Δίπλα σε τοπόσημα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους φίλους του κινηματογράφου παγκοσμίως –όπως η Φοντάνα ντι Τρέβι στη Ρώμη, οι Σκάλες Ποτέμκιν στην Οδησσό και το νησί Φάρο του Μπέργκμαν στη Σουηδία– φιγουράρει πλέον ο Λευκός Πύργος, μετά την επίσημη ένταξή του στον κατάλογο με τους «Θησαυρούς της Ευρωπαϊκής Κινηματογραφικής Κληρονομιάς» (Treasures of European Film Culture) της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου (ΕΑΚ). Μάλιστα, πρόκειται για το πρώτο μνημείο από την Ελλάδα που εντάσσεται στον κατάλογο.
Η ένταξη του Λευκού Πύργου εορτάστηκε χθες, Παρασκευή, στο πλαίσιο του 66ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Τη σημασία της δημιουργίας δικτύου κινηματογραφικών μνημείων σε όλη την Ευρώπη τόνισε, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου Mike Downey: «Όπως όλοι γνωρίζουμε, ο πολιτισμός, και ιδιαίτερα ο κινηματογραφικός πολιτισμός, συνδέεται με τόπους. Με μέρη και τοποθεσίες που μας θυμίζουν ορισμένα από τα αριστουργήματα του ευρωπαϊκού σινεμά, τόπους που έχουν γίνει κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης. Σήμερα έχουμε τη μεγάλη χαρά να βρισκόμαστε σε έναν τέτοιο τόπο, εδώ στη Θεσσαλονίκη. Νιώθω ιδιαίτερα περήφανος για το γεγονός ότι στη διάρκεια της θητείας μου χτίζουμε ένα τέτοιο δίκτυο, που πλέον περιλαμβάνει 50 ευρωπαϊκές χώρες και 60 διαφορετικά τοπόσημα.
»Ο Λευκός Πύργος κουβαλάει ούτως ή άλλως μια μακρά ιστορία ως το σύμβολο της Θεσσαλονίκης, η οποία αποτέλεσε σκηνικό σε πολλές ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου, του σημαντικότερου ίσως σκηνοθέτη στην ιστορία του ελληνικού σινεμά».
Λευκός Πύργος και Θεόδωρος Αγγελόπουλος
Για μια εκδήλωση με ιδιαίτερο συμβολισμό έκανε λόγο η γενική διευθύντρια του Φεστιβάλ, Ελίζ Ζαλαντό: «Η σημερινή γιορτή ένταξης του Λευκού Πύργου στους Θησαυρούς της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου έχει πολλαπλό συμβολικό βάθος και αγγίζει τον συναισθηματικό πυρήνα του Φεστιβάλ μας. Ο Λευκός Πύργος είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την εικόνα και την ταυτότητα του Φεστιβάλ, αλλά και με το έργο ενός δημιουργού που θα είναι για πάντα συνυφασμένος με το Φεστιβάλ τόσο ως πρώην πρόεδρος όσο και ως μέντορας, καθοδηγητική μορφή και πηγή έμπνευσης όλα αυτά τα χρόνια.
»Σήμερα τιμούμε όχι μόνο ένα μνημείο φτιαγμένο από πέτρα και χρόνο, αλλά κι ένα ορόσημο των κινούμενων εικόνων, που γεφυρώνει την ιστορική κληρονομιά με την κινηματογραφική παρακαταθήκη.
»Ο Λευκός Πύργος, μέσα από την ποιητική ματιά του Θόδωρου Αγγελόπουλου, έγινε κάτι παραπάνω από ένα εμβληματικό μνημείο. Έγινε φορέας μνήμης και κιβωτός της ελληνικής ψυχής. […]».
Ο επίλογος της εκδήλωσης γράφτηκε από την παραγωγό και σύντροφο του Θόδωρου Αγγελόπουλου, Φοίβη Οικονομοπούλου που ανέφερε: «[…] Ο Θεόδωρος Αγγελόπουλος άντλησε δημιουργικά στοιχεία από την αρχαία μυθολογία όχι για να την επαναλάβει, αλλά για να τη μετασχηματίσει σε μια μυθολογία του νεότερου ελληνισμού και των Βαλκανίων: Η αναπαράσταση στις ταινίες του επιτελείται όχι ως σκοπός αλλά ως χρόνος, καθώς οι μικρές ιστορίες των ανθρώπων αντανακλώνται και καθορίζονται από τη μεγάλη Ιστορία. Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος έπλασε μια μυθολογία με αφηγήσεις για το ταξίδι, τα σύνορα, την εξορία, την ανθρώπινη μοίρα, μια μυθολογία της σιωπής που παρουσίασε στο παγκόσμιο κοινό την ταραχώδη ιστορία της Ελλάδας, των Βαλκανίων και της Μικράς Ασίας. Τοπίο στην ομίχλη, Το βλέμμα του Οδυσσέα, Μια αιωνιότητα και μια μέρα, Το λιβάδι που δακρύζει. Ταινίες γυρισμένες εν μέρει ή εξ ολοκλήρου στη Θεσσαλονίκη, που κρατούν ζωντανές τις εικόνες της όχι ως απλά σκηνικά, αλλά ως σύμβολα μνήμης […]».
