Για τη μεγάλη της αγάπη –την οποία τα τελευταία 22 χρόνια μετέτρεψε σε αντικείμενο βιοπορισμού της–, την κατασκευή παραδοσιακών ενδυμασιών, ως επί το πλείστον ποντιακών, καθώς και για τις δυσκολίες του εγχειρήματός της, μιλάει στο pontosnews.gr η Λένα Καλαμαρινού, αντιπρόεδρος σήμερα της Ένωσης Ποντίων Νομού Κιλκίς «Αργοναύτες».
Είναι η γυναίκα που με την τέχνη, το μεράκι, αλλά και με την αδιάκοπη προσοχή που δίνει στις λεπτομέρειες της κάθε φορεσιάς, έγινε γνωστή σε όσους ασχολούνται με την ποντιακή, την καππαδοκική και την κρητική παράδοση. Και όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε μεγάλο μέρος της διασποράς.
Όμως, δεν παραλείπει να αναφερθεί και σε ένα άλλο μεγάλο κομμάτι της ψυχής της, τον Πόντο και τον ποντιακό ελληνισμό. Θυμάται τη γιαγιά της που τη μεγάλωσε, η οποία από πόνο και θλίψη σπάνια μιλούσε για την ιστορική πατρίδα, την οποία εγκατέλειψε αναγκαστικά σε εφηβική ηλικία.
Κατά 100% ποντιακής καταγωγής
Εξολοκλήρου από τον Πόντο έλκει την καταγωγή της η Λένα Καλαμαρινού. Οι πρόγονοι από την πλευρά της μητέρας της γεννήθηκαν και έζησαν μέχρι τον ξεριζωμό στο χωριό Πεπερέκ του Αρνταχάν της περιοχής του Καρς, ενώ από το ίδιο χωριό έφτασε στην Ελλάδα και ο παππούς από την πλευρά του πατέρα της. Η μητέρα του πατέρα της έλκει την καταγωγή της από την Τραπεζούντα.
«Μεγάλωσα με τη γιαγιά από την πλευρά της μητέρας μου. Ήταν η μόνη που γνώρισα από τους πρόγονούς μου που γεννήθηκαν στον Πόντο. Δεν μιλούσε εύκολα για τον τόπο που γεννήθηκε. Τη θυμάμαι κάποιες φορές, με χαμένο βλέμμα να λέει τη λέξη “πατρίδα”. Όταν μιλούσε για την προσφυγιά κυρίως αναφερόταν στις δυσκολίες που αντιμετώπισε, όταν έφτασε έφηβη, ως πρόσφυγας, στην Καλαμαριά. Από το χωριό της, το Πεπερέκ, θυμόταν το ποτάμι και τους λαχανόκηπους», λέει στο pontosnews.gr η Λένα Καλαμαρινού.
Η ίδια γεννήθηκε στο Παλαιό Γυναικόκαστρο Κιλκίς, το οποίο τα τελευταία 30 χρόνια αποτελεί τόπο κατοικίας και εργασίας της. Ωστόσο, μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη, ενώ βρέθηκε και στη Γερμανία όπου ασχολήθηκε με τη γούνα.
«Πριν από 30 χρόνια, όταν εγκαταστάθηκα στο Παλαιό Γυναικόκαστρο ανέλαβα τα καθήκοντα του ταμία στον τοπικό ποντιακό σύλλογο, ο οποίος εδώ και 39 χρόνια πραγματοποιεί μεγάλες εκδηλώσεις, τα “Γυναικοκάστρεια”. Το 2000 ασχολήθηκα με τους “Αργοναύτες”, όταν τα παιδιά μου εντάχθηκαν στο χορευτικό του συλλόγου. Από τότε είμαι ενεργό μέλος. Τα τελευταία 3 χρόνια ανέλαβα χρέη αντιπροέδρου.
»Οι “Αργοναύτες” κάνουν πολλές δραστηριότητες για τον Πόντο. Δυστυχώς, τα τελευταία 2,5 χρόνια λόγω του κορονοϊού με μεγάλη δυσκολία λειτουργούσαμε. Παράλληλα, λόγω των περιοριστικών μέτρων δεν καταφέραμε να κάνουμε πολλά πράγματα. Μεγάλη επιτυχία είχε η φετινή εκδήλωσή μας την ημέρα μνήμης για τα θύματα της Γενοκτονίας. Αφορούσε τη γυναίκα στα ακριτικά τραγούδια. Τα κείμενα για την εκδήλωση τα επιμελήθηκε η Λένα Σαββίδου», αναφέρει η Λένα Καλαμαρινού.
Οι παραδοσιακές ενδυμασίες
Αφότου τελείωσε το Λύκειο η Λένα Καλαμαρινού γράφτηκε στη Σχολή Κοπτικής-Ραπτικής του ΟΑΕΔ, όπου ασχολήθηκε με τη ραφή επίσημης ενδυμασίας. Έραβε κοστούμια για τους άντρες και τουαλέτες για τις γυναίκες. Στη συνέχεια βρέθηκε στη Γερμανία, όπου ασχολήθηκε με τη γούνα.
«Όταν τα παιδιά μου γράφτηκαν στους “Αργοναύτες”, κι εγώ άρχισα να ασχολούμαι με το σύλλογο, ξεκινήσαμε να συγκεντρώνουμε αυθεντικές ποντιακές φορεσιές από κατοίκους της περιοχής. Δεν πιστεύαμε στα μάτια μας πόσες καταφέραμε να μαζέψουμε, οι οποίες βρίσκονταν σε σπίτια. Έβγαλα αντίγραφα και από τότε ξεκίνησα το ράψιμο», λέει.
Στην επαγγελματική της σταδιοδρομία συνεργάζεται με πολλούς συλλόγους ανά την Ελλάδα αλλά και με ομογενειακούς από την Αυστραλία και τη Γερμανία. Ράβει κρητικές και καππαδοκικές ενδυμασίες, ωστόσο, όπως υπογραμμίζει, ασχολείται κυρίως με τις ποντιακές, για τις οποίες είναι απολύτως σίγουρη γι’ αυτό που κάνει.
Συχνά έρχονται παραγγελίες από συλλόγους προκειμένου να ετοιμάσει μαζικά ενδυμασίες, ωστόσο ράβει και για μεμονωμένους χορευτές. Όπως λέει στο pontosnews.gr, συνήθως ένας χορευτής χρειάζεται κάθε 3 ή 4 χρόνια καινούργια φορεσιά.
Δύσκολες οι φορεσιές της Σάντας και της Ματσούκας
Ως «δύσκολη δουλειά» χαρακτηρίζει την ετοιμασία μιας ποντιακής παραδοσιακής φορεσιάς η Λένα Καλαμαρινού, αφού απαιτείται μεγάλη προσοχή στις λεπτομέρειες. Ακόμα, επειδή έχει πάψει να χρησιμοποιεί σιρίτια, απαιτητική λεπτοδουλειά χρειάζονται τα διάφορα κεντήματα.
«Είναι αδύνατο σήμερα να βρούμε τα ίδια υλικά με τα αυθεντικά, ωστόσο προσπαθώ να βρω όσο γίνεται πιο κοντά σε αυτά. Πάνω-κάτω χρειάζονται 5-6 μέρες για να ετοιμαστεί μια παραδοσιακή ποντιακή φορεσιά, όμως υπάρχουν και κάποιες που έχουν περισσότερες λεπτομέρειες και απαιτούν περισσότερο χρόνο. Για παράδειγμα, το παλτό, δηλαδή η τσόχα της Σάντας, χρειάζεται περίπου μία εβδομάδα. Έχει πολλές λεπτομέρειες. Το ίδιο συμβαίνει και με τη φορεσιά της Ματσούκας», τονίζει.
Σε ό,τι αφορά το κόστος μίας παραδοσιακής ποντιακής φορεσιάς, αναφέρει ότι εξαρτάται από τις λεπτομέρειες που έχει. Η τιμή είναι από 250 έως 800 ευρώ, με αυτήν της Σάντας να είναι ακόμα πιο ακριβή.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
