Σειρά επαφών με την ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού προκειμένου να παράσχει κάθε δυνατή βοήθεια και συνεργασία ώστε το ταφικό έθιμο να συμπεριληφθεί και στη λίστα της UNESCO μετά την καταχώρισή του στo Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, θα επιδιώξει η διοίκηση της Ένωσης Ποντίων Σουρμένων.
Η προσπάθεια θα ξεκινήσει μετά την ολοκλήρωση των πενθήμερων εκδηλώσεων «Παμποντιακόν Πανοΰρ 2025 τη Θωμά ‘ς σα Σούρμενα». Είναι ένας θεσμός που φέτος διοργανώνεται από τις 23 έως και τις 27 Απριλίου.
Το ταφικό έθιμο το έφεραν στην Ελλάδα οι πρόσφυγες από τον ιστορικό Πόντο και τελείται στα Σούρμενα με ευλάβεια και αναλλοίωτο εδώ και πάνω από έναν αιώνα.
«Ουσιαστικά σχετίζεται με τη μετά θάνατον ζωή. Είναι το Χριστός Ανέστη. Για εμάς τους Πόντιους έχει ειδικό βάρος, από τη στιγμή που περιλαμβάνει και θρησκευτικά στοιχεία. Η καταχώρισή του στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς κοινοποιήθηκε και στην Ελληνική Εθνική Επιτροπή για την UNESCO.
»Είμαστε πρόθυμοι να προσφέρουμε κάθε βοήθεια, κάθε ντοκουμέντο στο υπουργείο Πολιτισμού, για να φτάσει το έθιμο στην UNESCO, αφού είναι δική του αρμοδιότητα να το επιδιώξει. Το να συμπεριληφθεί το ταφικό έθιμο στην UNESCO, πρέπει να είναι στόχος όλων των Ποντίων», λέει στο pontosnews.gr ο πρόεδρος της Ένωσης Ποντίων Σουρμένων Γιώργος Σαραφίδης.
Κατά τον ίδιο, η προσπάθεια να ενταχθεί το ταφικό έθιμο στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς ξεκίνησε το Οκτώβριο του 2021, όταν επισκέφθηκε την έδρα της Ένωσης ο διευθυντής του φορέα με συνεργάτες του. Στις αρχές του 2022 κατατέθηκε η αίτηση, με αποτέλεσμα με ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου αυτού να καταχωριστεί στις 18 Δεκεμβρίου 2024.
Περισσότερα από 100 χρόνια αναβιώνει στα Σούρμενα
Όπως λέει ο Γιώργος Σαραφίδης, από το 1923, από τότε που οι πρόσφυγες έφτασαν στην Ελλάδα και ακόμα ζούσαν σε αντίσκηνα, Πόντιοι των Σουρμένων συγκεντρώνονταν στο νεκροταφείο της περιοχής και μνημόνευαν τους νεκρούς τους, παρά το γεγονός ότι δεν ήταν ακόμα θαμμένοι εκεί δικοί τους άνθρωποι. Τσούγκριζαν αυγά και όσες οικογένειες είχαν τη δυνατότητα πήγαιναν και τσουρέκια.
«Η τήρηση του εθίμου στο νεκροταφείο της περιοχής μας διακόπηκε μόνο δύο φορές για τρία χρόνια την κάθε μία. Η πρώτη κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, όταν οι κάτοικοι της περιοχής μας έφυγαν σε συγγενείς τους σε άλλα σημεία. Δεν είχε μείνει σπίτι στα Σούρμενα από τους βομβαρδισμούς στο αεροδρόμιο. Τη δεύτερη φορά διακόπηκε τα τρία χρόνια του κορονοϊού λόγω των υγειονομικών πρωτοκόλλων», σημειώνει ο Γιώργος Σαραφίδης.
Κατά τον ίδιο, το νεκροταφείο των Σουρμένων είναι το μοναδικό στην Ελλάδα που έχει εθιμικούς οικογενειακούς τάφους, γεγονός που προβλέπεται στον κανονισμό του.
«“Αιχμή του δόρατος” για το ταφικό έθιμο στην Ελλάδα είναι η περιοχή μας. Από πολύ παλιά ακόμα, από το Σάββατο ξενυχτούσαν με τις κεμεντζέδες. Έτσι οι εκδηλώσεις αρχικά έγιναν διήμερες, μετά τριήμερες και από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 καθιερώθηκαν ως πενθήμερες», τονίζει ο πρόεδρος της Ένωσης Ποντίων Σουρμένων.
Συντονίζονται οι επικεφαλής των γενοκτονημένων από τους Τούρκους λαών
Ιδιαιτέρως σημαντική, κατά τον Γιώργο Σαραφίδη, είναι η σημερινή πρώτη ημέρα των πενθήμερων εκδηλώσεων, καθώς στις 7:00 το απόγευμα στο Πολιτιστικό Κέντρο Ελληνικού θα πραγματοποιηθεί η ημερίδα «Το Νέο Ανατολικό Ζήτημα. Από το Δικαίωμα στη Μνήμη, στην 19η Μαΐου ως Διεθνή Ημέρα Θυμάτων του Κεμαλισμού».
«Σε μια κοινή βραδιά συντονίζονται οι επικεφαλής όλων των λαών που υπέστησαν Γενοκτονία και θα μιλήσουν οι εκπρόσωποί τους. Επίσης, συντάσσονται σε αυτήν την εκδήλωση και θα μιλήσουν μεγάλες προσωπικότητες από τις ΗΠΑ, την Αυστραλία και την Ευρώπη», λέει ο Γιώργος Σαραφίδης.
Την ίδια ημέρα θα παρουσιαστεί και ένα αφιέρωμα στη μνήμη του Μιχάλη Χαραλαμπίδη, ο οποίος είχε μια ιδιαίτερη σχέση με την Ένωση Ποντίων Σουρμένων.
«Οι εκδηλώσεις μας είναι από τις μεγαλύτερες ανοιχτές που γίνονται στην Ελλάδα. Το σαββατοκύριακο συγκεντρώνονται περίπου 130.000 επισκέπτες και θέλουμε να έχει καλό καιρό, διότι αλλιώς θα μας στοιχίσει συναισθηματικά. Κάθε χρόνο προσπαθούμε να βάλουμε ένα μικρό λιθαράκι, ώστε να ανεβάσουμε ακόμα περισσότερο το επίπεδο.
»Το πενθήμερο αποτελεί μια όαση στην καθημερινότητα για όλο τον κόσμο. Είναι πολύ σημαντικό ότι τις εκδηλώσεις παρακολουθούν και χιλιάδες μη Πόντιοι. Αυτό αποτελεί δύο φορές τιμή για εμάς τους Πόντιους.
»Θέλω να τονίσω ακόμα ότι ο σύλλογός μας έχει πολύ μεγάλη ευθύνη απέναντι στον ποντιακό ελληνισμό, διότι πάντοτε προσπαθούμε να βρούμε τα σημεία που μπορούν να τον ενώσουν. Όπου υπάρχει οτιδήποτε θετικό για τον ποντιακό ελληνισμό, η Ένωση Ποντίων Σουρμένων είναι εκεί», καταλήγει.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
