«Συμπληρώνονται σήμερα 51 χρόνια από το τραγικό εκείνο πρωινό του Σαββάτου στις 20 Ιουλίου 1974, όταν ο Τούρκος εισβολέας καταπάτησε τα ιερά χώματα της γης μας και περιφρονώντας το διεθνές δίκαιο διχοτόμησε το νησί με τη δύναμη των όπλων και της βίας».
Έτσι ξεκινάει το τηλεγράφημά του το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΚΥΠΕ) για τη συμπλήρωση 51 χρόνων από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και συνεχίζει:
«Ο λαός της Κύπρου που βιώνει ακόμη τις συνέπειες εκείνης της αποφράδας μέρας καταδικάζει σήμερα το έγκλημα και τιμά τους πεσόντες. Οι σειρήνες ήχησαν σε όλες τις πόλεις με το σύνθημα έναρξης συναγερμού στις 5:30 το πρωί, την ώρα που η Τουρκία το 1974 εισέβαλε στην Κύπρο παραβιάζοντας τον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
»Τα διχοτομικά σχέδια της Τουρκίας σκόρπισαν το θάνατο και εξανάγκασαν 200 χιλιάδες Ελληνοκύπριους να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές τους εστίες. Οι Τούρκοι βομβάρδισαν κατέστρεψαν, λεηλάτησαν, βίασαν, ρήμαξαν εκκλησίες και μοναστήρια. Το 37% του εδάφους της Κύπρου παραμένει ακόμα στα χέρια των κατακτητών.
»Σήμερα, σε όλες τις πόλεις της ελεύθερης Κύπρου διοργανώνονται εκδηλώσεις μνήμης και τιμής για τους πεσόντες και δεήσεις για διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων της κυπριακής τραγωδίας».
Σαν σήμερα
Σαν σήμερα Τούρκοι στρατιώτες αποβιβάστηκαν στις ακτές της βόρειας Κύπρου σε μια «ειρηνευτική επιχείρηση» στην οποία δόθηκε η κωδική ονομασία «Αττίλας». Τουρκικά μεταγωγικά αεροπλάνα μετέφεραν αλεξιπτωτιστές μεταξύ 5:15 και 5:20 το πρωί στην περιοχή του τουρκικού θύλακα Λευκωσίας – Αγίου Ιλαρίωνα.
Οι αλεξιπτωτιστές έπεφταν μαζικά, ενώ δυνάμεις πεζικού της Τουρκίας βρίσκονταν στις παραλίες της Κερύνειας. Στις 5:20 άρχισε η απόβαση στο Πέντε Μίλι, με τους στρατιώτες να προχωρούν προς την Κερύνεια.
Με σύνθημα «Η Αϊσέ μπορεί να πάει διακοπές», η Τουρκία έσπειρε στο νησί την καταστροφή.
Μέσα σε τρία εικοσιτετράωρα ο κατακτητής σκόρπισε τον απόλυτο όλεθρο με άγριες εκτελέσεις, βιασμούς, συλλήψεις αιχμαλώτων, καταστροφές εκκλησιών, ξεριζωμό. Η «κυβέρνηση» των πραξικοπηματιών του Νίκου Σαμψών παραιτήθηκε υπό το βάρος των εξελίξεων στις 23 Ιουλίου 1974.
Στη Νέα Υόρκη το απόγευμα της 20ής Ιουλίου συνήλθε το Συμβούλιο Ασφαλείας, το οποίο ενέκρινε το ψήφισμα 353 με το οποίο ζητείται κατάπαυση του πυρός και αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων από την Κύπρο, τερματισμός κάθε ξένης στρατιωτικής επέμβασης και έναρξη συνομιλιών μεταξύ των τριών εγγυητριών δυνάμεων για αποκατάσταση της ειρήνης και της συνταγματικής κυβέρνησης στο νησί.
Στις Βρυξέλλες συνήλθε το Συμβούλιο των Μονίμων Αντιπροσώπων χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, το οποίο όμως απέφυγε να πάρει ουσιαστικά θέση.
Στη Γενεύη άρχισαν πυρετώδεις διαβουλεύσεις για την εξεύρεση ειρηνικής λύσης υπό την αιγίδα του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών Τζον Κάλαχαν. Η ελληνοκυπριακή πλευρά, εκπροσωπούμενη από τον Γλαύκο Κληρίδη, αξίωσε για πρώτη φορά μετά το 1963 εφαρμογή των Συνθηκών Ζυρίχης-Λονδίνου και του Κυπριακού Συντάγματος. Η Τουρκία αρνήθηκε και πρόβαλε το πάγιο αίτημά της για γεωγραφικό χωρισμό του νησιού.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Τουράν Γκιουνές αντιπρότεινε σχέδιο σύμφωνα με το οποίο η Κυπριακή Δημοκρατία θα ήταν δικοινοτικό ομοσπονδιακό κράτος πολλών καντονιών, στο οποίο οι Τουρκοκύπριοι θα έλεγχαν το 34% περίπου του νησιού.
Ο Κληρίδης ζήτησε αναβολή 36 ή 48 ωρών, για να συμβουλευτεί το υπουργικό συμβούλιο. Οι Τούρκοι απέρριψαν το αίτημά του και ακολούθως σε μια προσχεδιασμένη κίνηση, αφού πρώτα στις 3:30 τα ξημερώματα της 14ης Αυγούστου του 1974 απέσυραν την αντιπροσωπεία τους, σε λιγότερο από 1,5 ώρα μετά (4:35 π.μ. της ίδιας ημέρας) προχώρησαν στο δεύτερο κύμα εισβολής υπό την κωδική ονομασία «Αττίλας 2» με την κατάληψη της Μόρφου, της Αμμοχώστου και της Καρπασίας.
Η πιο τραγική συνέπεια της τουρκικής εισβολής είναι οι αγνοούμενοι. Χιλιάδες Ελληνοκύπριοι είχαν συλληφθεί και κρατηθεί σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στην Κύπρο, ενώ πάνω από 2.000 αιχμάλωτοι πολέμου μεταφέρθηκαν παράνομα και κρατήθηκαν σε φυλακές στην Τουρκία. Η τύχη σημαντικού αριθμού πολιτών δεν έχει ακόμη εξακριβωθεί μέχρι σήμερα.
Χριστοδουλίδης: Η θέση της Τουρκίας στο Κυπριακό δεν στηρίζεται από τη διεθνή κοινότητα
«Η θέση της Τουρκίας δεν στηρίζεται από τη διεθνή κοινότητα, ό,τι και αν λέει η τουρκική πλευρά, όσα πανηγύρια και να γίνουν σήμερα», δήλωσε ο Νίκος Χριστοδουλίδης μετά την τελετή του μνημόσυνου των πεσόντων κατά την τουρκική εισβολή και της δέησης για απελευθέρωση της Κύπρου στον καθεδρικό ναό Αποστόλου Βαρνάβα, στη Λευκωσία.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι η 20ή Ιουλίου «είναι μέρα μνήμης και τιμής για αυτούς που θυσιάστηκαν για να υπάρχουμε σήμερα εμείς, για να υπάρχει η Κυπριακή Δημοκρατία».
«Την ίδια στιγμή», συνέχισε, «η σημερινή μέρα είναι μέρα για να αναλογιστούμε την πορεία μας αυτά τα 51 χρόνια, να δούμε πώς δημιουργούμε τις συνθήκες. Γιατί, αν θέλουμε να τιμήσουμε πραγματικά τη μνήμη όλων αυτών που θυσιάστηκαν, θα πρέπει να πράξουμε ό,τι είναι δυνατό για να τερματίσουμε την κατοχή, να απελευθερώσουμε την πατρίδα μας, να επανενώσουμε την πατρίδα μας».
«Και ακριβώς μέσα σε αυτό το πλαίσιο, με έναν διεκδικητικό ρεαλισμό, αξιοποιώντας και ενισχύοντας όλους τους παράγοντες ισχύος της πατρίδας μας, εσωτερικούς και εξωτερικούς, αναβαθμίζοντας την Κυπριακή Δημοκρατία, πράττουμε ό,τι είναι δυνατό για να πετύχουμε αυτόν το στόχο», τόνισε.
«Πενήντα ένα χρόνια μετά, ούτε συμβιβαζόμαστε ούτε ξεχνάμε το τι έγινε το 1974», σημείωσε ο Νίκος Χριστοδουλίδης. «Είμαστε εδώ για να πράξουμε ό,τι είναι δυνατό. Ξέρουμε το στόχο μας, ξέρουμε πού θέλουμε να πάμε, έχουμε στρατηγική και σχεδιασμό και παρά τις δυσκολίες, τις προκλήσεις και τα προβλήματα –που δεν τα υποβαθμίζω, δεν τα υποτιμώ–, την ίδια ώρα ξέρω πολύ καλά ότι δεν συμβιβαζόμαστε με την κατοχή και παρά τους ευσεβοποθισμούς κάποιων ότι έχουμε ξεχάσει, δεν έχουμε ξεχάσει και δεν χαρίζουμε σπιθαμή γης», υπογράμμισε.
Κληθείς να σχολιάσει τα όσα τεκταίνονται σήμερα στα Κατεχόμενα, είπε ότι «όπως κάθε χρόνο, (γίνονται) αυτά τα πανηγύρια της ντροπής με την κάθοδο του Τούρκου Προέδρου».
