Έλλη Σολομωνίδου-Μπαλάνου: Μια ζωή σκίτσα – Όταν μιλάς με τέχνη για τις Τέχνες

Αλήθεια, πώς θα μπορούσε να παρουσιάσει κανείς μια δημιουργό που έχει ταυτίσει την ύπαρξή της με την έννοια της Τέχνης; Δεκαετίες τώρα, η Έλλη Σολομωνίδου-Μπαλάνου αποτυπώνει στο χαρτί τον πολιτισμό τον ίδιο, από διαφορετικές οπτικές γωνίες αλλά πάντα με έναν τρόπο ξεχωριστά χαρακτηριστικό.

Οι οικογενειακές ρίζες απλώνονται στη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη ενώ η ίδια γεννήθηκε το 1931 στο Ψυχικό, σε ένα σπίτι όπου ο νόμος, η πολιτική, οι εκδόσεις και ο πολιτισμός ήταν καθημερινότητα.

Μητέρα της ήταν Σοφία Αντωνιάδη από την Πόλη και πατέρας της ο Σμυρνιός Σπύρος Σολομωνίδης, δικηγόρος και πολιτικός. Παππούς ήταν ο Σωκράτης Σολομωνίδης, εκδότης των εφημερίδων Αμάλθεια –η πρώτη εφημερίδα που άρχισε να πουλά τα φύλλα της στο δρόμο το 1889 στη Σμύρνη– και Θάρρος που ήταν η δεύτερη εκδοτική προσπάθειά του. Στον θείο της, τον νομικό, πολιτικό και συγγραφέα Χρήστο Σολομωνίδη οφείλουμε τη διάσωση πολλών πτυχών της ζωής της Σμύρνης, πριν από το 1922.

Δημιουργική μαθήτρια, εξαιρετική επαγγελματίας

Ήταν μαθήτρια του Αρσακείου στο Ψυχικό. Σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών με δάσκαλο τον Γιάννη Μόραλη, και σκηνογραφία-ενδυματολογία στο Αθηναϊκό Τεχνολογικό Ινστιτούτο Δοξιάδη, με δασκάλους τους Γιάννη Τσαρούχη, Σπύρο Βασιλείου και Τάσσο. Φοίτησε στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών, στο Ιταλικό Ινστιτούτο Αθηνών, και αργότερα Ιστορία της Τέχνης με υποτροφία στο Università per Stranieri, στην Περούτζια της Ιταλίας.

Το 1952 και μετά από διαγωνισμό εργάστηκε στο Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας (ΕΙΡ) ως μουσικός παραγωγός και ενίοτε για να επιμελείται μουσικά εκπομπές ραδιοφωνικού θεάτρου. Το 1966 υπήρξε η πρώτη σκηνογράφος και ενδυματολόγος στο θεατρικό τμήμα της τότε νεοϊδρυθείσας Ελληνικής Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης (ΕΡΤ). Στην Εθνική Λυρική Σκηνή εργάστηκε ως σκηνογράφος-ενδυματολόγος, μεταξύ άλλων στις παραστάσεις Βέρθερος, Μανόν, Μανόν Λεσκό, Κοντέσσα Μαρίτσα, Συλφίδες, Ζιζέλ, Κάρμεν και Δον Κιχώτης.

Η Έλλη Σολομωνίδου-Μπαλάνου εργάστηκε και ως μουσική επιμελήτρια στο Εθνικό Θέατρο και σε άλλες αθηναϊκές σκηνές.

Το 1961 άρχιζε να συνεργάζεται με την εφημερίδα Μεσημβρινή και το περιοδικό Εικόνες της Ελένης Βλάχου. Με τα σκίτσα της αποτύπωνε τα καλλιτεχνικά δρώμενα στις στήλες κριτικής θεάτρου, μουσικής και χορού. Τα σχέδιά της από τις παραστάσεις δημοσιεύονταν μαζί με τις κριτικές των Μίνου Δούνια, Γιώργου Λεωτσάκου, Μανώλη Σκουλούδη, Αλέξη Διαμαντόπουλου, Τάκη Δρομάζου και Τάσου Λιγνάδη. Από το 1974 έως και το 2011 συνέχισε στην εφημερίδα Καθημερινή συνοδεύοντας με τα σκίτσα της τις κριτικές των Τάσου Λιγνάδη, Στάθη Δρομάζου, Γιάννη Βαρβέρη, Σπύρου Παγιατάκη, Νίκου Δοντά, Ρένας Αγγουρίδου και Ανδρέα Ρικάκη. Σχέδιά της επίσης φιλοξενήθηκαν συχνά στη στήλη «Σημειωματάριο» της Ελένης Μπίστικα.

Έργα της έχουν παρουσιαστεί σε ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό και έχει εικονογραφήσει πολλά βιβλία. Μέρος του αρχείου της έχει εκδοθεί σε δύο τόμους (εκδ. Λ. Μπρατζιώτη):

• 30 Χρόνια σκίτσα, Θέατρο – Μουσική – Χορός (1988)
• Σχέδια Έλλης Σολομωνίδη Μπαλάνου, 1987-2007 (2008).

Έχει τιμηθεί από το υπουργείο Πολιτισμού, την Ένωση Σμυρναίων, την Ένωση Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών, το Σωματείο Ελλήνων Χορογράφων, το Σωματείο Gina Bahauer. Αρχικά επίτιμο και εν συνεχεία τακτικό μέλος της Ενώσεως Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών, χρημάτισε μέλος κριτικών επιτροπών της και του Διοικητικού της Συμβουλίου.

Το 2011 βραβεύθηκε σε λαμπρή τελετή από την Ακαδημία Αθηνών «για το σύνολο της καλλιτεχνικής της δημιουργίας σε σχεδιάσματα τα οποία συνθέτουν ένα συνεχές χρονικό της θεατρικής, της μουσικής και της καλλιτεχνικής επικαιρότητας της Ελλάδος».

Το Κουκλόσπιτο De Gaulle, ένα έργο ζωής

Τελευταίο έργο της η έκδοση Έλλη Σολομωνίδου Μπαλάνου – Το Κουκλόσπιτο De Gaulle, με κείμενα του Νίκου Βατόπουλου που παρουσιάζεται από το Σύλλογο των Αθηναίων και τις Εκδόσεις Πρώτη Ύλη, την Τετάρτη 27 Νοεμβρίου στις 18:30, στο Εντευκτήριο του Συλλόγου (Κέκροπος 10) στην Πλάκα.

Το βιβλίο, που κυκλοφορεί με τρία διαφορετικά εξώφυλλα, αποτελεί συνέκδοση με το Μουσείο Μπενάκη ενώ το πρωτότυπο έργο εκτίθεται στο Μουσείο Μπενάκη Παιχνιδιών.

Στην παρουσίαση, όπου θα παραστεί και η 93χρονη δημιουργός, θα μιλήσουν οι:

• Νίκος Βατόπουλος, δημοσιογράφος, Αθηναιογράφος,
• Μαίρη Βέργου, επιμελήτρια Μουσείου Παιχνιδιών Μπενάκη,
• Ελευθέριος Σκιαδάς, πρόεδρος του Συλλόγου των Αθηναίων.

Συντονίζει η εκδότρια Μαρία Κοκκίνου.

• Πηγές: n-t.gr, criticscorner.gr.