pontosnews.gr
Παρασκευή, 20/02/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαρτυρία Δημήτριου Πουλατσίδη: Πάσχα 1921 αδειάσανε οριστικώς όλα τα χωριά, τους στείλανε όλους εξορία

Για να γλιτώσουν τη μανία του Τοπάλ Οσμάν, ο Δ. Πουλατσίδης και η οικογένειά του έζησαν στα βουνά για δύο χρόνια

20/04/2025 - 10:05μμ
Κυνηγημένοι Έλληνες από την Κρώμνη του Πόντου (φωτ.: Αρχείο Κ. Φωτιάδη/«Επτά Ημέρες» Καθημερινής)

Κυνηγημένοι Έλληνες από την Κρώμνη του Πόντου (φωτ.: Αρχείο Κ. Φωτιάδη/«Επτά Ημέρες» Καθημερινής)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Ο Δημήτριος Πουλατσίδης γεννήθηκε στον ελληνικό οικισμό Γιαζίρ, που εκκλησιαστικά υπαγόταν στη μητρόπολη Νεοκαισάρειας (Νίκσαρ). Οι Έλληνες κάτοικοι ήταν τουρκόφωνοι, κυρίως κτηνοτρόφοι και καπνοκαλλιεργητές.

Στον οικισμό υπήρχε εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και Δημοτικό Σχολείο.

Η μαρτυρία που ακολουθεί περιλαμβάνεται στο Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, της μεγαλύτερης και παλαιότερης συλλογής προφορικής ιστορίας στην Ελλάδα και μίας από τις σημαντικότερες της Ευρώπης.

≈

Πόλεμος 1914. Εξορίες. Έξοδος. Από το 1915 άρχισε το πρώτο άδειασμα του χωριού, και του δικού μας και των άλλων. Του Νίκσαρ τα χωριά, που έπεφταν ανατολικά από το Κελκίτ Τσάι, πέρασαν πιο ήσυχα και δεν είχαν τη δική μας αγωνία.

Εμείς, προς του Έρμπαα τη μεριά, πιο νωρίς στο αντάρτικο βγήκαμε και πιο πολλά τραβήξαμε. Από τον Κεμάλ και ύστερα, φόβος και τρόμος ήτανε. Αυτός είχε δικό του άνθρωπο, τον Τοπάλ Οσμάν, ένα σκυλί μονάχο, που έδρασε στα 1920.

Τότες έσφαξε όλο τον αντρικό πληθυσμό του Έρμπαα εκτός απ’ όσους βρίσκονταν στα βουνά.

Από τα χωριά άρχισαν να βγαίνουνε στο βουνό από τη σφαγή του «Αρμενίου» κι ύστερα. Και μερικοί Αρμένηδες που καταφέρανε και γλιτώσανε βγήκανε στα βουνά και κάνανε αντάρτικες ομάδες ανακατωμένες με τους Ρωμιούς.

Έβγαιναν στα βουνά και τα γυναικόπαιδα. Επτά χρόνια μείνανε στα βουνά, από το 1915 μέχρι το 1922 που έγινε η Ανταλλαγή. Τότες αρχίζανε και κατεβαίνανε από βουνό σε βουνό να βρούνε θάλασσα να φύγουνε. Φύγανε και από Σαμψούντα και από Τέρμε και από Ελεβί, πέρασαν και στη Ρωσία με καΐκια για πιο ασφάλεια και φύγανε από κει.

Πάσχα 1921 αδειάσανε οριστικώς όλα τα χωριά. Όσοι βρέθηκαν μέσα στο χωριό, το περισσότερο γυναικόπαιδα και γέροι πολλοί, τους στείλανε όλους εξορία. Τους πήγανε Ζάρα, τους πήγανε Μαλάτεια, τους πήγανε Ντιαρμπεκίρ, άγνωστα μέρη.

Οι περισσότεροι πέθαναν από την κούραση, τη γύμνια, την ταλαιπωρία, την πείνα, την αρρώστια, την ψείρα. Όσοι γύρισαν, μας τα έλεγαν κι ανατρίχιασε το πετσί μας.

Εγώ βγήκα στο βουνό στα 1919, μαζί μου πήρα και την οικογένεια. Κάτσαμε δύο χρόνια. Έβλεπα πως δεν θα ζήσουνε οι γυναίκες και πήρα την απόφαση να τις πάρω και να φύγουμε κρυφά κι αν βοηθήσει ο Θεός να βγούμε στη θάλασσα κι όπου βρούμε να πάμε.

Μαζί μου ήρθανε κι άλλοι πέντε-έξι. Κάναμε «μεταμφίεση», ντυθήκαμε Τούρκοι, νύχτα βαδίζαμε, μέρα κρυβόμαστε, άγρια χόρτα τρώγαμε, σε κανένα χωριό πληρώναμε και μας δίνανε λίγο ψωμί. Φτάσαμε στο Τέρμε. Δε μας καταλάβανε. Είχε μοτόρια εκεί κι άμα πλήρωνες σε παίρνανε και σε βγάζανε αλλού.

Τούρκοι τα είχανε τα μοτόρια. Ο Τούρκος όταν έχει ανάγκη από χρήμα, αγοράζεται και δεν μιλάει. Μπήκαμε μέσα καμιά δεκαπενταριά άνθρωποι. Φύγαμε νύχτα. Πήγαμε Νοβοροσίσκι στη Ρωσία. Δεν ήμαστε οι πρώτοι εκεί. Βρήκαμε κι άλλους Πόντιους.

Κάτσαμε τέσσερις μήνες, ακούσαμε πως έγινε Ανταλλαγή κι αποφασίσαμε να έρθουμε στην Ελλάδα. Ναυλώσαμε με τα δικά μας χρήματα ρώσικο καράβι και φύγαμε.

Περάσαμε αναγκαστικά απ’ την Πόλη για να βγούμε να ‘ρθουμε στην Ελλάδα. Εκεί οι Τούρκοι στείλανε διαταγή να κατεβούμε κάτω, να μείνουμε εκεί και ύστερα να φύγουμε. Εμείς δεν κατεβαίναμε. Έγινε φασαρία, ο καπετάνιος ο Ρούσος είπε «εγώ δεν τους παραδίνω» και μας έφερε και μας άφησε στον Πειραιά.

Χρόνος 1922 ήτανε, μετά επτά χρόνια ήρθαμε στη Νεοκαισάρεια της Κατερίνης.

• Το κείμενο, στο οποίο έχει διατηρηθεί η πρωτότυπη γραφή, βρίσκεται στην έκδοση του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Η Έξοδος, τόμος Ε’, Μαρτυρίες από τις επαρχίες του Μεσόγειου Πόντου. Επανέκδοση: εφ. Καθημερινή, σειρά «1922-2022 – Βιβλιοθήκη Μνήμης».
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Πρόσφυγες στο λοιμοκαθαρτήριο του Αγίου Γεωργίου (Πηγή: Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Χατζηγεωργίου Στεφανίδη: Το πλοίο δεν μπορούσε από πουθενά να πάρει νερό. Ποιος μας λογάριαζε. Πρόσφυγες ήμασταν

19/02/2026 - 8:09μμ
Τα χάνια στο Χαμψίκιοϊ, σε φωτογραφία που τράβηξαν οι Ρώσοι στρατιώτες το 1916 (πηγή: «Η Έξοδος», τόμ. Θ')
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Ι. Παναγιωτίδη και Π. Κοκκινασίδη: Δίνανε εισιτήρια για τη Ρουμανία, δεν έπρεπε να φαίνεται στο εισιτήριο πως πάνε για την Ελλάδα

17/02/2026 - 9:26μμ
Καρτ ποστάλ του προηγούμενου αιώνα με άποψη της Σινώπης
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Κυριακίτσας Κοτζακίδη: Πέντε-έξι μέρες μονάχα καρύδια τρώγαμε

7/02/2026 - 1:37μμ
Καρτ ποστάλ του προηγούμενου αιώνα δείχνει την προέλαση του ελληνικού στρατού στο Εσκισεχίρ
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Βασιλικής Μπονάνου: Ήμασταν μέσα στα χιόνια. Τριών χρονών χιόνια είχε το βουνό αυτό

4/02/2026 - 9:27μμ
Άποψη του λιμανιού της Τραπεζούντας
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Κωνσταντίνου Φωτιάδη: Όσοι από μας κάνανε πλιάτσικα στους Τούρκους βρήκανε τον μπελά τους

30/01/2026 - 8:21μμ
Η είσοδος στον Άγιο Γεώργιο Ζαντό στη Μούζενα (φωτ.: Χρήστος Ξενίδης)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Ελισάβετ Παπαδοπούλου: Τα ιερά άμφια τα κάψαμε για να μη πέσουν στα χέρια των Τούρκων, γιατί το θεωρούσαμε αμαρτία να τα περιπαίξουν αυτοί

23/01/2026 - 9:25μμ
Καρτ ποστάλ του προηγούμενου αιώνα με παζάρι φρούτων στη Σαμψούντα (φωτ.: picryl.com)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Ελευθέριου Παπαδόπουλου: Σκάβαμε λάκκους βαθιούς σαν πηγάδια και μπαίναμε μέσα όταν ακούγαμε ότι έρχονται Τούρκοι

15/01/2026 - 8:01μμ
Ευθύμιος Ζήλων και Γερμανός Καραβαγγέλης (εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ευθύμιος Αγριτέλης προς Γερμανό Καραβαγγέλη: «Η Κερασούς πνέει τα λοίσθια υπό της πτέρνας του κακούργου»

13/01/2026 - 5:16μμ
Οικογενειακή φωτογραφία σε προσφυγικό βιβλιάριο, από την έκθεση «ΜΕΤΟΙΚΕΣΙΑ», που δημιουργήθηκε με αφορμή τα 100 χρόνια από τη Συνθήκη της Λοζάνης (φωτ. αρχείου: Έλλη Τσολάκη)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Στυλιανού Γαντζίδη: Κρεμμύδι και ψωμί να τρώμε, καλύτερα να ζούμε στην Ελλάδα, παρά στην Τουρκία

8/01/2026 - 10:52μμ
Χριστιανοί και μουσουλμάνοι κάτοικοι της Αξού, αρχές 20ού αι. (φωτ.: ανώνυμου)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Δημήτρη Μισαηλίδη: Τρεις μήνες μείναμε εκεί σε τσαντίρια. Πολύς κόσμος πέθανε. Πολλά μνήματα αφήσαμε εκεί

6/01/2026 - 9:38μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αστυνομικοί συνοδεύουν τον κρατούμενο αρχιφύλακα στον εισαγγελέα (φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Άρης Μαρτάκος)

Φυλακές Δομοκού: Προσωρινά κρατούμενοι ο δολοφόνος του κρατούμενου και ο αρχιφύλακας-συνεργός του

4 λεπτά πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Σωτήρης Δημητρόπουλος)

Βαλκανικό πρωτάθλημα κλειστού στίβου: Με 31 αθλητές και αθλήτριες η Ελλάδα στο Βελιγράδι

43 λεπτά πριν
Απολογία στον ανακριτή Τρικάλων του ιδιοκτήτη της βιομηχανίας «Βιολάντα» Κώστα Τζιωρτζιώτη. Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2026 (φωτ.: EUROKINISSI / Θανάσης Καλλιάρας)

Έκρηξη στη «Βιολάντα»: Προσφυγή για αποφυλάκιση του ιδιοκτήτη και νέα στοιχεία για παραλείψεις ασφάλειας

1 ώρα πριν
Αριστερά μία από τις ιστορικές φωτογραφίες του Βέλγου συλλέκτη, και δεξιά ένα σκίτσο που Ανέστη Λαζαρίδη

Ένα ακόμη πρόσωπο αποκτά όνομα – Ο Μικρασιάτης Ανέστης Λαζαρίδης ανάμεσα στους 200 της Καισαριανής

2 ώρες πριν
(Πηγή: Glomex)

Σύνδεση με τον Βόσπορο: Πώς γιορτάζουν οι Έλληνες της Πόλης τις Απόκριες

2 ώρες πριν
Πρωτοσέλιδα βρετανικών εφημερίδων για τη σύλληψη του Άντριου, Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026 (φωτ.: EPA / Adam Vaughan)

Υπόθεση Άντριου: Η σύλληψη που βάζει βόμβα στα θεμέλια του βρετανικού Στέμματος

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign