pontosnews.gr
Παρασκευή, 20/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

«Ο καλοκαίρ’τς»: Ένα ποντιακό τραγούδι από την ανθολογία του Στάθη Ευσταθιάδη

Ο μεγάλος Πόντιος λαογράφος παρέδωσε την ποντιακή μούσα στις επόμενες γενιές

8/07/2023 - 9:54μμ
(Φωτ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

(Φωτ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Ιδιαίτερη ενότητα στην ανθολογία του Στάθη Ευσταθιάδη Τα τραγούδια του ποντιακού λαού αποτελούν «Οι εποχές του έτους». Στην εισαγωγή του ο μεγάλος λαογράφος σημειώνει:

«Είναι επιβλητική η φύση του Πόντου και υποβλητική η ομορφιά της. Η ποντιακή ψυχή πορεύεται θριαμβευτικά μέσα στο περιβάλλον της. Την αγαπά απέραντα, όμως στέκει και με δέος απέναντι στα φαινόμενά της.

» Η ποντιακή μούσα δίνει ανάγλυφη την εικόνα των εποχών του έτους και του μόχτου των ανθρώπων. Εκφράζει ταυτόχρονα τις ψυχικές εξάρσεις του ποντιακού λαού και τα βαθιά συναισθήματά του για το θαυμαστό έργο του Δημιουργού».

Ακολουθεί το ποίημα όπως το διέσωσε ο Στ. Ευσταθιάδης, με γλωσσάρι και απόδοση στη νεοελληνική.

Ο καλοκαίρ’τς

Άρ έρθεν και ν’ ο καλοκαίρ’τς, τα ζεστά τα ημέρας,
ο ουρανόν εν κατενός, λίβια πουθέν ’κί φαίνταν,
ο ήλεν πάει μεσουρανού και κατακαίει τον κόσμον. 

Κερασινού, αργά-γοργά εβγαίνε τα κεράσια.
Ρομάνες παρχαρεύκουνταν ψηλά ’ς σα ραχιομύτια
και πριν να ξημερών’ αυγή, πριν παίρ’ καλά ο ήλεν,
σύναυγα πάγνε ’ς σο πριζ’νάρ’, σύναυγα ’ς σο βοσκίον,
ν’ ευρίκνε ανοιτζόφυλλον και κιμιγιάς χορτάρι,
ν’ εφτάν’ τη τζάμιας το βοτάν’ και να κολλίζν’ το γάλαν.

Έπάτεσεν ο Χορτοθέρ’τς, τα ιπωρ’κά εβγαίνε,
γαρτύνε τα χορταρικά, τα στάχια κιφαλώνε,
μικροί, τρανοί, κουνόπαιδα, ξύουνταν ’ς σα δουλείας,
σκοινία ετοιμάουνταν, καγάνια ακονίουν,
δρεπάνια τσελικούντανε, κερεντία ισάουν,
δεμάτια ξύουν ’ς σο χωράφ’, ταράκια ’ς σα παράκρια,
σελέκια κουβαλίουνταν, ’ς σα δώματα στοιβάουν,
προτού έρται τ’ Αε-Σερή, τ’ αποθέρια κρεμάουν,
τα θεμώνια ανοίγουνταν, τα στάχια αλωνίουν,
γομούτ’ αχύρια τ’ αχερών’, τ’ αμπαρομμάτ’ κοκκία.

Τ’ Αυγούστ’ η έμπα καλοκαίρ’τς, η έβγα τ’ χιονί άκραν!

[κατενός = κατακάθαρος Ι λίβια = σύννεφα Ι Κερασινού = τον Ιούνιο Ι παρχαρεύκουνταν = βγαίνουν στην εξοχή Ι ραχιομύτια = βουνοκορφές Ι σύναυγα = με την αυγή Ι πριζ’νάρ’ = πρωινό άρμεγμα αιγοπροβάτων Ι ανοιτζόφυλλον= ανοιξιάτικο φύλλο Ι κιμιγιάς = του ευωδιαστού φυτού με τον αρωματικό καρπό Ι τζάμιας = ειδικού τυριού (μεταφ.) Ι κολλίζν’ = πήζουν Ι Χορτοθέρ’τς = Ιούλιος Ι ιπωρ’κά = οπωρικά Ι γαρτύνε = σκληραίνουν Ι κιφαλώνε = φέρνουν κεφάλια, καρπίζουν Ι ξύουνταν = ξεχύνονται Ι καγάνια = δρεπάνια Ι τσελικούντανε = στομώνονται με ατσάλι Ι κερεντία = κόσες Ι ισάουν = σιάζονται, τακτοποιούνται Ι ταράκια = αγκαλιές θεριζομένων χόρτων Ι παράκρια = άκρες, παραδίπλα Ι σελέκια = φορτίο χόρτων ή ξύλων, φερόμενο στην πλάτη Ι Αε-Σερή = γιορτή Αγίου Σωρού (μαζί με τη γιορτή της Παναγίας τον Δεκαπενταύγουστο) Ι αποθέρια = σταυροειδές χειροτέχνημα σταχιών, φτιαγμένο με τη λήξη του θέρους (έθιμο) Ι αμπαρομμάτ’ = το στόμιο του αμπαριού]

Το καλοκαίρι

Το καλοκαίρι έφτασε με τους ζεστούς τους μήνες, 
ολόλαμπρος ο ουρανός, τα σύννεφα χάθηκαν, 
ο ήλιος πάει μεσούρανα, τον κόσμο κατακαίει.

Μέσ’ στον Ιούνη αργά-γοργά θα βγούνε τα κεράσια.
Ρομάνες βγαίνουν στα ψηλά και στις ψηλές ραχούλες,
και πριν ο ήλιος καλοβγεί, προτού να ξημερώσει, 
με την αυγή τ’ αρμέγουνε, με την αυγή τα βόσκουν, 
και βρίσκουνε δροσόφυλλα, φυτά ευωδιασμένα 
και κάνουν χορτοβότανα, να πήξουνε το γάλα.

Έρχεται κι ο Ιούλιος, έρχονται και τα φρούτα, 
σκληρό το χόρτο γίνεται, γέρνει ο καρπός στα στάχυα,
μικροί, μεγάλοι και μωρά, ξεχύνονται στο μόχτο,
σχοινιά καλοετοιμάζονται, τροχίζονται δρεπάνια,
στομώνονται σιδερικά και σιάζονται οι κόσες,
χόρτα στις άκρες ρίχνουνε, στη μέση ρίχνουν στάχυα, 
στην πλάτη τα φορτώνονται, στις στέγες τα στοιβάζουν
πριν το Δεκαπενταύγουστο ο θερισμός τελειώνει,
τις θημωνιές ανοίγουνε, τα στάχυα τ’ αλωνίζουν,
στην αχυρώνα τ’ άχυρα, στ’ αμπάρι το σιτάρι.

Η αρχή τ’ Αύγουστου είν’ ζεστή, το τέλος του με χιόνια.

• Στάθη Ι. Ευσταθιάδη, Τα τραγούδια του ποντιακού λαού, εκδ. Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 1992.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τα μέλη των χορευτικών του σωματείου «Παναγία Σουμελά» Σίδνεϊ, Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Sophia Tsipidis)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Σίδνεϊ: Ο σέρρα χορός που ξεχώρισε στο αντάμωμα της «Παναγίας Σουμελά»

20/11/2026 - 11:59πμ
Ο τόμος των πρακτικών του Διεθνούς Συνεδρίου Ποντιακού Ελληνισμού (φωτ.: Facebook / Ένωση Ποντίων Γλυφάδας)
ΠΟΝΤΟΣ

Γλυφάδα: Με τη Γενοκτονία και τη διεθνή αναγνώριση ανοίγει σήμερα το Διεθνές Συνέδριο Ποντιακού Ελληνισμού

20/11/2026 - 9:59πμ
(Φωτ. αρχείου: facebook.com/brotherhoodpontiontoronto/photos)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Αδελφότητα Ποντίων Τορόντο «Παναγία Σουμελά»: Έκτακτη Γενική Συνέλευση για την τροποποίηση του καταστατικού

19/11/2026 - 8:28μμ
Το εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο του βιβλίου της Αριάδνης Μουταφίδου «Πόντος-Ρωσία-Θεσσαλονίκη. Μικροϊστορικές αναμνήσεις Νικολάου Παπαδοπούλου (1912–1997)»
ΠΟΝΤΟΣ

Από τη Φάτσα του Πόντου στη Ρωσία και στη Θεσσαλονίκη: Οι αναμνήσεις ενός Πόντιου σε βιβλίο

18/11/2026 - 11:25μμ
Ο Βαλέριος Κερδεμελίδης, αργυρός ολυμπιονίκης με την ομάδα ενόργανης γυμναστικής της ΕΣΣΔ στη Ρώμη το 1960 (πηγή: Ρωσική Ομοσπονδία Γυμναστικής / RusGreek)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Βαλέριος Κερδεμελίδης: Ο γιος ενός Έλληνα της Κριμαίας που έγινε ολυμπιονίκης με την ΕΣΣΔ

18/11/2026 - 9:06μμ
(Φωτ.: facebook.com/profile.php/Σύλλογος Ποντίων Νέας Φιλαδέλφειας «Δημήτριος Υψηλάντης»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Έλσα Γαλανίδου-Μπαλφούσια: Συγκίνηση στο φιλολογικό μνημόσυνο στη Νέα Φιλαδέλφεια

18/11/2026 - 3:35μμ
Εναέρια φωτογραφία του αποκατεστημένου ναού των Ταξιαρχών στα Πλάτανα της Τραπεζούντας (πηγή: akcaabat.bel.tr)
ΠΟΝΤΟΣ

Πλάτανα Τραπεζούντας: Τα χρώματα που σώθηκαν στον ναό των Ταξιαρχών

18/11/2026 - 10:35πμ
Μέλη της ποντιακής κοινότητας της Μελβούρνης, στην εκδήλωση στη μνήμη του Παναγιώτη Ιασωνίδη. Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (πηγή: neoskosmos.com)
ΠΟΝΤΟΣ

Παναγιώτης Ιασωνίδης, ο «Τραντέλλενας» της ποντιακής Μελβούρνης

18/11/2026 - 9:19πμ
Η Ευλαμπία Νικολαΐδου, το γένος Θεοδωρίδου (πηγή: facebook.com/elpnaousas)
ΠΟΝΤΟΣ

Πέθανε η Ευλαμπία Νικολαΐδου, η γλυκόλαλη αδερφή του θρυλικού Χρύσανθου Θεοδωρίδη

17/11/2026 - 11:32μμ
(Φωτ.: facebook.com/kaukasosaigaleo)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Η Μουσικοχορευτική & Πνευματική Εστία «Ο Καύκασος» τίμησε την εξέγερση του Πολυτεχνείου

17/11/2026 - 8:34μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.-εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)

Δυτικός Πόντος και Πάφρα στη σημαντική «2η Ημερίδα για τον Δυτικό Πόντο» στον Νικηφόρο Δράμας

8 λεπτά πριν
(Φωτ. αρχείου: EUROKINISSI)

Θεσσαλονίκη – 424 ΣΝ: Ανθρωποκτονία από αμέλεια η κατηγορία για το θάνατο του 55χρονου αστυνομικού

30 λεπτά πριν

«Ακρίτες» Πολυκάστρου: Πλησιάζει η ώρα του ετήσιου χορού

58 λεπτά πριν
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί με χάρτη του «τουρκικού κόσμου», στις 17 Νοεμβρίου 2021 (φωτ.: X / MHP)

Το δέντρο και το δάσος

1 ώρα πριν
(Φωτ.: www.abc.net.au)

Όλγα Μπλακ: Η 96χρονη Ελληνίδα της Μελβούρνης που δεν σταμάτησε ποτέ να χορεύει

2 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Γιώργος Κονταρίνης)

Βουλή: Κατατέθηκε ο Προϋπολογισμός 2027 – Ανάπτυξη 2,3%, ανεργία κάτω από 8% και χρέος στο 128,5%

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV