Εκεί όπου ανήκουν, στην Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, επέστρεψαν τρία κλεμμένα χειρόγραφα που εντοπίστηκαν από το Οικουμενικό Πατριαρχείο στον οίκο δημοπρασιών Swann Auction Galleries της Νέας Υόρκης.
Τα κειμήλια παραδόθηκαν από τον μητροπολίτη Λαοδικείας Θεοδώρητο στον μητροπολίτη Δράμας Δωρόθεο και την καθηγουμένη Μονής, μοναχή Αντωνίνη.
Πρόκειται για:
• Χειρόγραφο χαρτώο διαστάσεων 21,5×15,9 εκ., του 16ου-17ου αιώνα, βέρβιο άλλοτε της Μονής (παραδίδει ονόματα ευεργετών, δωρητών και κτητόρων),
• Χειρόγραφο χαρτώο διαστάσεων 29,3×20 εκ., του 17ου αιώνα, βέρβιο επίσης της Μονής (παραδίδει ονόματα κτητόρων, δωρητών και ευεργετών), απαντούν διάφορες σημειώσεις σε έτη από Χριστού γεννήσεως, 7142 κ.α.),
• Χειρόγραφο χαρτώο διαστάσεων 31×21 εκ., του 17ου αιώνα, βέρβιο άλλοτε της Μονής (παραδίδει ονόματα κτητόρων, δωρητών και ευεργετών της Μονής), απαντούν διάφορες σημειώσεις που μας παραπέμπουν στον 17ο αιώνα (στο 1614, 1630, 1639, κ.α.).
Η… περιπέτεια στις ΗΠΑ
Τα κειμήλια μετά την κλοπή τους από τους Βούλγαρους το 1917 κατέληξαν στην Αμερική, αλλά όχι αμέσως. Το 2008 πουλήθηκαν από τον Swann Auction Galleries σε συλλέκτη από το Σικάγο, ο οποίος τα επέστρεψε όταν διαπίστωσε τη νομικά και ηθικά επισφαλή κυριότητά τους.
Για χρόνια ήταν στα… αζήτητα, μέχρι που ο οίκος δημοπρασιών να αποφασίσει να ερευνήσει την προέλευσή τους. Όταν διαπιστώθηκε ότι ανήκουν στην Παναγία Εικοσιφοινίσσης, αποφασίστηκε από τους υπεύθυνους του να επικοινωνήσουν με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ώστε να επιστραφούν στον νόμιμο ιδιοκτήτη τους.
Να σημειωθεί ότι σημαντικό ρόλο στον επαναπατρισμό διαδραμάτισε ο μακαριστός μητροπολίτης Δράμας Παύλος, ο οποίος είχε ξεκινήσει με εντολή του Οικουμενικού Πατριάρχη όλες τις νόμιμες ενέργειες για τον εντοπισμό τους. Όνειρο ζωής ήταν να επιστραφούν και τα σπουδαία χειρόγραφα που κατέχει παράνομα το Πανεπιστήμιο Πρίνστον· πρόκειται για το Ευαγγελιστάριο, ή μάλλον για 46 σπαράγματα (δηλαδή φύλλα).
