«Κλειστός μέχρι νεωτέρας» θα είναι ο εναέριος χώρος του Νίγηρα, καθώς οι πραξικοπηματίες επικαλούνται την απειλή επέμβασης από στρατούς των γειτονικών χωρών – τα σύνορα είμαι με Αλγερία, Μπουρκίνα Φάσο, Λιβύη, Μαλί και Τσαντ.
«Μπροστά στην απειλή επέμβασης που συγκεκριμενοποιείται από γειτονικές χώρες, ο εναέριος χώρος του Νίγηρα κλείνει», ανέφερε ανακοίνωση της στρατιωτικής χούντας, διαμηνύοντας πως «οποιαδήποτε απόπειρα παραβίασης» θα συναντήσει «ενεργητική και ακαριαία αντίδραση».
Η απόφαση ελήφθη λίγο πριν από την εκπνοή του τελεσίγραφου που έστειλε η Οικονομική Κοινότητα των Κρατών της Δυτικής Αφρικής (CEDEAO στα γαλλικά, ECOWAS στα αγγλικά). Οι πραξικοποιματίες καλούνταν ν’ αποκαταστήσουν στα καθήκοντά του τον πρόεδρο Μπαζούμ, διαφορετικα θα μπορούσε να υπάρξει στρατιωτική επέμβαση.
Σε χωριστή ανακοίνωσή του το κίνημα των στρατιωτικών, δηλαδή το Εθνικό Συμβούλιο για τη Σωτηρία της Πατρίδας, ανέφερε πως έχει γίνει «προκαταρκτική ανάπτυξη» στρατευμάτων στο πλαίσιο της προετοιμασίας της επέμβασης σε δύο χώρες της κεντρικής Αφρικής, χωρίς να ξεκαθαρίσει ποιες είναι αυτές. Προειδοποίησε πως «κάθε κράτος που εμπλέκεται θα θεωρηθεί εμπόλεμο μέρος».
«Κάτω η Γαλλία!»
Χθες το απόγευμα σχεδόν 30.000 οπαδοί των πραξικοπηματιών, πολλοί από τους οποίους ανέμιζαν σημαίες του Νίγηρα, της Μπουρκίνα Φάσο και της Ρωσίας, συμμετείχαν σε συγκέντρωση-επίδειξη δύναμης στο μεγαλύτερο στάδιο της χώρας, στην πρωτεύουσα Νιαμέ.
«Σήμερα είναι η ημέρα της αληθινής ανεξαρτησίας μας!», έλεγε νεαρός, ενώ το πλήθος γύρω του επαναλάμβανε «Κάτω η Γαλλία! Κάτω η CEDEAO!».
Μέλη του Εθνικού Συμβουλίου για την Ανεξαρτησία της Πατρίδας κατέφθασαν θριαμβευτικά στο στάδιο, με οχηματοπομπή αποτελούμενη από ανοιχτά ημιφορτηγά, επευφημούμενοι και πλαισιωμένοι από το πλήθος, σύμφωνα με ανταποκριτές του Γαλλικού Πρακτορείου.
Ο στρατηγός Μοαμέντ Τουμπά, τρίτος τη τάξει στο κίνημα των πραξικοπηματιών, πήρε το λόγο για να καταγγείλει αυτούς που έχουν «κρυφτεί στο σκοτάδι» και «απεργάζονται την υπονόμευση» της «πορείας του Νίγηρα προς εμπρός». «Γνωρίζουμε το μακιαβελικό τους σχέδιο», είπε.
Το πραξικόπημα έχει καταδικαστεί από το σύνολο των δυτικών και αφρικανών εταίρων του Νίγηρα. Όμως οι στρατιωτικοί έχουν την υποστήριξη των καθεστώτων στο Μαλί και στον Νίγηρα, όπου έγιναν πραξικοπήματα το 2020 και το 2022 αντίστοιχα και όπου επίσης η αιματηρή δράση τζιχαντιστών παραμένει ανοιχτή πληγή. Οι σύμμαχοι διατράνωσαν πως οποιαδήποτε επέμβαση στον Νίγηρα θα εκληφθεί ως «κήρυξη πολέμου» εναντίον τους.
Νικητές οι τζιχαντιστές;
Η προοπτική στρατιωτικής επέμβασης προκαλεί ανησυχίες και επικρίσεις.
Το Σάββατο γερουσιαστές στη Νιγηρία, παράγοντα… βαρέων βαρών στη CEDEAO, με τα 215 εκατομμύρια κατοίκων της και με σύνορα 1.500 χιλιομέτρων με τον Νίγηρα, κάλεσαν τον πρόεδρο Μπόλα Τινούμπου να προκρίνει «την πολιτική και διπλωματική επιλογή».
Η Αλγερία, άλλος γείτονας του Νίγηρα και επίσης μείζων παράγοντας στο Σαχέλ, εξέφρασε επίσης ξεκάθαρα τις έντονες επιφυλάξεις της. Ο αλγερινός πρόεδρος Αμπντελματζίντ Ταμπούν έκρινε προχθές πως η επέμβαση θα αποτελούσε «άμεση απειλή» για τη χώρα του, επισήμανε πως «δεν μπορεί να υπάρξει καμιά λύση χωρίς εμάς» και προειδοποίησε πως μπορεί να προκληθεί «ανάφλεξη σε όλο το Σαχέλ».
«Πρέπει να αποτραπεί το καταστροφικό σενάριο του πολέμου» προειδοποίησε από τη δική της πλευρά ομάδα ερευνητών ειδικευμένων στο Σαχέλ σε άρθρο της που δημοσιεύθηκε προχθές στη γαλλική εφημερίδα Libération.
Το ξέσπασμα πολέμου στο Σαχέλ «δεν θα είχε παρά μόνο έναν νικητή: τα τζιχαντιστικά κινήματα, τα οποία εδώ και χρόνια βασίζουν την εδαφική τους επέκταση στην αποτυχία των κρατών», επισημαίνεται στο κείμενο.
Πολλοί κάτοικοι της Νιαμέ –που αποτελεί οχυρό της αντιπολίτευσης στον ανατραπέντα πρόεδρο– εξέφραζαν την ελπίδα χθες πως δεν θα ζήσουν στρατιωτική επέμβαση. «Αν επέμβει η CEDEAO, θα επιδεινώσει ακόμα περισσότερο την κατάσταση. Όμως ο κόσμος είναι έτοιμος» και «θα υποστηρίξει τους νέους ηγέτες», διότι «θέλουμε αλλαγή», είπε ο Ζακού, έμπορος.
Η CEDEAO και δυτικές κυβερνήσεις απαιτούν την επάνοδο στη συνταγματική τάξη και την απελευθέρωση του προέδρου Μπαζούμ που παραμένει κρατούμενος.
«Καταδικάζουμε την απόπειρα στρατιωτικού πραξικοπήματος στον Νίγηρα, που αποτελεί σοβαρή απειλή για την ειρήνη και την ασφάλεια στην περιοχή», ανέφερε χθες το βράδυ ο πρόεδρος της Ακτής Ελεφαντοστού, ο Αλασάν Ουαταρά.
Έκρινε πως είναι «κεφαλαιώδες» να «αποκατασταθεί η συνταγματική τάξη» και να «επιτραπεί στον δημοκρατικά εκλεγμένο πρόεδρο Μπαζούμ να ασκήσει ελεύθερα τα καθήκοντά του». Η θέση είναι ταυτόσημη με αυτή της Γαλλίας, της άλλοτε αποικιακής δύναμης στην περιοχή, οι σχέσεις της οποίας με τον Νίγηρα έχουν μπει σε τροχιά ραγδαίας επιδείνωσης μετά το πραξικόπημα.
Οι στρατιωτικοί κατήγγειλαν τις συμφωνίες συνεργασίας στα πεδία της ασφάλειας και της άμυνας με τη Γαλλία που έχει αναπτύξει στο έδαφος του Νίγηρα πάνω από 1.500 στρατιωτικούς στο πλαίσιο του αντιτρομοκρατικού αγώνα, απόφαση που το Παρίσι επέλεξε να αγνοήσει.
