pontosnews.gr
Παρασκευή, 20/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

O χορός των κουταλιών και το γαμήλιο θήμισμα στις «αποσκευές» των προσφύγων

Ο μουσικολόγος και εθνομουσικολόγος Παύλος Γαϊτανίδης μιλάει για την παραδοσιακή μουσική που αναδεικνύεται σε μουσική ταυτότητα

19/03/2023 - 11:34πμ
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/STR)

(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ/STR)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Στο χορό των κουταλιών, που φέρει την «καταγωγή» του από το Ικόνιο της Μικράς Ασίας, οι χορευτές κρατούν από τέσσερα ξύλινα κουτάλια, δύο στο κάθε χέρι. Η ύπαρξη των κουταλιών δεν είναι τυχαία, αφού ο ήχος τους, καθώς χτυπούν μεταξύ τους, κρατά τον ρυθμό ανάλογα με το τραγούδι που συνοδεύει την κίνηση. Συνδεδεμένος, άλλωστε, με μια σημαντική περίοδο της καθημερινότητας των Ελλήνων της Καππαδοκίας, εκείνη του θερισμού, ο τελετουργικός χορός του αλωνιού παλιά χορευόταν στα αλώνια και έτσι οι χορευτές και οι χορεύτριες πατούσαν την παραγωγή τους. Σήμερα χορεύεται από άνδρες και γυναίκες, σε κύκλο και με λαβή των χεριών σταυρωτά, στις περιοχές όπου βρέθηκαν οι πρόσφυγες από την περιοχή.

Περισσότερο γνωστός είναι ο χορός Σέρρα, ο εμβληματικός ποντιακός Πυρρίχιος ο οποίος έχει εγγραφεί στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και προήλθε από διασταυρώσεις μοτίβων αρχαίων πυρρίχιων χορών και έφτασε στις μέρες μας διατηρώντας τον αρχικό της πυρήνα.

Τους χορούς αυτούς, που κλείνουν μέσα τους τις παραδόσεις, τα βιώματα, τις συνήθειες και τη μουσική τους ταυτότητα μετέφεραν στις νέες πατρίδες τους οι Έλληνες πρόσφυγες, μετά τη Συνθήκη της Λοζάνης. Τους κράτησαν, άλλωστε ζωντανούς, διατηρώντας ένα στοιχείο συνοχής και ενίσχυσης της πολιτισμικής τους ταυτότητας και χρησιμοποιώντας τους ως μέσο έκφρασης συναισθημάτων όπως η χαρά, η λύπη, η αγάπη, η νοσταλγία, η ξενιτιά, η εγρήγορση και η ελπίδα.

(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Με αφορμή τη σχετική παρουσίασή του στο συνέδριο με θέμα «Ο προσφυγικός κόσμος στην Ελλάδα μετά τη Συνθήκη της Λοζάνης: Ιστορία, εκπαίδευση, πολιτισμός, μνήμη», που πραγματοποιείται στη Φλώρινα, ο μουσικολόγος και εθνομουσικολόγος Παύλος Γαϊτανίδης εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η παραδοσιακή μουσική αναδεικνύεται σε μουσική ταυτότητα και αποτελεί σύμπλεγμα της μουσικής, των τραγουδιών και του χορού. Η μουσική είναι η οικεία έκφραση του λαού που αποδίδεται με τα μουσικά όργανα ενώ τα τραγούδια απηχούν κάθε πτυχή της ζωής και ο χορός αντανακλά το ύφος, το ήθος, την ιδιοσυγκρασία και γενικά την αισθητική του λαού.

Χοροί από τον Πόντο, την Κωνσταντινούπολη και την Καππαδοκία

Χαρακτηριστικές, άλλωστε, περιπτώσεις μιας τέτοιας έκφρασης είναι το «θήμισμαν» ένας τελετουργικός, μυστηριακός χορός από τον Πόντο που τελείται μετά το γάμο, από το απόγευμα της Κυριακής μέχρι το πρωί της Δευτέρας. Σε αυτόν συμμετέχουν επτά μονοστέφανα ζευγάρια (που έχουν κάνει δηλαδή μόνο έναν γάμο) και ένα άτομο ανύπαντρο ενώ το νέο ανδρόγυνο βρίσκεται ανάμεσα στα ζευγάρια που κρατούν αναμμένες λαμπάδες στα χέρια.

Στη βυζαντινή περίοδο ανάγεται ο πολίτικος χασάπικος που αποτελούσε χορευτική μίμηση μάχης με σπαθιά της συντεχνίας των Ελλήνων κρεοπωλών στη Μακεδονία και την Κωνσταντινούπολη.

(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Καρσιλαμά, τέλος, χόρευαν αντικριστά στα παράλια της Μικράς Ασίας, τη Σμύρνη, την Καππαδοκία, το Ικόνιο και άλλες περιοχές ενώ στην Ελλάδα σήμερα ο χορός χορεύεται στα νησιά του Αιγαίου, τη Σύρο, την Κύθνο, την Ίμβρο, τη Λέσβο αλλά και στη Θράκη και τη Μακεδονία.

Η συνοχή της πολιτισμικής ταυτότητας των Ελλήνων προσφύγων

«Η πολιτισμική ταυτότητα των Ελλήνων προσφύγων έχει μία διαχρονική και διακριτή συνοχή. Πέρα από τα βιολογικά και τα κοινωνιολογικά του χαρακτηριστικά στηρίζεται στις εθιμικές και πολιτιστικές του παραδόσεις καθώς και στις υψηλές αξίες και τα πρότυπα ζωής. Μέρος αυτών αποτελεί η παραδοσιακή του μουσική» τόνισε ο Παύλος Γαϊτανίδης στο συνέδριο που διοργάνωσαν το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, το πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών «Επιστήμες της Αγωγής, Ζητήματα ιστορίας, ιστορικής εκπαίδευσης και εκπαιδευτικής πολιτικής», το Εργαστήριο Τοπικής ιστορίας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης και το Ινστιτούτο Ανθρωπιστικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, η Ελληνική Εταιρεία ιστορικών της Εκπαίδευσης, η Περιφερειακή Ενότητα Φλώρινας και ο Δήμος Φλώρινας.

Ανά γεωγραφική περιοχή, άλλωστε, διαφοροποιούνται μουσικά όργανα και μουσικές ή χοροί με χαρακτηριστικά παραδείγματα από τη Σμύρνη (βιολί, ούτι, σαντούρι, καρσιλαμάς, συρτός, μπάλος), την Προποντίδα και την Κωνσταντινούπολη (πολίτικη λύρα, ούτι, σαντούρι, καρσιλαμάς, μπάλος, πολίτικο χασάπικο), τον Πόντο και την Τραπεζούντα (λύρα, κεμεντζές, ζουρνάς, νταούλι, θήμιγμα/θύμιγμα, κοτσαγγέλ’/κοτσαγκέλι, σέρρα) αλλά και την Καππαδοκία (κεμανές, βιολί, ντέφι, ίσος, κόνιαλι, χαρμάν γερί/τόπος του αλωνιού).

Ο ίδιος σημείωσε ότι το ρεπερτόριο της παραδοσιακής μουσικής, συστηματικά ή ευκαιριακά, μπορεί να περιλαμβάνει ορισμένα δάνεια ανατολικής ή γενικά ξένης προέλευσης ωστόσο, όπως υπογράμμισε «η παραδοσιακή μουσική των Ελλήνων προσφύγων, η οποία βασίζεται στους τρόπους της αρχαιοελληνικής και κατ’ επέκταση στους ήχους της βυζαντινής εκκλησιαστικής μουσικής ακολουθεί τις ίδιες προδιαγραφές και διαδικασίες λειτουργίας και τελετουργίας ενώ είναι στενά συνδεδεμένη με τα εθιμοτυπικά δρώμενα».

• Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Π. Γιούλτση.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Επίθημα με τη μορφή βαδίζοντος λέοντα, του 7ου αι. π.Χ. (φωτ.: Karmir Blur (Teišebaini), Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«Αρχαία Αρμενία» στο Μουσείο Ακρόπολης: Το άγνωστο βασίλειο της Ουραρτού και οι δεσμοί με το Αιγαίο

19/11/2026 - 5:43μμ
Εορτασμός της 4ης Ιουλίου στην Τρίπολη Αρκαδίας, 1933 (πηγή: Έφη Δαρδαβέση / Europeana Foundation)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Όταν η Τρίπολη γιόρταζε την 4η Ιουλίου μαζί με τους μετανάστες της

18/11/2026 - 11:01μμ
Ο αρχαιολογικός χώρος του λιμανιού δίπλα στην αγορά Καντινλάρ Χαλί της Τραπεζούντας (φωτ.: İHA)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Τραπεζούντα: Έχτιζαν μια αγορά και βρήκαν το αρχαίο λιμάνι – Αποκαταστάθηκε το τείχος

17/11/2026 - 4:05μμ
Ο ναός του Δία στην Εύρωμο (φωτ.: Anadolu /  Durmuş Genç)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Μικρά Ασία: Αποκαταστάθηκε ο ναός του Δία στην αρχαία Εύρωμο της Καρίας

16/11/2026 - 8:11μμ
Ο Ρόμπερτ Πάτινσον στο 83ο Φεστιβάλ Βενετίας, στις 5 Σεπτεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA / Ettore Ferrari)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ο Ρόμπερτ Πάτινσον είναι ο νέος Τζέιμς Μποντ – Το βίντεο της αποκάλυψης

16/11/2026 - 6:39μμ
(Φωτ.: Σπύρος Μπιμπίλας Instagram/Βαγγέλης Ιωαννίδης/Facebook)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Πέθανε ο ηθοποιός Βαγγέλης Ιωαννίδης – Η μικρασιατική καταγωγή και ο πρώτος ρόλος όταν ήταν μόλις 5 ετών

15/11/2026 - 11:04μμ
Οι βραβευθέντες του 67ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (φωτ.: ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ/ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ ΝΙΚΟΣ)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης: Στη Ζακλίν Λέντζου ο «Χρυσός Αλέξανδρος – Θόδωρος Αγγελόπουλος»

15/11/2026 - 8:06μμ
Άποψη του ψηφιδωτού στο apodyterium (φωτ.: ΥΠΠΟ)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ερέτρια: Τα ρωμαϊκά λουτρά αποκαλύπτουν την καθημερινή ζωή μιας πόλης πριν από σχεδόν 2.000 χρόνια

15/11/2026 - 12:10πμ
Στιγμιότυπο από την εκδήλωση για τα  τα 25 χρόνια του Ινστιτούτου Φιλολογίας του Εθνικού Πανεπιστημίου «Ταράς Σεβτσένκο» (φωτ.: Facebook / Greece in Ukraine-Греція в Україні)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Κίεβο: Σε υπόγειο καταφύγιο τίμησαν τις ελληνικές σπουδές – Ο Νίκος Καββαδίας στα ουκρανικά, στη σκιά του πολέμου

14/11/2026 - 7:47μμ
Μια μαύρη γάτα δίπλα σε ημερολόγιο που δείχνει Παρασκευή και 13 (εικόνα δημιουργημένη με τεχνητή νοημοσύνη)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Παρασκευή και 13: Γιατί θεωρείται γρουσούζικη μέρα

13/11/2026 - 9:00πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Με αφορμή τη γυναικοκτονία της 61χρονης γυναίκας έγινε συγκέντρωση διαμαρτυρίας στο Θησείο (φωτ.: Τατιάνα Μπόλαρη/ EUROKINISSI)

Θησείο: Ποινική δίωξη για ανθρωποκτονία από πρόθεση στον 63χρονο για τον θάνατο της συζύγου του

6 ώρες πριν
Ζάφος Ξαγοράρης, «Η φιλόξενη πύλη, 2017», υπαίθρια ηχητική εγκατάσταση, documenta 14, Κάσελ. Καλλιτεχνικός διευθυντής ο Adam Szymczyk και σύμβουλος επιμέλειας η Κατερίνα Τσέλου
(φωτ.: Κατερίνα Στεφανιδάκη/ facebook.com/goetheinstitut.athen?locale=el_GR)

Διεθνές συνέδριο για τους Έλληνες στο Γκέρλιτς στο Goethe-Institut Athen

7 ώρες πριν
Ο βουλευτής της «Λίστας των Φοιτητών» Αλεξάνταρ Τσούπιτς στην εναρκτήρια συνεδρίαση της Εθνοσυνέλευσης μετά τις βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου στο Βελιγράδι της Σερβίας (φωτ.: EPA/ MARKO DJOKOVIC)

Σερβία: Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης εξελέγη ο Αλεξάνταρ Τσούπιτς – Προκηρύσσονται προεδρικές εκλογές

7 ώρες πριν
Το κτήριο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) στον Ταύρο (φωτ.: EUROKINISSI / Τατιάνα Μπόλαρη)

ΑΑΔΕ: Εξαρθρώθηκε κύκλωμα φοροδιαφυγής 28 εκατ. ευρώ – 15 συλλήψεις, ανάμεσά τους διευθυντές τραπεζών και λογιστές

8 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI)

Euroleague: Ξέσπασε στο Κάουνας ο Παναθηναϊκός

8 ώρες πριν
(Φωτ.: facebook.com/GreeceInGeorgia?locale=el_GR)

Γεωργία: Δυναμική ελληνική παρουσία στην Τιφλίδα για την Παγκόσμια Ημέρα Ανεκτικότητας

9 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV