Η ένταση στις διατλαντικές σχέσεις κλιμακώνεται επικίνδυνα, μετά τις δηλώσεις και τις αποφάσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος συνέδεσε ευθέως την επιβολή νέων δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες με το ζήτημα της Γροιλανδίας, προκαλώντας κύμα αντιδράσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι απειλές Τραμπ για δασμούς έως 25%
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προτίθενται να επιβάλουν νέους δασμούς που μπορεί να φθάσουν έως και το 25% στα προϊόντα ορισμένων χωρών, «μέχρι την πλήρη πώληση της Γροιλανδίας». Όπως έγραψε στο Truth Social, «Από την 1η Φεβρουαρίου», η Δανία, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Βρετανία, η Ολλανδία και η Φινλανδία θα επιβαρυνθούν με έναν επιπλέον φόρο 10% στα εμπορεύματα που εξάγουν στις ΗΠΑ.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι «Την 1η Ιουνίου 2026, οι δασμοί θα αυξηθούν στο 25%» και θα παραμείνουν σε ισχύ «μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη πώληση της Γροιλανδίας» στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε δεύτερη παρέμβασή του, ο Αμερικανός πρόεδρος εξαπέλυσε ευθείες κατηγορίες κατά ευρωπαϊκών χωρών, υποστηρίζοντας ότι παίζουν «πολύ επικίνδυνο παιχνίδι» στη Γροιλανδία, τονίζοντας ότι «διακυβεύεται η παγκόσμια ειρήνη». Σε μακροσκελές μήνυμά του στο Truth Social ανέφερε: «Η Δανία, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Βρετανία, η Ολλανδία και η Φινλανδία πήγαν στη Γροιλανδία για άγνωστο σκοπό. (…) Οι χώρες αυτές, οι οποίες επιδίδονται σε αυτό το πολύ επικίνδυνο παιχνίδι, έχουν πάρει ένα απαράδεκτο ρίσκο».
Στο ίδιο μήνυμα πρόσθεσε: «Έπειτα από αιώνες, ήρθε η ώρα για τη Δανία να το παραδώσει – διακυβεύεται η παγκόσμια ειρήνη! Η Κίνα και η Ρωσία θέλουν τη Γροιλανδία και η Δανία δεν μπορεί να κάνει τίποτα γι’ αυτό».
Η απάντηση Μακρόν: «Απαράδεκτες» οι αυξήσεις
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η αντίδραση του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος χαρακτήρισε «απαράδεκτες» τις δασμολογικές αυξήσεις των ΗΠΑ σε βάρος των οκτώ ευρωπαϊκών κρατών. Τόνισε παράλληλα ότι η Γαλλία στηρίζει την αρχή της ανεξαρτησίας και της κυριαρχίας των εθνών και ότι «κανένας εκφοβισμός και καμιά απειλή» δεν επηρεάζουν τη στάση της στην Ουκρανία, στη Γροιλανδία και διεθνώς.
Ο Μακρόν υπογράμμισε τον απόλυτο σεβασμό της Γαλλίας στη Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών, σημειώνοντας ότι με βάση αυτή την αρχή το Παρίσι συμμετείχε στη στρατιωτική άσκηση που αποφάσισε η Δανία στη Γροιλανδία, θεωρώντας πως η ασφάλεια στην Αρκτική αφορά συνολικά την Ευρώπη. Για τους δασμούς, ξεκαθάρισε ότι αν εφαρμοστούν, οι Ευρωπαίοι θα απαντήσουν ενιαία και συντονισμένα, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Θα υπερασπιστούμε την ευρωπαϊκή κυριαρχία».
Η Δανία δηλώνει «έκπληκτη»
Από την πλευρά της Κοπεγχάγης, ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας Λαρς Λόκε Ράσμουσεν δήλωσε ότι «εξεπλάγην» από τις δασμολογικές απειλές του Ντόναλντ Τραμπ, ειδικά υπό το σκεπτικό της «πλήρους πώλησης» της Γροιλανδίας. Απαντώντας στις κατηγορίες περί «επικίνδυνου παιχνιδιού», τόνισε ότι «Ο στόχος της ενίσχυσης της στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, στον οποίο αναφέρεται ο πρόεδρος, είναι ακριβώς η αύξηση της ασφάλειας στην Αρκτική».
Υπενθύμισε, επίσης, ότι ο ίδιος και η Γροιλανδή ομόλογός του Βίβιαν Μότσφελντ συναντήθηκαν πρόσφατα με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέιμς Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για το ζήτημα της Γροιλανδίας.
Παρέμβαση Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και στήριξη στη Δανία
Με σαφή τρόπο τοποθετήθηκε και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία τόνισε ότι «Η ΕΕ εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της με τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας» και προειδοποίησε πως «οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα έθεταν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής πορείας».
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι «η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία αποτελούν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου» και ότι η στρατιωτική άσκηση της Δανίας με συμμάχους είναι προ-συντονισμένη και αποσκοπεί αποκλειστικά στην ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική. Τόνισε ακόμη πως «Ο διάλογος παραμένει απαραίτητος» και ότι η Ευρώπη θα παραμείνει «ενωμένη, συντονισμένη και δεσμευμένη στην υπεράσπιση της κυριαρχίας της».
Έκτακτη συνεδρίαση της ΕΕ αύριο
Ως άμεση αντίδραση στις εξελίξεις, οι πρεσβευτές των 27 κρατών-μελών της ΕΕ κλήθηκαν σε έκτακτη συνεδρίαση στις Βρυξέλλες αύριο, Κυριακή 18 Ιανουαρίου. Η Κύπρος, που ασκεί την εκ περιτροπής εξάμηνη προεδρία της Ένωσης, ανακοίνωσε ότι η συνεδρίαση θα ξεκινήσει στις 6 το απόγευμα, με στόχο τον συντονισμό της ευρωπαϊκής απάντησης στις απειλές του Αμερικανού προέδρου.
Οι επόμενες ημέρες αναμένονται κρίσιμες, καθώς η αντιπαράθεση γύρω από τη Γροιλανδία εξελίσσεται πλέον σε μείζον ζήτημα εμπορικής, γεωπολιτικής και διπλωματικής σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης.
