Όταν η Ελμάζ Αμίρογλη παντρεύτηκε στον άνδρα της τον Μεχμέτ ήξερε πως κάποτε ήταν χριστιανός αλλά είχε αλλαξοπιστήσει. Η ίδια ήταν μουσουλμάνα και Τουρκάλα ενώ εκείνος καταγόταν από τη συνοικία Κουρτάντων του Σταυρίν, μια περιοχή γνωστή ως τόπος των κρυπτοχριστιανών ή «κρυφών».
Η Ελμάζ ήταν χαρακτηριστική περίπτωση πιστής που όμως σεβόταν τον Χριστό όσο και τον Μωάμεθ.
Είχε μάλιστα τέτοια πεποίθηση για την ιερότητα του αγιασμού που ζήτησε να της δώσουν να πιει για να μη γίνει βρυκόλακας μετά θάνατο, όπως πίστευαν πολλοί Πόντιοι στο Σταυρίν!
Στη γυναίκα αυτή είχε αναφερθεί ο Δημήτριος Κ. Παπαδόπουλος (Σταυριώτης) στο πόνημά του «Κρυπτοχριστιανικά» στην Ποντιακή Στοά του 1971, μια έκδοση της Ποντιακής Ενώσεως.
≈
Ο Μεχμέτ Αμίρογλης, άλλοτε χριστιανός, καταγόταν από τη συνοικία Κουρτάντων της ενορίας Απανωχώρ’. Έγινε φανατικός Τούρκος και παντρεύτηκε την Τουρκάλα Ελμάζ.
Η Ελμάζ όμως εσταυροκοπείτο και προσκυνούσε τις εικόνες, όταν δεν την έβλεπαν οι Τούρκοι.
– Ελμάζ, ντ’ ευτάς; Επαλαλώθες; της είπαν.
– Γάρναν! Καλόν ευτάει με και κακόν ‘κ’ ευτάει με! Αρ’ ας εν’!
Όταν θα πέθαινε στο Κερτς της Κριμαίας, είπε στην Τολίτσα Γαράμουσταφα (Μαυρογιαννίδη):
-Τόλη, δέβα φέρο με ολίγον αεσμόν ας πίνω, να μην εβγαίνω χορτλάχ’ς (βρυκόλακας)!
Μιλούσε άπταιστα την ποντιακή και αν και Τουρκάλα, ζήτησε να τη θάψουν με παπάδες. Αλλ’ ό άντρας της είπαμε φανατικός, την έθαψε κατά τα τουρκικά έθιμα.
Κάποιες φορές, όσο ζούσε, της έλεγαν πειραχτικά λόγια για τον Μωάμεθ και καλά για τον Χριστό. Εκείνη άκουγε με άπαθεια και έλεγε:
-Οι δυ’ πα καλοί ανθρώπ’ έσαν!
Πώς έκαναν τον σταυρό τους οι κρυφοί στο Σταυρίν
Οι κρυφοί Σταυριώτες όταν ήθελαν να σταυροκοπηθούν, για να μην τους καταλάβουν οι παρευρισκόμενοι Τούρκοι, εχάιδευαν το μουστάκι τους σταυροειδώς. Αυτό εγίνετο και μετά το φαγητό.
Στο τραπέζι στο τέλος του φαγητού, ενώνοντας τα τρία δάχτυλα του δεξιού χεριού, τα έφεραν στο μέτωπο, στον ομφαλό, στο δεξιόν ώμο και στον αριστερό και ανοιχτά επάνω στο στήθος λέγοντας: Έφαγα για το κεφάλι μου, πήγε στην κοιλιά μου και δεξιά κι αριστερά και για τη γλυκειά ψυχή μου!
Έτσι έκαναν το σημείο του σταυρού χωρίς να γίνονται αντιληπτοί.
Δημ. Παπαδόπουλος (Σταυριώτης)
