Η δημιουργία εθνικού δικτύου στα σχολεία όλης της χώρας, μέσα από το οποίο θα προάγεται ο ποντιακός πολιτισμός και θα μεταλαμπαδεύονται τα πολλά και ποικιλόμορφα στοιχεία του στους μαθητές, είναι ο στόχος της οργανωτικής επιτροπής του προγράμματος – δικτύου «Ποντιακός Ελληνισμός – Καμίαν κι Ανασπάλω», που εδώ και έναν χρόνο αποτελεί γεγονός για τα σχολεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Θεσσαλονίκης.
Όπως λέει στο pontosnews.gr ο εκπαιδευτικός, μέλος της οργανωτικής επιτροπής του προγράμματος – δικτύου και εμπνευστής της ιδέας για τη δημιουργία του, Στάθης Ταξίδης, το αίτημα για τη συγκρότηση εθνικού δικτύου θα κατατεθεί στο υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού στο τέλος της φετινής εκπαιδευτικής χρονιάς και υπάρχει η αισιοδοξία ότι θα γίνει δεκτό.
Παράλληλα, η οργανωτική επιτροπή σχεδιάζει οκτώ σχολεία του κέντρου της Θεσσαλονίκης να ετοιμάσουν από ένα πρότζεκτ για τον ποντιακό ελληνισμό στο πλαίσιο του προγράμματος – η παρουσίαση θα γίνει τη 19η Μαΐου 2026 στο δημαρχείο της Θεσσαλονίκης.
Την οργανωτική επιτροπή του προγράμματος – δικτύου «Ποντιακός Ελληνισμός – Καμίαν κι Ανασπάλω», πέρα από τον Στάθη Ταξίδη, αποτελούν οι εκπαιδευτικοί Μωυσής Τσιρίδης, Γιώτα Αφεντουλίδου και Στέλλα Μπαζακογιάννη.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα
Όπως αναφέρει στο pontosnews.gr ο Στάθης Ταξίδης, εδώ και χρόνια έβλεπε τους συναδέλφους του να είναι απροετοίμαστοι και να μην έχουν τις κατάλληλες γνώσεις, τις ιδέες καθώς και το απαραίτητο υλικό γύρω από τον ποντιακό ελληνισμό, όταν καλούνταν να διοργανώσουν εκδηλώσεις στα σχολεία για τη 19η Μαΐου, στο πλαίσιο σχετικής εγκυκλίου του υπουργείου.
«Σκεφτόμουν χρόνια ότι έπρεπε να κάνουμε κάτι, ώστε οι συνάδελφοι να είναι κατάλληλα προετοιμασμένοι για τη 19η Μαΐου. Έβλεπα ότι υπάρχει μεγάλη ανάγκη γι’ αυτό. Ανέφερα στο Σωματείο “Παναγία Σουμελά” τη σκέψη μου για τη δημιουργία του προγράμματος και εκείνο δέχτηκε αμέσως να την “αγκαλιάσει”. Στη συνέχεια το πρότεινα στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Θεσσαλονίκης και είχα και από εκεί θετική ανταπόκριση.
»Άλλωστε, υπάρχουν στα σχολεία αντίστοιχα δίκτυα για άλλα θέματα. Ελπίδα και στόχος μου είναι να περάσουμε στα σχολεία στοιχεία του ποντιακού ελληνισμού», σημειώνει ο εμπνευστής του προγράμματος.
Ο ίδιος, όπως αναφέρει, εδώ και πολλά χρόνια στις τάξεις του παρουσιάζει στοιχεία του ποντιακού ελληνισμού στο πλαίσιο της σχετικής εγκυκλίου του υπουργείου. Μάλιστα, κάποιες φορές «κλέβει» και ώρες από το μάθημα της ιστορίας για το σκοπό αυτό, κάτι που έχει δικαίωμα να κάνει, αφού το 20% των ωρών της ιστορίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την προώθηση της τοπικής ιστορίας.
«Θέλω τα παιδιά να μάθουν με παιδαγωγικό τρόπο για τον ποντιακό ελληνισμό. Γράφω στον πίνακα τη λέξη “Πόντος” και ρωτάω τους μαθητές, τι τους έρχεται στο μυαλό. Απαντούν χορός, φαγητό και άλλα σχετικά. Στη συνέχεια αναθέτω σε ομάδα παιδιών να ερευνήσουν για κάποιο σχετικό θέμα με τον ποντιακό ελληνισμό. Στο τέλος φέρνουν τις εργασίες τους, κολλάμε τις φωτογραφίες και τις παρουσιάζουν σε εκδήλωση στο σχολείο», λέει ο Στάθης Ταξίδης.
Συμμετέχουν ήδη 80 εκπαιδευτικοί
Για να μπορέσει, όμως, να λάβει «σάρκα και οστά» το πρόγραμμα και να δημιουργηθεί το δίκτυο, θα έπρεπε να δείξουν ενδιαφέρον να συμμετάσχουν και να μάθουν τις πρακτικές προώθησης των στοιχείων του ποντιακού ελληνισμού κι άλλοι εκπαιδευτικοί.
«Γνώριζα ότι υπήρχαν και άλλοι εκπαιδευτικοί που έκαναν το ίδιο με εμένα και ξεκίνησα με αυτούς, για να συγκροτήσουμε το δίκτυο. Από την Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στάλθηκε εγκύκλιος στα σχολεία για το πρόγραμμα και εγώ έκανα την κοινοποίηση και διαδικτυακά. Άμεσα ανταποκρίθηκαν συνάδελφοι από την Αθήνα, τις Σέρρες, τη Ρόδο, την Κομοτηνή και αλλού, και βέβαια από τη Θεσσαλονίκη. Επίσης, υπήρξε ανταπόκριση και από Έλληνες εκπαιδευτικούς του εξωτερικού, από τη Γερμανία και την Ολλανδία. Μόλις γίνει περισσότερο γνωστό το δίκτυο, είμαι σίγουρος ότι θα συμμετάσχουν περισσότεροι εκπαιδευτικοί», αναφέρει ο Στάθης Ταξίδης.
Το αποτέλεσμα ήταν να συμμετέχουν μέχρι στιγμής στο δίκτυο 80 εκπαιδευτικοί, με το 20% αυτών να μην είναι ποντιακής καταγωγής. Την περσινή εκπαιδευτική χρονιά έγιναν πέντε διαδικτυακές επιμορφωτικές συναντήσεις μεταξύ των εκπαιδευτικών και πραγματοποιήθηκε εκδρομή στην Παναγία Σουμελά, στο Βέρμιο, όπου οι συμμετέχοντες προσκύνησαν την ιερά εικόνα και ξεναγήθηκαν στο μουσείο ποντιακού ελληνισμού.
Για φέτος το δίκτυο έκανε ήδη την πρώτη του διαδικτυακή συνάντηση και στις 15 Δεκεμβρίου θα πραγματοποιηθεί μία ακόμα.
Σε αυτήν η γνωστή λαογράφος Μυροφόρα Ευσταθιάδου θα μιλήσει για τα ήθη και τα έθιμα του Δωδεκαημέρου στον Πόντο και μία εκπαιδευτικός – συμμετέχουσα στο πρόγραμμα θα παρουσιάσει πρότζεκτ με το ίδιο θέμα, το οποίο έκανε με τους μαθητές της.
«Στο πλαίσιο του προγράμματός μας συνάδελφοι έχουν κάνει διάφορα πρότζεκτ στους μαθητές τους για τον ποντιακό ελληνισμό, όπως για τη διατροφή, τα μοναστήρια, τους χορούς, τα ήθη, τα έθιμα, για διάφορα πολιτιστικά στοιχεία και τα λοιπά. Σε κάθε συνάντηση ένας εξειδικευμένος επιστήμονας παρουσιάζει υλικό για ένα θέμα σχετικό με τον Πόντο και συνάδελφοι παρουσιάζουν τα δικά τους πρότζεκτ, τα οποία έκαναν στα σχολεία τους.
»Ο μεγάλος στόχος μας είναι να εισαχθούν στα σχολεία στοιχεία για τον ποντιακό ελληνισμό και αυτό να γίνει με δημιουργικό τρόπο.
»Να γίνει μεταλαμπάδευση της μνήμης, όχι ως στείρα γνώση αλλά με βιωματικό τρόπο. Για παράδειγμα, στο δικό μου σχολείο οι μαθητές στην τάξη μαγείρεψαν ποντιακά φαγητά. Δεν θέλουμε τα παιδιά να είναι παθητικοί δέκτες της γνώσης αλλά κατευθυνόμενα από τους δασκάλους να ερευνήσουν και η γνώση να περνάει σε αυτά συνειδητά. Να γίνεται δεξιότητα αυτογνωσίας. Παράλληλα, θέλουμε να περνάμε και μηνύματα συμφιλίωσης των λαών», τονίζει ο Στάθης Ταξίδης.
Κατά τον ίδιο, όταν ολοκληρώνονται τα πρότζεκτ, οι μαθητές τα παρουσιάζουν σε εκδηλώσεις που διοργανώνονται στα σχολεία τους. Για παράδειγμα, παρουσιάζουν θεατρικά δρώμενα, ποντιακούς χορούς κτλ.
«Τα παιδιά συμμετέχουν με χαρά»
Σύμφωνα με τον Στάθη Ταξίδη, οι μαθητές συμμετέχουν με χαρά στα πρότζεκτ που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του δικτύου.
«Αυτό συμβαίνει, διότι πρόκειται για βιωματική και ενεργή συμμετοχή. Δεν κάθονται οι μαθητές σε ένα θρανίο και ακούνε πληροφορίες. Ψάχνουν μόνοι τους για τις γνώσεις. Το ίδιο χαρούμενοι είναι και οι γονείς. Πατέρας μαθήτριάς μου, καθηγητής πανεπιστημίου, μου είπε “Μέσα από τα προγράμματα αυτά μας μαθαίνετε ιστορία”», λέει ο Στάθης Ταξίδης.
Ο ίδιος θυμάται ότι κατά την εκδήλωση για ένα πρότζεκτ, το οποίο περιελάμβανε την παρουσίαση σέρρας από Πόντιους χορευτές, όταν ο πρωτοχορευτής έδινε το σύνθημα, οι μαθητές φώναζαν ενθουσιασμένοι τη λέξη «χορός». Επίσης, στο τέλος της εκδήλωσης ανέβηκε μία ομάδα μαθητών στη σκηνή και προσπάθησαν να χορέψουν σέρρα.
Να σημειωθεί ακόμα ότι ένας από τους στόχους του δικτύου για τη φετινή χρονιά είναι οι συμμετέχοντες να πραγματοποιήσουν προσκυνηματική εκδρομή στον Πόντο.
Παράλληλα, έχει ξεκινήσει η προετοιμασία και για την ηλεκτρονική φάση του προγράμματος. Όλες οι εκδηλώσεις που γίνονται στο πλαίσιό του και οι οποίες βιντεοσκοπούνται με την έγκριση των συμμετεχόντων, θα αναρτηθούν ψηφιακά από το Σωματείο «Παναγία Σουμελά» και έτσι θα δημιουργηθεί μία ψηφιακή βιβλιοθήκη με αυτές, στην οποία θα μπορεί να ανατρέχει ανά πάσα στιγμή ο κάθε ενδιαφερόμενος.
