Τσαχαράντων: Ο οικισμός με τους 200 Έλληνες που μιλούσαν ποντιακά στην Άνω Ματσούκα

Στις αρχές του 20ού αιώνα, στο μουδουρλίκι του Χαμψίκιοϊ ή Χαψίκιοϊ ανήκε ο οικισμός Τσαχαράντων. Το Χαμψίκιοϊ γεωγραφικά βρισκόταν στην Άνω Ματσούκα, το αρχαιότερο τμήμα της Ματσούκας. Το Τσαχαράντων (Tsaxaranton /Çakıroğlu) ανήκε στην εξαρχία της Ιερά Μονής του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου του Βαζελώνα. Εκεί ζούσαν περίπου 200 Έλληνες και όλοι τους μιλούσαν ποντιακά. Αναφορές για Τούρκους δεν υπήρχαν για το χρονικό διάστημα πριν από το 1914.

≈

Ο οικισμός Τσαχαράντων (Τσαχαρλί, Τσαχιρλί, τμήμα Ματσούκας) κτισμένος πάνω στον δημόσιο δρόμο Τραπεζούντας-Αργυρούπολης, βρισκόταν περίπου 21 χλμ ΝΑ του Τζεβιζλίκ και 42 χλμ ΝΔ της Τραπεζούντας. Διοικητικά υπαγόταν στο μουδουρλίκι του Χαμψίκιοϊ (ανήκε στην ομάδα των χωριών του Χαψίκιοϊ: Σαπάντων, Μελιανάντων, Μαρινάντων, Φαργανάντων και Ζαβερά), στο καϊμακαμλίκι του Τζεβιζλίκ και στο βαληλίκι της Τραπεζούντας. Εκκλησιαστικά ανήκε στη μητρόπολη Ροδοπόλεως.

Πριν από το 1914, ο πληθυσμός του οικισμού ανερχόταν σε περίπου 200 Έλληνες που μιλούσαν ποντιακά.

Στο κέντρο του οικισμού βρισκόταν η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού καθώς και το Δημοτικό Σχολείο. Στον απομακρυσμένο μαχαλά Αε-Σεράντον βρισκόταν η παλαιότερη εκκλησία του οικισμού, αφιερωμένη στη Θεοτόκο.*

Η οικονομία του οικισμού βασιζόταν στη γεωργία και κυρίως στην κτηνοτροφία. Οι κάτοικοι της περιοχής διέθεταν τα γαλακτοκομικά προϊόντα τους στην αγορά της Τραπεζούντας. Σε πολλές περιπτώσεις έπαιρναν το δρόμο της ξενιτιάς, με προορισμό τη Ρωσία, όπου εργάζονταν κυρίως ως καπνοκαλλιεργητές.

_____
*Τουρκικές πηγές αναφέρουν πως το μοναστήρι ήταν αφιερωμένο στην Παναγία την Κρεμαστή. Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν πως όλοι οι κάτοικοι έφυγαν με την Ανταλλαγή για την Ελλάδα, και χρόνια αργότερα, το 1929, στο χωριό μετοίκησαν άνθρωποι από το Κατωχώρι που μάλιστα μιλούσαν ελληνικά.

Πηγή: Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, Η Έξοδος, Τόμος Δ’, Μαρτυρίες από τον Ανατολικό Πόντο (2015).