pontosnews.gr
Κυριακή, 8/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Κάβζα του Πόντου: Εκεί όπου οι θερμές πηγές ήταν πηγή πλούτου αλλά και τόπος μαρτυρίου για τους κατοίκους της Αμισού και της Πάφρας

Οι πρώτοι Έλληνες έφθασαν εκεί τον 19ο αιώνα από την Αργυρούπολη του Πόντου

13/01/2025 - 5:05μμ
Άποψη της Κάβζας (πηγή: tr.pinterest.com)

Άποψη της Κάβζας (πηγή: tr.pinterest.com)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Από τις θερμές πηγές, λέγεται ότι πήρε το όνομά της. Σ’ αυτές οφειλόταν και η οικονομική ανάπτυξή της στις αρχές του 20ού αιώνα και πριν από την Ανταλλαγή των πληθυσμών. Ωστόσο η Κάβζα (Χάβζα, Χάουσα, Χαούζα, Κάουσα, Χαούζ ή Χαβούζ, τουρκ. Havza) –άλλες πηγές αναφέρουν πως κατά την αρχαιότητα ονομαζόταν Καβησσός (Θέρμαι Φαζημονιτών) ή Καβασσός– έχει συνδεθεί ως ένα βαθμό με το αντάρτικο του Πόντου και τα μαρτύρια που υπέστησαν κάτοικοι της Αμισού και της Πάφρας.

Οι Τούρκοι τους υποχρέωναν να κάνουν μπάνιο και μετά τους έβγαζαν έξω μέσα στο κρύο και τα χιόνια για να αρρωστήσουν.

Η Κάβζα βρισκόταν στην κοιλάδα του Tersakan Cay αριστερού παραπόταμου του Γεσίλ ιρμάκ (Ίρις ποταμός), σε απόσταση 66 χλμ. ΝΔ της Σαμψούντας, 38 χλμ ΒΑ της Αμάσειας, 21 χλμ. Δ-ΒΔ του Λαντίκ, 35 χλμ ΝΔ του Καβάκ και 25 χλμ ΝΑ του Βεζίρ Κιοπρού.

Ήταν καϊμακαμλίκι με μουτεσαριφλίκι την Αμάσεια και βαληλίκι τη Σεβάστεια. Υπαγόταν στη μητρόπολη Αμασείας με έδρα του μητροπολίτη «του Αμασείας υπερτίμου και εξάρχου παντός Ευξείνου Πόντου», τη Σαμψούντα. Στην περιφέρεια υπήρχε επίσκοπος, αντιπρόσωπος του μητροπολίτη, καθώς και μουχτάρης.

Έλληνες, Αρμένιοι και Τούρκοι ζούσαν στην περιοχή

Οι περισσότεροι από τους Έλληνες κατοίκους εγκαταστάθηκαν στα μέσα του 19ου αιώνα στην περιοχή εξαιτίας της μεγάλης οικονομικής της ανάπτυξης. Σε αυτό συντελούσε η ευφορία της γης που προσέλκυσε όσους προέρχονταν από την περιοχή της Αργυρούπολης και οι οποίοι εργάστηκαν ως γεωργοί ή μικροεπαγγελματίες.

Οι καταγόμενοι από την Καισάρεια ανέπτυξαν κυρίως εμπορική δραστηριότητα, αφού η Κάβζα αποτελούσε την εποχή εκείνη σημαντικό διαμετακομιστικό σταθμό.

Στις αρχές του 20ού αιώνα στην περιφέρεια της Κάβζας ζούσαν περίπου 4.000 κάτοικοι, από τους οποίους οι 800 (120-130 οικογένειες) ήταν Έλληνες και οι υπόλοιποι Τούρκοι και Αρμένιοι. Τα τελευταία χρόνια, πριν από την Ανταλλαγή, οι Έλληνες υπολογίζονταν σε 500 και ήταν οι περισσότεροι τουρκόφωνοι[2]. Εξαίρεση αποτελούσαν οι καταγόμενοι από τον οικισμό Αλάν της περιφέρειας Λαντίκ και οι εγγράμματοι της περιοχής.

Το 1914, συγκεκριμένα, η περιφέρεια είχε μία πόλη και 41 χωριά όπου ζούσαν 15.237 κάτοικοι. Έλληνες και Αρμένιοι είχαν χτίσει 55 εκκλησίες-παρεκκλήσια. Στα 35 αρρεναγωγεία και τα 9 παρθεναγωγεία φοιτούσαν 1.182 μαθητές και 372 μαθήτριες αντίστοιχα ενώ δίδασκαν 43 δάσκαλοι και 11 δασκάλες [3]. Αργότερα τα ελληνικά χωριά μειώθηκαν σε 26 από τα οποία, τα μικρότερα φιλοξενούσαν από 15 ελληνικές οικογένειες ενώ τα μεγαλύτερα από 100 έως 300[4].

Μέσα στην πόλη υπήρχε η εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας. Το σχολείο, τετρατάξιο δημοτικό και τριτάξιο σχολαρχείο, στεγαζόταν στο Μιλέτ Χανί (εθνικό χάνι), οίκημα που είχε κτίσει ο μητροπολίτης Αμασείας Σωφρόνιος (1855-1863) για τις ανάγκες της κοινότητας.

Άποψη της σύγχρονης Κάβζας που ονομάζεται Χάβζα (φωτ.: Robert Thomson/Flickr.com)

Ορισμένα από τα χωριά της Κάβζας

Ο Χρήστος Σαμουηλίδης καταγράφει στο βιβλίο του Ιστορία του Ποντιακού Ελληνισμού (Αφοί Κυριακίδη, 1992) τα χωριά που ανήκαν στην περιφέρεια της Κάβζας[5]. Ενδεχομένως κάποια από αυτά να μην ανήκαν σε αυτήν ή να έπαψαν να ανήκουν με το πέρασμα του χρόνου:

• Κάβζα
• Αμπτουρχασάν
• Αχγιάρμουρτσουγού
• Γιαγπασάν
• Γιαγτζίμαχμούρ
• Γίλχουτζα
• Γιουβάσοχου
• Γκολούτζα
• Ελμαλούτζα
• Εσκίορεν
• Ιγδίζ
• Ισίκιοϊ (ή Σίχκιοϊ)
• Καβατζήγιουρτ (ή Καβακτσή)
• Καράμεσα
• Καρατζάορεν (ή Καρατζάβιραν)
• Κεντιρλί
• Κενέκ
• Κιζιλτζάορεν
• Κιοσουρούφ
• Κιρανλού (ή Κιρενλίκ)
• Κοβανίτς
• Κοπτσούταγου
• Κοτζάογλου
• Μαϊσλού
• Ναρλούκ
• Ντερετζάν
• Ντερετζίκ
• Ορφάν (ή Οφράν)
• Ουμουρτζούκ (ή Ιμιρτζίκ)
• Πουρσούκαλαν
• Σερίφαλι (Σερέφελι)
• Σίχκιοϊ
• Σουλεϊμάνκιοϊ (ή Σιλεμένκιοϊ)
• Σοφουλάρ
• Τάσολουκ
• Τάχνα
• Τεκέκουραν (Τεκέαραν)
• Τονούζαλαν
• Τσαϊροζου (ή Τσιφλίκ)
• Τσιφλίκ
• Τσαμλούκιοϊ
• Τσαμλούτζα (ή Χαμάμ-αγιαγού)
• Τσιρλαχλάρ
• Τσελτέκ
• Χατζήντεντέ.

Πηγές

• Η Έξοδος Τόμος Γ’, Μαρτυρίες από τις επαρχίες του Μεσόγειου Πόντου, Πρόλογος – Επιστημονική εποπτεία: Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης, Αθήνα 2013, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών
• [1]  Θωμάς Αλεξιάδης, Η Αμισός του Πόντου, Θεσσαλονίκη 2008
• [2,3] Αντώνης Γαβριηλίδης, Πόντος, σελ. 192.
• [4] Γεώργ. Κ. Βαλαβάνης & Γεώργ. Κ.Βιολάκης, Σύγχρονος γενική ιστορία του Πόντου, εκδ. Η Παμπροσφυγική, 1925.
• [5] Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, Χρήστος Σαουηλίδης, Ιστορία του Ποντιακού Ελληνισμού, Αφοί Κυριακίδη, 1992.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο πρόεδρος της Ένωσης Ποντίων Γλυφάδας Κυριακος Τιλγκερίδης (πηγή: facebook.com/PontioiGlyfadas/photos)
ΠΟΝΤΟΣ

Κυριάκος Τιλγκερίδης: Ποια παρακαταθήκη παραδίδουμε στις επόμενες γενιές; – Το βασικό ερώτημα του Διεθνούς Συνεδρίου Ποντιακού Ελληνισμού

8/11/2026 - 11:59πμ
Παραδοσιακό σπίτι στη Λιβερά της Ματσούκας (φωτ.: Macukali / Wikimedia Commons)
ΠΟΝΤΟΣ

Ταξιάρχες στον Πόντο: Ο «Κουρκουνάς» που χτυπούσε την πόρτα

8/11/2026 - 8:26πμ
Πορτρέτα και οικογενειακές φωτογραφίες Μικρασιατών προσφύγων στη νέα έδρα του Συλλόγου «Εγγλεζονησίου Μνήμες», στη Νέα Ιωνία Βόλου (πηγή: ΕΡΤ Βόλου)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Νέα Ιωνία Βόλου: Πάνω από 500 φωτογραφίες των προσφύγων του 1922 βρίσκουν στέγη

7/11/2026 - 10:24μμ
(Φωτ: ΕΠΜ. Εικ.: ΧΚ)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Πόλυς Χάιτας (1901-1987): Ένας πιστός υπηρέτης του ποντιακού θεάτρου – Το χέρι του έγραψε το στίχο «Και λες, και κλαις, και χάρεσαι…», για την ποντιακή λύρα

7/11/2026 - 9:19μμ
Αρμένιοι πολίτες, συνοδευόμενοι από ένοπλους Οθωμανούς στρατιώτες, πεζοπορούν διά μέσου του Χαρπούτ (γνωστού ως Χαρπέρτ στους Αρμενίους, καζάς του Μαμουρέτ-ουλ-Αζίζ) προς μια φυλακή στη γειτονική Μεζιρέχ (πηγή: Armin T. Wegner/Δημοσιεύτηκε από τον Αμερικανικό Ερυθρό Σταυρό και για πρώτη φορά στις ΗΠΑ, πριν από την 1η Ιανουαρίου 1923/ commons. wikimedia.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Τέισι Άτκινσον: Η Αμερικανίδα που έκρυψε τη φρίκη της Γενοκτονίας των Αρμενίων σ’ ένα μπαούλο

7/11/2026 - 10:37πμ
(Φωτ.: facebook.com/peristereota)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Άγιος Γεώργιος Περιστερεώτα: Λαμπρή γιορτή και μνημόσυνο των κτητόρων στο Ροδοχώρι της Νάουσας

7/11/2026 - 8:32πμ
(Εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)
ΠΟΝΤΟΣ

Ποντιακό ανέκδοτο: Ποπάς ‘ς ανάγκης για έναν μετζίτ’

6/11/2026 - 2:57μμ
Ο Θεόδωρος Κωνσταντινίδης στην παρουσίαση του βιβλίου του στην αίθουσα του Ποντιακού Συλλόγου Πτολεμαΐδας. Τετάρτη 4 Νοεμβρίου (πηγή: e-ptolemeos.gr / Βάσω Σάφη)
ΠΟΝΤΟΣ

Η «Ιφιγένεια» μιλά ποντιακά: Ο Ευριπίδης συναντά τον Γκαίτε, στην Πτολεμαΐδα

6/11/2026 - 1:38μμ
Ο Πέτρος Κηρυττόπουλος, στην εκδήλωση που έγινε στην Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών. Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Ιστορικός Ποντιακός Σύλλογος Νεοκαισάρειας Κοτζά Αναστάς)
ΠΟΝΤΟΣ

Από την Αργώ στον ελληνικό αποικισμό: Μύθοι και Ιστορία του Πόντου, στη Θεσσαλονίκη

6/11/2026 - 11:22πμ
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ποντιακός Σύλλογος Νέας Κερασούντας: Πρόσκληση σε έκτακτη Γενική Συνέλευση

5/11/2026 - 10:52μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ο Μάναζουτ Σιγιούμ Ταφέρι από την Αιθιοπία, τερματίζει πρώτος με νέο ρεκόρ  διαδρομής, στον 43ο Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας. Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026  (φωτ.: EUROKINISSI / Γιώργος Ματθαίος)

Μαραθώνιος Αθήνας: Ο Ταφέρι έσπασε το ρεκόρ της αυθεντικής διαδρομής

15 λεπτά πριν
Η κύρια όψη του Πολιτιστικού Κέντρου Μικρασιατικής Μνήμης (φωτ.: Facebook / Νίκος Σταυρέλης)

Κόρινθος: Στην Περιφέρεια ο φάκελος για το Κέντρο Μικρασιατικής Μνήμης

39 λεπτά πριν
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ποντίων Γλυφάδας Κυριακος Τιλγκερίδης (πηγή: facebook.com/PontioiGlyfadas/photos)

Κυριάκος Τιλγκερίδης: Ποια παρακαταθήκη παραδίδουμε στις επόμενες γενιές; – Το βασικό ερώτημα του Διεθνούς Συνεδρίου Ποντιακού Ελληνισμού

57 λεπτά πριν
Tο χορευτικό συγκρότημα «Αλόνικα» στο φόρουμ «Λαοί του Ντον: Παραδόσεις και μέλλον» (πηγή: rusgreek.ru)

Ροστόφ: Ένας «Αχιλλέας» και ένας ποντιακός χορός στο φόρουμ των λαών του Ντον

1 ώρα πριν
Τα νέα τιμολόγια ρεύματος με τις χρωματιστές σημάνσεις (φωτ.: EUROKINISSI/Γιάννης Παναγόπουλος)

Ρεύμα: Έως 40 λεπτά η κιλοβατώρα στα «πράσινα», 13 στο φθηνότερο «μπλε»

2 ώρες πριν
(Φωτ. αρχείου: EUROKINISSI / Γραφείο Τύπου Πρωθυπουργού / Δημήτρης Παπαμήτσος)

Καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου: Μήνυμα Μητσοτάκη στην Άγκυρα για το ποιος αδειοδοτεί τις έρευνες

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV