Το όνομά του είναι Έισα Κεντ Τζένινγκς και θεωρείται ένας «άγνωστος» σωτήρας των Μικρασιατών. Τι ηρωικό έκανε αυτός ο ασθενικός Αμερικανός πάστορας που είχε φτάσει με την οικογένειά του στη Σμύρνη έναν σχεδόν μήνα πριν από την Καταστροφή για να αναλάβει τη θέση του γραμματέα στη Χριστιανική Αδελφότητα Νέων;
Ενορχήστρωσε μια εντυπωσιακή επιχείρηση διάσωσης 250.000-300.000 ανθρώπων προς τα νησιά του Αιγαίου, τον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη, χρησιμοποιώντας μια δωροδοκία, ένα ψέμα και μια κενή απειλή, και αφού συναντήθηκε με τον ίδιο τον Μουσταφά Κεμάλ. Και όλα αυτά την ώρα που οι μεγάλες δυνάμεις διατηρούσαν την πολιτική ουδετερότητας.
Αυτός ο άγνωστος «Σίντλερ της Σμύρνης» τοποθετήθηκε στη συλλογική μνήμη της Καβάλας, με την αναθηματική πλάκα που πλέον βρίσκεται στον δημοτικό κήπο, αριστερά του μνημείου ηρώων. Τα αποκαλυπτήρια έγιναν το απόγευμα της περασμένης Παρασκευής, παρουσία εκπροσώπων προσφυγικών σωματείων.
Εμπνευστής και ενεργός συμμέτοχος στην κατασκευή και τοποθέτηση του μνημείου ο Μιχάλης Σαχσαμάνογλου, στέλεχος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Βιομηχανιών Μεταποίησης και Εμπορίας Καπνού (ΠΑΣΥΒΙΜΕΚ).
Στην εκδήλωση που προηγήθηκε στη Μεγάλη Λέσχη έκανε εκτενέστατη και λεπτομερή περιγραφή του ρόλου του Έισα Τζένινγκς, αναφερόμενος και στις αντιδράσεις τόσο των ελληνικών και συμμαχικών δυνάμεων, όσο και των τουρκικών.
«Ένας άνθρωπος που δεν προοριζόταν να παίξει κάποιον ρόλο στην ιστορία έσωσε με μια ηρωική πράξη εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες, Αρμένιους και Εβραίους. Αποδεικνύεται ότι οι περιστάσεις κάνουν τους ήρωες και ότι, σύμφωνα με μια παλιά αρμένικη έκφραση που χρησιμοποιήθηκε γι’ αυτόν, “μέσα στην καρδιά του κάθε ανθρώπου κοιμάται πάντα ένα λιοντάρι”» είπε χρησιμοποιώντας τη φράση που είναι χαραγμένη στην αναθηματική πλάκα.
Μάλιστα ζήτησε από το δήμο ως ύστατο φόρο τιμής να δώσει το όνομα του Αμερικανού πάστορα σε οδό της Καβάλας.
Στον δικό του χαιρετισμό ο δήμαρχος Θόδωρος Μουριάδης τόνισε ότι ακόμα και 100 χρόνια μετά δεν είναι αργά ώστε η προσφυγούπολη Καβάλα να πει ένα μεγάλο ευχαριστώ σε έναν μεγάλο ανθρωπιστή.
Από τη μεριά του ο μητροπολίτης Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου Στέφανος υπογράμμισε πως το μνημείο είναι «σημείο αναφοράς και συνάντησης της ιστορίας, της πίστης στον Χριστό και της ανθρωπιάς», ενώ ο πρόεδρος του ΠΑΣΥΒΙΜΕΚ Νίκος Αλλαμάνης συνέδεσε την ιστορία της προσφυγιάς με αυτήν του καπνού.
