Ανταλλάξιμη περιουσία: Στη Βουλή των Ελλήνων το θέμα διαχείρισης και διάθεσής της από την Πολιτεία στους προσφυγικούς συλλόγους

Νέα ερώτηση προς τον υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα, για το ζήτημα των πόρων από την εκμετάλλευση της ανταλλάξιμης περιουσίας από την κατάργηση του πρώην Ταμείου Ανταλλάξιμου Περιουσίας Αστών Προσφύγων (ΤΑΠΑΠ) έως σήμερα, κατέθεσε ο βουλευτής Μαγνησίας του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος.

Αφορμή για την ερώτηση ήταν η επιστολή της ΟΠΣΕ προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη, σύμφωνα με την οποία ζητείται να περιληφθεί στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο για την τακτοποίηση των καταπατημένων, διάταξη για διανομή μέρος των εσόδων στα προσφυγικά σωματεία.

Ακολουθεί η ερώτηση του Αλέξανδρου Μεϊκόπουλου:

«”Ανταλλάξιμη περιουσία” είναι τα ακίνητα και τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία των μουσουλμάνων που εγκαταλείφθηκαν πίσω όταν αποφασίστηκε η υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας με τη Συνθήκη της Λοζάνης. Με τη Συνθήκη της Λοζάνης ορίζονταν τα εκκρεμή ζητήματα των Ελλήνων που εγκατέλειψαν υποχρεωτικά τη Μικρά Ασία, τον Πόντο, την Ανατολική Θράκη και την Καππαδοκία, και συγκεκριμένα με το άρθρο 14 προβλεπόταν η πλήρης αποκατάσταση όλων των προσφύγων και η πλήρης αποζημίωση για τις περιουσίες που εγκαταλείφθηκαν.

Τη διαχείριση της ανταλλάξιμης περιουσίας ανέλαβε αρχικά η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και από το 1939 η Υπηρεσία Διαχειρίσεως Ανταλλαξίμων Μουσουλμανικών Κτημάτων. Το 1957 τη διαχείριση ανέλαβε το Ταμείο Ανταλλαξίμου Περιουσίας Αστών Προσφύγων (ΤΑΠΑΠ) μέχρι τη διάλυσή του το 1998, οπότε ανατέθηκε στην Κτηματική Εταιρεία Δημοσίου. Πλέον αρμόδιο είναι το Γ’ Τμήμα Ανταλλαξίμων Κτημάτων της Διεύθυνσης Δημόσιας Περιουσίας του Υπουργείου Οικονομικών το οποίο ασκεί τα δικαιώματα και τις αρμοδιότητες του πρώην ΤΑΠΑΠ.

»Το ΤΑΠΑΠ χρηματοδοτούσε από την εκμετάλλευση της ανταλλάξιμης περιουσίας τα προσφυγικά σωματεία σε όλη τη χώρα για τη διάδοση και τη διάσωση του μικρασιατικού πολιτισμού και τις μνήμες των χαμένων πατρίδων μέχρι την κατάργησή του, όποτε και σταμάτησαν να διανέμονται, πλην ορισμένων εξαιρέσεων μέχρι το 2008, οι πόροι στα προσφυγικά σωματεία. Από εκεί κι έπειτα, τα έσοδα από την εκποίηση της ανταλλάξιμης περιουσίας εισπράττονται υπέρ του Δημοσίου, ενώ τα προσφυγικά σωματεία συνεχίζουν το έργο τους με μόνα έσοδα τα έσοδα από τις συνδρομές μελών, τις εκδηλώσεις, τη λειτουργία χορωδιών και χορευτικών τμημάτων, και συχνά το ίδιο το υστέρημα των μελών των διοικητικών τους συμβουλίων.

Η πανδημία επέτεινε τη δυσκολία των προσφυγικών σωματείων, καθώς με την εφαρμογή των περιοριστικών μέτρων και τη συνακόλουθη αναστολή των πολιτιστικών εκδηλώσεων, αυτά στερήθηκαν και τους λιγοστούς πόρους που είχαν στη διάθεσή τους. Σήμερα, χρειάζονται πολυεπίπεδη στήριξη για να ορθοποδήσουν και συνεχίσουν το πολύτιμο έργο τους.

⇒Επειδή, το αδιαμφισβήτητο έργο των προσφυγικών σωματείων στη διάσωση, συνέχιση και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς χρειάζεται, όχι μόνο την αναγνώριση, αλλά και την έμπρακτη υποστήριξη και συμπαράσταση της Πολιτείας.

⇒Επειδή, η πανδημία επέτεινε τα προβλήματα βιωσιμότητας πολλών προσφυγικών σωματείων στη χώρα.

⇒Επειδή, χρήζουν περαιτέρω διασαφήνισης οι τρόποι με τους οποίους γίνεται η εκμετάλλευση της ανταλλάξιμης περιουσίας και των πόρων του πρώην ΤΑΠΑΠ, και αν αυτοί εξυπηρετούν τη διάσωση της ιστορικής μνήμης και τη μεταλαμπάδευση τους στους νεότερους.

⇒Επειδή, παραμένει ασαφές ποιο είναι το ύψος των διαθέσιμου ποσού που έχει αθροιστεί από την κατάργηση του πρώην ΤΑΠΑΠ μέχρι σήμερα από την εκμετάλλευση της ανταλλάξιμης περιουσίας.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Ποιοι είναι οι διαθέσιμοι πόροι από την εκμετάλλευση της ανταλλάξιμης περιουσίας από την κατάργηση του πρώην ΤΑΠΑΠ μέχρι σήμερα;
2. Πώς χρησιμοποιούνται οι πόροι αυτοί και πώς κατευθύνονται προς τους σκοπούς της διάδοσης και διάσωσης της ιστορικής μνήμης;
3. Προτίθεται να διαθέσει μέρος των πόρων αυτών για την ενίσχυση του έργου των προσφυγικών συλλόγων της χώρας;
4. Στο πλαίσιο της επετείου των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή και επειδή η Πολιτεία οφείλει έμπρακτα να συμβάλλει στη διάσωση και τη διάδοση της ιστορικής μνήμης, προτίθεται να εξετάσει την επανασύσταση του ΤΑΠΑΠ;».