Μια σειρά από κόκκινα κεράκια, κεράκια μνημοσύνης, φώτισε τη νύχτα και ένωσε τρία μνημεία απέναντι από το κτίριο της ΧΑΝΘ στη Θεσσαλονίκη: Την προτομή του Δημήτριου Υψηλάντη, το άγαλμα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και το Χασκάρ, τον αρμένικο πέτρινο σταυρό.
Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων (ΠΟΠΣ) τίμησε και τα θύματα της Γενοκτονίας των Αρμενίων, καθώς και τη συμπλήρωση των 200 χρόνων από την έναρξη της Επανάστασης του 1821. Μαζί της τίμησαν τα τρία γεγονότα η Αρμένικη Εθνική Επιτροπή Ελλάδας αλλά και η Ομοσπονδία Πελοποννησίων.
Πριν αλλά και κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης ήταν πολύ έντονη η συγκινησιακή ατμόσφαιρα. Λάβαρα της ΠΟΠΣ, των Αρμενίων αλλά και των Πελοποννησίων «έντυσαν» το άγαλμα του Υψηλάντη, αλλά και ολόκληρο το χώρο της πλατείας. Παντού υπήρχαν διάσπαρτες ελληνικές και αρμένικες σημαίες, ενώ οι λιγοστοί παρευρισκόμενοι –λόγω των μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορονοϊού– κρατούσαν στο χέρι τους κόκκινα μπαλόνια που συμβόλιζαν το αίμα που έχυσαν τα αθώα θύματα των γενοκτονιών.
Άντρες και γυναίκες με φορεσιές Ποντίων και Πελοποννησίων στέκονταν σοβαροί δίπλα στο άγαλμα του Υψηλάντη, ενώ νεαροί Αρμένιοι κρατούσαν πλακάτ με τα συνθήματα «Όσο ζω δεν ξεχνώ» στα ελληνικά, και «Προσπάθησαν να μας θάψουν, αλλά δεν ήξεραν ότι εμείς θα ανθίσουμε πάλι» στα αγγλικά.
«Ενωμένοι είμαστε πολύ δυνατοί»
Η εκδήλωση ξεκίνησε με το χαιρετισμό της προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων Χριστίνας Σαχινίδου, η οποία σημείωσε ότι «στέλνουμε το μήνυμα σε όλους ότι ενωμένοι είμαστε πολύ δυνατοί. Θα πρέπει να γνωρίσουν όλοι ότι και ο Πόντος έδωσε αιματηρό φόρο για την απελευθέρωση της πατρίδας».
Η ίδια είπε ακόμα ότι τα κόκκινα μπαλόνια συμβολίζουν το αίμα των ανθρώπων που χάθηκαν κατά τα δραματικά γεγονότα των γενοκτονιών, και ζήτησε να αφεθούν ψηλά στον ουρανό. «Οι άνθρωποι που χάθηκαν θα δικαιωθούν όταν η ελληνική κυβέρνηση θα εντάξει στη διπλωματική της ατζέντα το ζήτημα της διεθνοποίησης της Γενοκτονίας», υπογράμμισε.
Επιπλέον, η πρόεδρος της ΠΟΠΣ έκανε λόγο για εμμονική άρνηση της Τουρκίας να αναγνωρίσει τις Γενοκτονίες που διέπραξε σε βάρος Ποντίων, Αρμενίων, Ασσυρίων και Αραμαίων, αλλά και για τη συνεχιζόμενη προσπάθεια της γειτονικής χώρας να αλλοιώνει και να παραποιεί τα δραματικά γεγονότα. Έκλεισε το χαιρετισμό της συγκινημένη, με ένα αρμένικο ποίημα για τα θύματα. «Δεν κλαίμε, διεκδικούμε, φωνάζουμε δυνατά για τις ψυχές των αδικοχαμένων προγόνων μας», ανέφερε η Χριστίνα Σαχινίδου.
Από την πλευρά του ο εκπρόσωπος της Αρμένικης Εθνικής Επιτροπής Ελλάδας Πεντρός Χαλατζιάν δήλωσε ότι ο συμβολισμός της εκδήλωσης είναι πολύ σημαντικός. «Ο πόνος γίνεται πείσμα για ζωή και το μοιρολόι εμβατήριο πολεμικό», πρόσθεσε.
Ο ίδιος αναφέρθηκε στην αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τις ΗΠΑ και πρόσθεσε: «Ο όρος Γενοκτονία θα πρέπει να ακούγεται από τα στόματα όλων. Η ιστορία σαν φάρσα επαναλαμβάνεται και οι Αρμένιοι πλήρωσαν πολύ βαρύ τίμημα για να κρατήσουν ελεύθερο το Αρτσάχ. Θα θέλαμε να υπήρχε σήμερα εδώ το επίσημο ελληνικό κράτος, γιατί από μεγάλα λόγια χορτάσαμε».
Χαιρετισμό απηύθυνε και ο αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πελοποννησίων Κωνσταντίνος Πεθένος, ο οποίος σημείωσε ότι «τα χρόνια που πέρασαν δεν σημαίνει ότι θα σβήσουν από τη μνήμη μας τα όσα πέρασαν οι Πόντιοι, οι Αρμένιοι και οι άλλοι λαοί της Ανατολής. Πρέπει να στείλουμε από κοινού το μήνυμα για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας».
«Συνεχής και αδιάλειπτη η συμβολή των Ελλήνων του Πόντου»
Για συνεχή, αδιάλειπτη και καθοριστική συμβολή των Ελλήνων του Πόντου στα 200 χρόνια του ελληνικού έθνους έκανε λόγο κατά την ομιλία του ο επίκουρος καθηγητής της Έδρας Ποντιακών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Κυριάκος Χατζηκυριακίδης.
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του «Από τους Υψηλάντηδες στο σήμερα» παρουσίασε ιστορικά στοιχεία για τον αγώνα των Υψηλάντηδων κατά την Επανάσταση, αναφέρθηκε στην ένοχη σιωπή των μεγάλων δυνάμεων κατά τα δραματικά γεγονότα των Γενοκτονιών, στη συνεισφορά των προσφύγων από τον Πόντο στο ελληνικό κράτος, αλλά και στο αίμα που έχυσαν κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
«Η γνώση της ιστορίας είναι δύναμη. Πρέπει να καταστεί σαφές ότι κάθε διεκδίκηση αναγνώρισης της Γενοκτονίας δεν υποκρύπτει κανένα αίσθημα μίσους και ρεβανσισμού. Ο αγώνας πρέπει να τελεσφορήσει στα κέντρα των αποφάσεων. Το οφείλουμε στους προγόνους μας και στις γενιές που θα έρθουν», δήλωσε.
Από την πλευρά της η εκπρόσωπος των Αρμενίων Μαρί Κιουρκτζιάν αναφέρθηκε στη Γενοκτονία των Αρμενίων και γενικότερα στο αρμένικο ζήτημα, σημειώνοντας ότι από το 1965 που ιδρύθηκαν οι αρμένικες επιτροπές ανά τον κόσμο συνέβαλαν τα μέγιστα στη διεθνή αναγνώριση.
Η ίδια ανέφερε ακόμα ότι η Τουρκία σήμερα εμπλέκεται στη Λιβύη, στη Συρία, στο Αιγαίο, στην Κύπρο και στο Αρτσάχ, στο οποίο, όπως είπε, έριξε βόμβες φωσφόρου σκοτώνοντας αθώους και προκαλώντας μεγάλες καταστροφές στο περιβάλλον και στα μνημεία της περιοχής.
«Όταν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας μένουν ατιμώρητα, ενθαρρύνεται ο θύτης και τα επαναλαμβάνει. Συμπαραστεκόμαστε στον αγώνα σας για τη δικαίωση 353.000 ψυχών, ο οποίος θα πω με τιμή ότι είναι και δικός μας αγώνας. Καλή τύχη στον αγώνα μας», σημείωσε η Μαρί Κιουρκτζιάν.
Συγκινητικές μελωδίες
Ιδιαίτερα συγκινητικό ήταν και το μουσικό κομμάτι της εκδήλωσης. Η Δέσποινα Φιλίππου υπό τους ήχους της ποντιακής λύρας του Φάνη Κουρουκλίδη τραγούδησε το «Η Ρωμανία ‘πάρθεν». Το αρμενικο τραγούδι της ξενιτιάς «Σαρερί Χοβίν Μερνέμ» (Να πεθαίνω στη δροσιά των βουνών) αλλά και το πασίγνωστο «Μπινγκιολί» ερμήνευσε χωρίς μουσική η Αρμένισα Μαρίνα Δονικιάν.
https://vimeo.com/552140264
https://vimeo.com/552143720
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την κατάθεση στεφάνων στο άγαλμα του Δημήτριου Υψηλάντη από τη Χριστίνα Σαχινίδου, τον πρόεδρο του Κεντρικού Συμβουλίου της Αρμένικης Εθνικής Επιτροπής Ελλάδας Καραμπέτ Ναντιάν και τον Κωνσταντίνο Πεθένο. Τηρήθηκε δε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας.
Παρόντες στην εκδήλωση ήταν, μεταξύ άλλων, ο αντιπρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος και δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης Λάζαρος Κυρίζογλου, η αντιδήμαρχος Πολιτισμού Θεσσαλονίκης Στεφανία Τανιμανίδου, ο πρώην περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Παναγιώτης Ψωμιάδης και ο πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Παλιννοστούντων Ελληνοποντίων «Μαυροθαλασσίτες» Γιάννης Καρυπίδης.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
