Οι μνήμες είναι ακόμα νωπές για όσους έζησαν τα γεγονότα, κι αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ομιλία του Βλάση Αγτζίδη στην εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν τη Δευτέρα 3/11 η Σχολή Γονέων – Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κατερίνης με την Ένωση Ποντίων Πιερίας, άγγιξε βαθιά το κοινό. Αντικείμενο ήταν η μεγάλη ανθρωπιστική επιχείρηση «Χρυσόμαλλο δέρας» που οργάνωσε και υλοποίησε η Ελλάδα για να παραλάβει τους Έλληνες ομογενείς στην Αμπχαζία τον Δεκαπενταύγουστο του 1993.
Διαγράφοντας το ιστορικό πλαίσιο της επιχείρησης, ο ομιλητής περιέγραψε πώς οι πολεμικές συγκρούσεις στη Γεωργία ανάγκασαν χιλιάδες Έλληνες να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.
Από τους 15.000 Έλληνες της Αμπχαζίας, περίπου 13.000 διέφυγαν μόνοι τους, ενώ για τους 2.000 εγκλωβισμένους στο πολιορκημένο Σοχούμ η Ελλάδα οργάνωσε την επιχείρηση «Χρυσόμαλλο Δέρας». Στις 15 Αυγούστου 1993, το ελληνικό πλοίο «Viscountess M» της εταιρείας Marlines έφτασε στο λιμάνι, μεταφέροντας με ασφάλεια 1.013 ομογενείς στην Αλεξανδρούπολη.
Ήταν, όπως τόνισε ο Βλ. Αγτζίδης –ο οποίος βρισκόταν μαζί με τους διασωθέντες στο πλοίο της προσφυγιάς–, «η μεγαλύτερη στρατιωτική επιχείρηση της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας» και «μια σύγχρονη ναυτική εκστρατεία που στέφθηκε από απόλυτη επιτυχία».
Η Αμπχαζία και οι Έλληνες του Πόντου
Ο ομιλητής παρουσίασε με τεκμηρίωση τα ιστορικά στοιχεία για τον ελληνισμό της Αμπχαζίας, όπου στις αρχές του 20ού αιώνα ζούσαν πάνω από 30.000 Έλληνες. Οι διώξεις, οι εκτοπίσεις και οι εμφύλιες συγκρούσεις μείωσαν δραματικά τον πληθυσμό, ενώ το 1989 είχαν απομείνει περίπου 14.000 ομογενείς. Η επιχείρηση του 1993 αποτέλεσε την ύστατη προσπάθεια διάσωσης όσων είχαν εγκλωβιστεί στον πόλεμο.
Η προσωπική μαρτυρία του Γιώργου Κοκαβίδη
Συγκίνηση προκάλεσε η βιωματική παρέμβαση του αντιδημάρχου Κατερίνης Γιώργου Κοκαβίδη, ο οποίος μίλησε ως αυτόπτης μάρτυρας των γεγονότων: «Ήμουν 10 ετών παιδί το 1993 στο Σοχούμι και έζησα όλες τις φρικαλεότητες του πολέμου. Χωρίς ρεύμα, νερό, ψωμί. Ήμουν παρών στην πυρπόληση του κτηρίου των Κρατικών Αρχείων», αφηγήθηκε, μεταφέροντας με συγκλονιστική αμεσότητα την αγωνία και το φόβο των ημερών.
Σε άλλο σημείο της παρέμβασής του, είπε: «Ο επικεφαλής αξιωματικός και διοργανωτής της επιχείρησης είχε μόνο αυτός πιστόλι. Οι άλλοι στρατιώτες μόνο καλάσνικοφ. Ήταν παρέα 5-6 μικρά παιδιά και ο επικεφαλής τους είπε “ποιος θέλει να ρίξει;”». Ο 10χρονος Γ. Κοκαβίδης πυροβόλησε προς το κτήριο, έχοντας άγνοια –λόγω ηλικίας– της σημασίας του γεγονότος.
Επί (θεατρικής) σκηνής το δράμα των Ποντίων
Την εκδήλωση άνοιξαν μέλη του θεατρικού τμήματος της Ένωσης Ποντίων Πιερίας, που παρουσίασαν αποσπάσματα από την παράσταση Πόντος, τα δακρυσμένα κύματα της μνήμης σε σκηνοθεσία του Χάρη Αμανατίδη, μεταφέροντας στο κοινό τη συναισθηματική ένταση του ποντιακού δράματος.
