Με τις απολογίες του τότε δημάρχου Μαραθώνα Ηλία Ψινάκη και του αντιδημάρχου για θέματα Καθαριότητας και Πολιτικής Προστασίας Βάιου Θανασιά συνεχίστηκε σήμερα η δίκη για τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι που άφησε πίσω της 104 νεκρούς. Ο Ηλίας Ψινάκης, ο οποίος την επίμαχη ημέρα του Ιουλίου του 2018 βρισκόταν σε άδεια και επέστρεψε την επομένη, όπως είπε, αναφέρθηκε στις ενέργειες στις οποίες είχαν προβεί ως δήμος για ζητήματα Πολιτικής Προστασίας, καθώς όλη η περιοχή αντιμετωπίζει συχνά «δύσκολες πυρκαγιές».
Στην αρχή της απολογίας του ο Η. Ψινάκης ανέφερε την εικόνα που είχε δει ως δημοτικός σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων, η οποία τον κινητοποίησε να ασχοληθεί με τα κοινά.
«Όλη η ενασχόληση που είχα με το δήμο άρχισε τελείως τυχαία. Λιποθύμησε μια γριούλα από την πείνα και ήρθα σε επαφή με αυτήν την δραματική πλευρά. Ήθελα να κάνω κάτι, και στις επόμενες εκλογές προτίμησα να κατέβω υποψήφιος δήμαρχος Μαραθώνα (αντί ξανά στο Δήμο Αθηναίων) γιατί ζούσα εκεί και ήταν εντελώς ανεκμετάλλευτη η περιοχή με ένα διεθνές brand name». Απαριθμώντας το έργο που έγινε επί δημαρχίας του σε αυτήν την κατεύθυνση, κατέληξε: «Ο Μαραθώνας ακούστηκε με τη δουλειά που κάναμε. Είχε να ακουστεί από το 490 π.Χ.».
Όσον αφορά το μοιραίο απόγευμα της 23ης Ιουλίου, ο τότε δήμαρχος είπε: «Την ημέρα που έγινε η τραγική αυτή πυρκαγιά, εγώ έλειπα. Συνήθως παίρνω Αύγουστο άδεια, αλλά λόγω πολλών φωτιών που έχουμε στην περιοχή τον Αύγουστο, πήρα άδεια Ιούλιο. Ενημερώθηκα από τη γραμματέα μου πολύ νωρίς (πέντε και κάτι το απόγευμα). Με το που έμαθα για τη φωτιά έψαχνα να φύγω με ελικόπτερο γιατί ξέρω πως αυτές οι φωτιές είναι δύσκολες. Όμως απαγορεύονταν οι πτήσεις. Έτσι βρήκα ένα φουσκωτό μεγάλο. Μου το παραχώρησε φιλική οικογένεια με τον καπετάνιο του. Είχε αέρα πεντάρι και λογικά δεν είχαμε πρόβλημα. Ωστόσο δεν μπορέσαμε να προσεγγίσουμε λόγω των συνθηκών […] έφτασα την επόμενη τα ξημερώματα».
Για την οργάνωση του δήμου σε θέματα Πολιτικής Προστασίας, ο κατηγορούμενος εξήρε τον συγκατηγορούμενό του Β. Θανασιά, λέγοντας πως είχαν συνεχή συνεργασία λόγω των συχνών φωτιών.
«Την ημέρα της φωτιάς, τι ειρωνεία, υπέγραψε [ο Θανασιάς] πρόσληψη για πολιτικό προσωπικό για πυροπροστασία», είπε.
Ο Η. Ψινάκης τόνισε πως η περιοχή –και ειδικά το Μάτι– είναι δύσκολη στο να καθαριστεί από ξερά δέντρα και άλλα, υπεραμυνόμενος ωστόσο των ενεργειών του δήμου για καθαρισμό της περιοχής: «Το Μάτι, ενώ είναι κανονική αστική περιοχή, είναι δασική. Δεν μπορείς να κόψεις τίποτα. Το δυστύχημα σε αυτήν περιοχή είναι ότι έχει πεύκα. Είναι δασική και δεν μπορείς να κάνεις τίποτα αν δεν πάρεις άδεια από το Δασαρχείο. Δεν αγγίζεις πεύκο».
Σύμφωνα με τον τότε δήμαρχο Μαραθώνα, σε ό,τι τους ζητήθηκε εκείνη την μέρα από Πυροσβεστική ή άλλον φορέα ανταποκρίθηκαν αμέσως:
«Μέσα στο δήμο έχουμε την πρώην αμερικανική βάση. Μέσα στεγάζεται και η Πυροσβεστική. Είναι χώρος με πάρα πολλές δομές. Είχαμε φροντίσει εκεί να υπάρχει χώρος οργανωμένος για κάθε περίσταση. Στη Βάση μέσα σε μισή ώρα εκείνη την μέρα ήρθαν 2.500 άνθρωποι με το μαγιό. Είχαμε τα πάντα. Φαγητό, νερό, μέχρι και ψυχολογική υποστήριξη. Γιατί είχαμε πάντα έτοιμο τον χώρο και το ήξεραν».
Πρόεδρος: Πήρε ο αστυνομικός σας την Πυροσβεστική και είπε ότι καίγεται το σπίτι σας;
Κατηγορούμενος: Εγώ όταν έφυγα άφησα τους αστυνομικούς μου όλους πίσω. Η μητέρα μου δεν έβρισκε εμένα και πήρε τον αστυνομικό μου. Η μάνα μου δεν ήξερε ότι είχε φωτιά παντού. Ο αστυνομικός μου πήρε την Πυροσβεστική και ενημέρωσε ότι στο σπίτι έχει φωτιά και του λένε «εδώ καίγεται όλη η περιοχή» και το έκλεισε…
Σύνεδρος: Αφού είχατε χώρο στη Βάση γιατί δεν σκεφτήκατε νωρίτερα να πάρετε την Αστυνομία να το δηλώσετε για να οδηγηθεί αυτός ο κόσμος εκεί συντονισμένα με πούλμαν;
Κατηγορούμενος: Η Μαραθώνος ήταν κλειστή. Ποιος θα ρίσκαρε να πάρει κόσμο; Να τον πάει πού;
Σύνεδρος: Στις 18:00 η κατάσταση ήταν πλέον δύσκολη [στο Μάτι]. Γιατί δεν αποφασίστηκε εκείνη την ώρα, χωρίς να υπάρχει εισήγηση, να μεταφερθεί εκεί κόσμος;
Κατηγορούμενος: Ο δήμος έχει υποστηρικτικό ρόλο στην Πυροσβεστική. Αν δεν έχει δώσει εισήγηση η Πυροσβεστική, δεν μπορεί να πάρει τον κόσμο. Εμπλέκονταν δύο δήμοι πλέον. Η απόφαση ήταν στην περιφέρεια εφόσον εισηγούνταν η Πυροσβεστική.
Σύνεδρος: Η Οργανωμένη Απομάκρυνση αφορά τον πολίτη, δεν είναι υποστηρικτική δράση στην Πυροσβεστική. Είναι απόφαση που θα υποστηριχθεί από τους άλλους φορείς.
Κατηγορούμενος: Πώς θα πείσουμε κάποιον να φύγει; Σας λέω παράδειγμα τη μάνα μου. Δεν θα έφευγε, και να της λέγαμε. Πολλοί ήταν στα σπίτια τους και έριχναν νερά.
Σύνεδρος: Αν έδινε εισήγηση η Πυροσβεστική για ΟΠΑ [Οργανωμένη Προληπτική Απομάκρυνση] εσείς είχατε τρόπο να τους μεταφέρετε στη Βάση;
Κατηγορούμενος: Βεβαίως! Είχαμε 30 οχήματα και 50 άτομα προσωπικό, και εφόσον μας υποδείκνυαν διαδρομές μπορούσαμε. Άλλωστε μας συνδράμουν.
Σύνεδρος: Στις έξι θα μπορούσατε;
Κατηγορούμενος: Αυτό δεν το ξέρω. Δεν ξέρω πώς ακριβώς ήταν η κατάσταση.
Ο Β. Θανασιάς με την έναρξη της απολογίας του δήλωσε: «Αισθάνομαι βαριά θλίψη για τους ανθρώπους που χάθηκαν στην τραγική πυρκαγιά και έχω πλήρη ενσυναίσθηση και σεβασμό για τους οικείους τους».
Ο τότε αρμόδιος αντιδήμαρχος στον Μαραθώνα αναφέρθηκε στις ενέργειες που είχαν γίνει ώστε ο δήμος να έχει Πολιτική Προστασία που να μπορεί να ανταποκριθεί στις συνθήκες της περιοχής.
«Τον Φεβρουάριο του 2018 καταρτίστηκε το πρώτο επιχειρησιακό σχέδιο του δήμου. Είχαμε στενή συνεργασία με ομάδες εθελοντών στους οποίους παρείχαμε μέσα και υλικά σε ό,τι μας ζητούσαν. Στους εθελοντές δασοπυροσβέστες είχαμε δώσει οχήματα, μπαταρίες, ανταλλακτικά και ό,τι άλλο ζητούσαν. Τον Ιούνιο 2018 υπογράψαμε μνημόνιο συνεργασίας με τους εθελοντές και είχαμε κάθε δικαίωμα να τους παραχωρούμε ό,τι ζητούσαν».
Αναφερόμενος στο θέμα του καθαρισμού από χόρτα, κλαδιά και ξερά, ο Β. Θανασιάς ανέφερε ότι το τμήμα καθαρισμού λειτουργούσε διπλές βάρδιες και ότι φρόντιζαν να εντοπίζουν οικόπεδα που δεν είχαν καθαριστεί, ώστε να ειδοποιούνται οι ιδιοκτήτες να τα καθαρίσουν.
Για την επίμαχη μέρα, ο κατηγορούμενος είπε πως λόγω του βαθμού επικινδυνότητας όλο το προσωπικό βρισκόταν στις θέσεις του και ότι από την πρώτη στιγμή οι δασοπυροσβέστες ενεπλάκησαν στο επιχειρησιακό κομμάτι για την αντιμετώπιση της φωτιάς. «Ήμασταν συντονισμένοι και σε ετοιμότητα».
Ο κατηγορούμενος τόνισε πως αναζητούσε μάταια πληροφορίες από Πυροσβεστική και Αστυνομία για να ενημερώσει τους πολίτες: «Δεν μας δόθηκε καμία πληροφορία για την ενημέρωση του κόσμου και την ένταση της φωτιάς».
Σύμφωνα με τον κατηγορούμενο, όταν η φωτιά πήρε πορεία προς τα όρια του δήμου, ειδοποίησε το 199 ζητώντας ενισχύσεις: «Τους είπα “δεν βλέπω εναέρια”. Με ρώτησαν από πού πρέπει να πάνε. Κανείς δεν είχε καμία πληροφόρηση… Γύρω στις 18:30-19:00, η φωτιά κατεβαίνει από Νέο Βουτζά στη Μαραθώνος. Πήγα και είδα τεράστιες φλόγες και κουκουνάρια να πετάγονται στη λεωφόρο που θεωρούνταν αντιπυρική ζώνη…».
Ο κατηγορούμενος είπε ότι διέθεσαν αμέσως όταν τους ζητήθηκαν (αφού είχε περάσει η φωτιά) δύο πούλμαν από το Κεντρικό Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας για τον κόσμο στο Μάτι.
«Πήγαμε με πούλμαν στο Μάτι. Η φωτιά είχε φτάσει στη θάλασσα. Δεν μπορώ να σας περιγράψω αυτό που αντικρίσαμε. Καμένα καλώδια, στάχτες παντού, άνθρωποι να τρέχουν αλλόφρονες. Ακόμη δεν ξέραμε ούτε φανταζόμασταν ότι υπήρχαν νεκροί…
»Ο κόσμος ήταν σε κατάσταση σοκ και δεν έμπαινε στα πούλμαν. Δεν ήθελαν να πάνε πουθενά […] όταν πήγαμε στο δημοτικό κατάστημα Νέας Μάκρης ερχόταν κόσμος. Πολύς κόσμος. Έρχονταν ακόμη και από ξένες πρεσβείες και αναζητούσαν πολίτες τους…
»Τις επόμενες μέρες και για πολλά χρόνια φιλοξενούσαμε ανθρώπους στις κατασκηνώσεις μας. Βρέθηκαν άνθρωποι χωρίς σπίτι, και μέχρι να φτιάξουν άλλο ή να αποκαταστήσουν, εξασφαλίσαμε στέγη και συσσίτια. Από τη μια στιγμή στην άλλη βρεθήκαμε άνθρωποι στο δρόμο, άνθρωποι έφυγαν από την ζωή…».
Πρόεδρος: Πότε έφθασε κόσμος στη Βάση;
Κατηγορούμενος: Γύρω στις οκτώ, οκτώμισι.
Πρόεδρος: Πώς είχαν ενημερωθεί για να έρθουν εκεί;
Κατηγορούμενος: Πολλοί πήγαιναν στο δημοτικό κατάστημα Νέας Μάκρης και τους έλεγαν να πάνε εκεί. Έρχονταν άλλοι με αυτοκίνητο, άλλοι με τα πόδια.
Η δίκη θα συνεχιστεί την Τρίτη 25 Φεβρουαρίου.
