Αν και δεν υπήρξε ο μεγάλος ηθοποιός –είναι λιγοστές οι ερμηνείες του που πραγματικά αξίζουν–, ήταν ένας από τους θρύλους του αμερικάνικου σινεμά, ένας σταρ επικών διαστάσεων.
Ο Τσάρλτον Ίστον, μια αντιφατική προσωπικότητα που κατάφερε στα στερνά του να ισοπεδώσει το καλό όνομα που είχε δημιουργήσει με τους κοινωνικούς του αγώνες για τα δικαιώματα των μαύρων, τις κοινωνικές ελευθερίες, αλλά και ως μαχητικός συνδικαλιστής, σε εποχές –και πάλι– δύσκολες μεταμορφώθηκε σε έναν υπερσυντηρητικό άνθρωπο, υπέρμαχο της ελεύθερης οπλοκατοχής και ένθερμο υποστηρικτή του Ρίγκαν και του Μπους.
Συνυφασμένος με τον επικό κινηματογράφο, αναδείχθηκε σε έναν από τους πλέον αγαπητούς σταρ.
Πρωταγωνίστησε σε υπερπαραγωγές ιστορικού περιεχομένου, όπως το Μπεν Χουρ με το οποίο κέρδισε το Όσκαρ Α’ ανδρικού ρόλου, το Ελ Σιντ, τις Δέκα εντολές, την Ωραιότερη ιστορία του κόσμου, και αρκετές άλλες ρομαντικές περιπέτειες ή πολεμικές ταινίες, όπως τα: Όγδοο θαύμα, Πρίγκιψ και φτωχός, 55 μέρες στο Πεκίνο, Η ναυμαχία του Μίντγουεϊ.
Υπάρχει όμως και ο Τσάρλτον Ίστον του αριστουργηματικού φιλμ νουάρ Ο άρχων του κακού του Όρσον Ουελς, και των γουέστερν Ματωμένοι Ορίζοντες του Ουίλιαμ Ουάιλερ και Η ταξιαρχία των εκδικητών του Σαμ Πέκινπα, του φουτουριστικού και προφητικού θρίλερ Νέα Υόρκη – Έτος 2022 μ.Χ., αλλά και κάποιων καλών εμφανίσεων, ανάμεσα στις περίπου 100 ταινίες που έπαιξε.
Μοναχικός και συνεσταλμένος
Ο Τσάρλτον Ίστον (Charlton Heston) γεννήθηκε σαν σήμερα, 4 Οκτωβρίου 1923, λίγο πριν από το κραχ που συγκλόνισε την Αμερική.
Ο πατέρας του, Ράσελ Ουίτφορντ Κάρτερ (Κάρτερ ήταν το πραγματικό επώνυμο του ηθοποιού), γεννήθηκε στο Ουίλμετ, ένα εύπορο προάστιο του Σικάγου. Σκοτσέζικης και αγγλικής καταγωγής οι πρόγονοί του, ήταν μετανάστες που έφτασαν από την Αγγλία τη δεκαετία του 1600.
Ο πατέρας του αναγκάστηκε λόγω της εργασίας του (χειριστής πριονιστήριου) να μετακομίσει στο Μίσιγκαν, όπου ο Τσάρλτον ως παιδί είχε μια απομονωμένη αλλά ειδυλλιακή περίοδο, περνώντας τον περισσότερο χρόνο του κυνηγώντας και ψαρεύοντας στην παρθένα ακόμη περιοχή.
Όταν ήταν ετών οι γονείς του πήραν διαζύγιο, αφού είχαν αποκτήσει ακόμη τρία παιδιά. Η μητέρα του ξαναπαντρεύτηκε και πήρε μαζί της τα παιδιά στο Σικάγο. Εκεί ο πρωτότοκος ως έφηβος παρέμεινε μοναχικός, μακριά από τις παρέες των πλουσίων, ενώ και με τα κορίτσια ένιωθε μια συστολή.
Ο λοχίας Ίστον
Στην τελευταία χρονιά του στο γυμνάσιο μπήκε σε ένα πρόγραμμα υποκριτικής, παίζοντας σε μια ερασιτεχνική βουβή ταινία, ενώ από το τοπικό θέατρο κατάφερε να κερδίσει μια υποτροφία στο Northwestern University.
Παρακολούθησε το κολέγιο, όπου μεταξύ των δασκάλων του ήταν και η Αλβίνα Κράους. Το 1944 παντρεύτηκε τη συμφοιτήτριά του Λίντια Κλαρκ και την ίδια χρονιά κατετάγη στην Πολεμική Αεροπορία, για να υπηρετήσει δύο χρόνια ως χειριστής ασυρμάτου σε βομβαρδιστικό, φτάνοντας στο βαθμό του λοχία.
Για μια μόνο ταινία…
Μετά τον πόλεμο, ο Τσάρλτον Ίστον μετακόμισε στη Νέα Υόρκη, όπου εργάστηκε ως μοντέλο για ζωγράφους, ενώ το 1948 τού δόθηκε ένα ρολάκι σε μια παράσταση του Μπρόντγουεϊ, στο σαιξπηρικό Αντώνιος και Κλεοπάτρα.
Ακολούθησαν αρκετές εμφανίσεις σε τηλεοπτικές σειρές του δικτύου CBS, εξαργυρώνοντας την αρρενωπή εμφάνισή του.
Ο μεγάλος παραγωγός του Χόλιγουντ Χολ Ουόλις τον εντόπισε σε μια τηλεοπτική σειρά και του πρόσφερε συμβόλαιο. Ο ηθοποιός δίσταζε, αλλά τελικά απάντησε θετικά, λέγοντας: «Ίσως μόνο για μια ταινία, να δω πώς είναι»…
Το Όγδοο Θαύμα
Στον πρώτο πρωταγωνιστικό του ρόλο στάθηκε τυχερός. Τον πήρε το 1952, στο αξιόλογο φιλμ νουάρ Σκοτεινή πόλις του Ουίλιαμ Ντίτερλε, έχοντας δίπλα του την Ελίζαμπεθ Σκοτ.
Η καλή του εμφάνιση τον έφερε στην… αγκαλιά του φημισμένου εκείνη την εποχή σκηνοθέτη Σεσίλ Ντε Μιλ, ο οποίος του έδωσε τον πρωταγωνιστικό ρόλο στο Όγδοο θαύμα, μια τεράστια εμπορική επιτυχία που κέρδισε και το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας.
Η φήμη του Τσάρλτον Ίστον απογειώθηκε. Ακολούθησαν αρκετές ενδιαφέρουσες παραγωγές, με γνωστούς σκηνοθέτες, ενώ το 1956 μπήκε στη… λεωφόρο των επικών ταινιών με το θρησκευτικό δράμα Οι δέκα εντολές, του Ντε Μιλ, έχοντας δίπλα του τον Γιουλ Μπρίνερ και την Αν Μπάξτερ.
Το έπος του Μπεν Χουρ
Το 1959 ήταν ίσως η πιο σημαντική χρονιά στη σταδιοδρομία του, όταν πήρε τον πρωταγωνιστικό ρόλο της μεγαλύτερης παραγωγής μέχρι τότε· δεν ήταν άλλο φιλμ από το θρησκευτικό έπος Μπεν Χουρ, που γύρισε ιδιοφυώς ο μέγας Ουίλιαμ Ουάιλερ.
Εντυπωσιακή υπερπαραγωγή, θαυμαστή σκηνοθεσία, υπέροχη μουσική, φωτογραφία καθηλωτική, άψογο σενάριο και φαραωνικά σκηνικά τα οποία γέμισαν χιλιάδες κομπάρσοι. Ο Τσάρλτον Ίστον, ταιριαστός στο ρόλο, τα πήγε περίφημα και κέρδισε το Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου, ένα από τα έντεκα που απονεμήθηκαν στη φημισμένη ταινία.
Το 2004 η ταινία χαρακτηρίστηκε από τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου ως «πολιτιστικά, αισθητικά και ιστορικά σημαντική» και επιλέχθηκε να ενταχθεί στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των ΗΠΑ.
Πέκινπα, Ουελς και Φλέισερ
Ο Τσάρλτον Ίστον, κορυφαίος σταρ μετά το Μπεν Χουρ, είχε την άνεση να επιλέξει τους ρόλους του, οι οποίοι τον ώθησαν σε μια θεαματική καριέρα.
Ωστόσο, ξεχωρίζουν οι ταινίες: Η ταξιαρχία των εκδικητών που γύρισε ο αντισυμβατικός Σαμ Πέκινπα, Νέα Υόρκη – Έτος 2022 μ.Χ. του Ρίτσαρντ Φλέισερ, ένα φουτουριστικό θρίλερ που βλέπει αρκετά μπροστά για το ζοφερό μέλλον της ανθρωπότητας, και Ο άρχων του τρόμου, το διάσημο φιλμ νουάρ του Ουελς.
Από τους κοινωνικούς αγώνες στον Ρίγκαν
Ο Τσάρλτον Ίστον είχε έντονη πολιτική και κοινωνική δράση τη δεκαετία του ‘60, διαδηλώνοντας υπέρ των δικαιωμάτων των μαύρων και των κοινωνικών ελευθεριών, ενώ υπήρξε και μαχητικός πρόεδρος του ισχυρού σωματείου των Αμερικάνων Ηθοποιών και του Αμερικάνικου Ινστιτούτου Κινηματογράφου.
Όταν άρχισε να απομακρύνεται από τα κινηματογραφικά πλατό, τη δεκαετία του ‘80, άλλαξε ρότα και μεταλλάχθηκε σε έναν ένθερμο υποστηρικτή του Ρίγκαν και των συντηρητικότερων απόψεων που κυκλοφορούσαν εκείνη την εποχή στις ΗΠΑ.
Παράλληλα, ήταν και υπέρμαχος της ελεύθερης οπλοκατοχής και των ιδιωτικών οπλοστασίων, καθώς και πρόεδρος της διαβόητης NRA, της Ένωσης για το δικαίωμα στην οπλοκατοχή.
Ο Τσάρλτον Ίστον, έπειτα από πολλά προβλήματα υγείας (είχε ανακοινώσει ότι πάσχει από Αλτσχάιμερ), αλλά και αλκοολισμού, άφησε την τελευταία του πνοή στις 5 Απριλίου του 2008 στο σπίτι του στο Μπέβερλι Χιλς, έχοντας δίπλα του τη σύζυγό του Λίντια και τα παιδιά του.
Στην τελετή της κηδείας του παρευρέθηκε η Νάνσι Ρίγκαν, αλλά όχι το πλήθος που τον αγάπησε στη μεγάλη οθόνη.
Αυτό είχε καταφέρει να το απομακρύνει με τη στάση του, αλλά ουδείς μπορεί να του αφαιρέσει τους ρόλους που τον κατέστησαν έναν από τους θρύλους του αμερικανικού σινεμά.
