν ασ’ σην πρασινάδαν και πουδέν ματοζούκια σα στρατόχειλα ‘κ’ εφήν’ναι, εχτούπιζαν, εγλούπιζαν κι άμον Ανεφορίας τσουντσούνας έτρωαν ατα.

Μίαν έναν-δύγ’ νομάτ’ τσουντσουνάδες σύτ’ εδεβαίν’ναν ασ’ έναν χωρίον τση Ματσούκας. Είδαν τσοι Ματσουκάτας κάθουνταν σ’ έναν τραπέζ’ κ’ εφτάγ’νε μουχαπέτ’. Εστάθαν κ’ ετέρεσαν ατ’ς κ’ επεκεί κάτ’ναν ερώτεσαν:

-Ατοίν ντ’ ευτά’ ν’ ατουκά;

-Ευτάγ’νε κέιφ’, λέει ατ’ς.

-Και πώς ευτά’ν’ το κιάφ’; ξαν ορωτούν.

-Και μεγέρ ‘κ’ εξέρετε πώς ευτάγ’νε το κέιφ’; Βράζ’νε τα φάβατα, κάθουνταν πίν’νε το ζωμίν ατουν κ’ ευτάγ’νε κέιφ’.

Ατό έτον έρπαξαν το μυστικόν οι τσουντσουνάδες κ’ επεκεί εθέκαν ατο, θα πάγ’νε σο χωρίον ατουν ευτάγ’νε κι ατοίν το κέιφ’. Ατώρα ενούν’τσαν, πού θα ‘βρίκ’νε φάβατα, σο χωρίον ατουν ‘κι σπέρ’νε αΐκα πράματα, εγόρασαν εκαν δέκα πατουμάνα φάβατα εφορτώθαν κ’ επήαν σο χωρίον, εθέκαν ατα ‘παν, έβρασαν, επαίραν το ζωίν κ’ εστρώθαν εκέι σου  κεϊφί’ το ποίσιμον.

Πίν’νε, πίν’νε και ξαν πίν’νε και τιδέν κανείς ατουν ‘κ’ εγροικά.

– Μάνα σ’ και τη δουλεία σ’! Νέπε Δάμιανε, Σύμιων, νέπε Άβρααμ, Ίσαακ, ακομάν δαν ‘κ’ αγροίξετεν;

– Μέτα γιόχ, εσύ τεάμ αγροίξες;

– Παίδια ας λέω σασε, εξέρετε ντο έσονε; Για τα φάβατα λίγα έταν, για το κιάφ’ το λέγ’νε δαν ‘κ έσονε. Άμαν να ολούρ, να ολμάζ, γι’ ας κιαζατεύουμε ακομάν έναν ξάι, πάλκιαμ κάπ’ έρται και διαβαίν’ και χαπάρ’ κι παίρουμ’α.

Αρ’ έπαν, ενέμ’ ναν, έπαν, ενέμ’ ναν, εφούσκωσαν, επεφούσκωσαν, τιδέν ‘κ’ ενόισαν, αρτούκ ενύσταξαν, τ’ ομμάτα τουν εγιαρίμπωσαν, επουαλεύταν’ εσέγκαν έναν ατουν να ωράζ το τραπέζ’ κι άμον το έρται το κέιφ’ να γνεφίζ’ ατ’ς, κι ατοίν ερρούξαν κ’ εκοιμέθαν. Κι ακόμαν κοιμούνταν.

Γ. Ζερζελίδης

Λεξιλόγιο

Ανεφορίτ’=οι κάτοικοι της επαρχ. Χαλδίας· τσουντσουνάδες=προσωνυμία από τις τσουντσούνες (αγριόχορτο σαλατικό) που τρώγαν· τση χλοής καμέν’ εσαν=λαχταρούσαν την πρασινάδα· εγερανείαναν τ’ ομμάτα τουν= (φρ.) πρασίνιζαν τα μάτια τους, λιγούρευαν· εγλούπιζαν=ξεφλούδιζαν· ματοζούκια=γαϊδουράγκαθα· εχτούπιζαν=μαδούσαν· μουχαπέτ=(λ.τ.) (αγάπη) γλέντι· κ’ επεκεί=κ’ έπειτα· κάτ’ ναν=κάποιον· ατουκά=αυτού δα· μεγέρ=(μηγάρ) μήπως· φάβατα=κουκιά
ατό ετον=(φρ.)τόσο ήταν αρκετό· έρπαξαν το μυστικόν=έκλεψαν το μυστικόν· εθέκαν ατο=(φρ.) τόβαλαν στα πόδια· πατουμάν=μ. βάρους (τουρ.) 6 οκάδων· κ’ εστρώθαν εκεί=(φρ.) και ριχθήκαν με τα ούλα τους· εθέκαν ατα ‘παν=τα βάλαν να ψηθούν· ποίσιμον=φκιάσιμο· τιδέν ή ‘δεν (τιδάν ή ‘δαν)=τίποτε· κ’ εγροικά=δεν νοιώθει· μέτα=τι λες μωρέ, (περίεργο), αμάν και συ· γιόχ=(λ.τ.) όχι· τεάμ=σάμπως· μάνα σ’ και τη δουλεία σ’=(φρ.σχετλιαστ.) διάολε! παράξενο!· να ολούρ να ολμάζ= (φ.ρ. τ.) για καλό και για κακό· κιαζατεύουμε=(λ.τ.) παραφυλάμε· πάλκιαμ=(λ.τ.) ίσως· αρτούκ=(λ.τ.) επί τέλους· εγιαρίμπωσαν=γλάρωσαν· εσέγκαν=βάλανε· να ωράζ=να φυλάγη· ερρούξαν=πέσανε.

•Πηγή: Χρονικά του Πόντου, Έτος Β’, τεύχος 19-20 (Μάρτιος-Απρίλιος 1946), σ. 483, εκδ. Σύλλογος Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί».
• Στο κείμενο διατηρήθηκε η ορθογραφία του πρωτότυπου.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Επετειακή μπλούζα για τα 100 χρόνια στο Κίζαρι Ροδόπης (φωτ.: Facebook / Savvas Kamenidis)
ΠΟΝΤΟΣ

Κίζαρι Ροδόπης: 100 χρόνια από τη δεύτερη προσφυγιά – Τα ονόματα που ξανακούστηκαν μετά από έναν αιώνα

29/04/2026 - 10:12πμ
Στιγμιότυπο από τη συνέντευξη για την εκδήλωση του 1ου ΕΠΑΛ Καρπενησίου, Τρίτη 28 Απριλίου 2026 (πηγή: Glomex)
ΠΟΝΤΟΣ

Καρπενήσι: Μαθητές του 1ου ΕΠΑΛ «ζωντανεύουν» τη μνήμη του ποντιακού ελληνισμού

28/04/2026 - 11:04μμ
Ο διεθνούς φήμης μουσικός Οδυσσέας Δημητριάδης (φωτ. αρχείου: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Οδυσσέας Δημητριάδης)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Οδυσσέας Δημητριάδης: Ο αρχιμουσικός που αρνήθηκε το χρήμα για τη δόξα της τέχνης

28/04/2026 - 9:09μμ
Από την εισήγηση της Ειρήνης Καμπερίδου, στο Σπουδαστήριο Ποντιακής Ιστορίας και Πολιτισμού της Ένωσης Ποντίων Μελισσίων Αττικής, Παρασκευή 24 Απριλίου 2026 (φωτ.: ΕΚΠΑ)
ΠΟΝΤΟΣ

Μαρτυρίες δυτικών περιηγητριών φωτίζουν τον Πόντο και τη Μικρά Ασία

28/04/2026 - 8:21μμ
Τα δύο ποντιόπουλα Παύλος Φωτιάδης και Παναγιώτης Κιουρτσίδης που κέρδισαν στον ποιητικό διαγωνισμό γράφοντας στην ποντιακή διάλεκτο, μπροστά από τον Σύλλογο Ποντίων Ποντοηράκλειας «Διγενής Ακρίτας»  (φωτ.: Αλεξία Ιωαννίδου)
ΠΟΝΤΟΣ

Μάχη των Οχυρών: Πόντιοι μαθητές βραβεύτηκαν σε διεθνή διαγωνισμό γράφοντας στην ποντιακή διάλεκτο

28/04/2026 - 5:08μμ
Σκηνές από την τρίτη και τέταρτη μέρα του β' κύκλου του Πανελλαδικού Φεστιβάλ Ποντιακού Θεάτρου της ΠΟΕ (φωτ.: facebook.com/ poe.org)
ΠΟΝΤΟΣ

2ο Πανελλαδικό Φεστιβάλ Ποντιακού Θεάτρου της ΠΟΕ: Η ποντιακή ψυχή επί σκηνής – Λαμπρή τελετή λήξης στη Θέρμη

28/04/2026 - 1:52μμ
(Φωτ.: Facebook/Εύξεινος Λέσχη Αλμωπίας)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Σκύδρα: Η νέα γενιά κράτησε ζωντανή την ποντιακή παράδοση στο 4ο Παιδικό-Εφηβικό Αντάμωμα Χορών

28/04/2026 - 12:56μμ
(Φωτ.: Facebook/Εύξεινος Λέσχη Γιαννιτσών)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

«Η κόρ’ επήεν σον παρχάρ’»: Η νέα γενιά τίμησε την ποντιακή παράδοση στα Ζωοδόχεια Γιαννιτσών

28/04/2026 - 11:52πμ
Έργο της Μαρίνας Προβατίδου που φιλοξενείται στην έκθεση (πηγή: facebook / Marina Provatidou)
ΠΟΝΤΟΣ

ΠΟΕ: Άνοιξε τις πύλες της η έκθεση «Χρώματα μνήμης – Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου μέσα από την τέχνη»

27/04/2026 - 10:38μμ
Το πολυσύχναστο λιμάνι της Κερασούντας (τέλη του 19ου έως τις αρχές του 20ού αιώνα). Η παρουσία πολυάριθμων σκαφών και η επιβλητική προκυμαία επιβεβαιώνουν την ακμάζουσα ναυτιλιακή οικονομία, ενδεικτική της στρατηγικής σημασίας της Κερασούντας κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου (πηγή: commons.wikimedia.org/wiki/Main_Page)
ΠΟΝΤΟΣ

Κερασούντα: Η «Μικρή Μασσαλία» του Πόντου – Η Λέσχη Φίλων ή Κύκλος της Κερασούντας

27/04/2026 - 9:15μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΥΜΑΘ)

«Η Καππαδοκία των Ζώντων Μνημείων» στη Θεσσαλονίκη: Ένα ταξίδι μνήμης και πολιτισμού

3 λεπτά πριν
(Φωτ.: Νάσος Σιμόπουλος/ EUROKINISSI)

Θεσσαλονίκη: Ολοκληρώθηκε η επιχείρηση για τον 20χρονο που πετούσε αντικείμενα από το μπαλκόνι – Στο Α.Τ. του Λευκού Πύργου

31 λεπτά πριν
(Φωτ.: Facebook/Syndesmos Connecting People and Their Stories)

Η Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων Αυστραλίας διοργάνωσε στο Σίδνεϊ το πιο επιτυχημένο «Συναπάντημα» στην ιστορία της

59 λεπτά πριν
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Επίθεση με μαχαίρι στο Λονδίνο εξετάζεται ως τρομοκρατική ενέργεια – Πιέσεις από το Ισραήλ για άμεσα μέτρα

1 ώρα πριν
(Φωτ.: Σωτήρης Δημητρόπουλος/EUROKINISSI)

89χρονος «πιστολέρο»: Προμελετημένη ενέργεια δείχνουν τα νέα στοιχεία για τον δράστη

2 ώρες πριν
Λεπτομέρεια από το άγαλμα της Ελισάβετ Βάλβη «Η Πόντια μάνα», που κοσμεί την πλατεία Αγίας Σοφίας στη Θεσσαλονίκη (φωτ.-εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

ΗΠΑ: Η ελληνική ομογένεια τιμά και φέτος την Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign