pontosnews.gr
Τετάρτη, 21/01/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Τα αγιασμένα και τα ανίκητα κόκκινα αυγά των Ποντίων

28/04/2016 - 8:00πμ
(Φωτ.: pixabay.com)

(Φωτ.: pixabay.com)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Με ρίζες που χάνονται στα χρόνια των Βυζαντινών, το έθιμο των κόκκινων αυγών ήταν εξίσου διαδεδομένο και στον Πόντο. Αν και δεν υπάρχουν καταγραφές που να απαντούν στο ερώτημα «γιατί τα αυγά βάφονται κόκκινα», εντούτοις πολλοί συνδέουν το συγκεκριμένο χρώμα με το αίμα του Χριστού αλλά και με τη χαρά για την Ανάσταση.

Η Έλσα Γαλανίδου-Μπαλφούσια στα Λαογραφικά Πόντου περιλαμβάνει δύο λαϊκές παραδόσεις. Στη μία εκδοχή, μια Εβραιοπούλα πείστηκε για την Ανάσταση του Κυρίου όταν κοκκίνησαν τα αυγά που είχε στην ποδιά της. Σύμφωνα με τη δεύτερη εκδοχή, στο τραπέζι του Μυστικού Δείπνου ο Χριστός είχε κόκκινα αυγά.

Οι νοικοκυρές στον Πόντο έβαφαν τα αυγά τους (συνήθως με φύλλα κρεμμυδιών) τη Μεγάλη Πέμπτη. Το έθιμο δεν τηρούνταν στα σπίτια με πένθος.

Αν και το χρώμα που προτιμούσαν ήταν το κόκκινο, τα έβαφαν και κίτρινα, πράσινα, γαλάζια, ακόμα και πολύχρωμα. Ο Π. Τανιμανίδης στην Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού αναφέρει και τα «τορνίκα», τα οποία ήταν ζωγραφισμένα.

Τα αυγά, τόσα όσα τα μέλη της οικογένειας συν ένα για την Παναγία, τα πήγαιναν σε ένα σακούλι στην εκκλησία, στα Δώδεκα Ευαγγέλια, συνήθως μαζί με σιτάρι, όσπρια και διάφορα γεωργικά προϊόντα, και με τσουρέκι που επίσης το έφτιαχναν τη Μεγάλη Πέμπτη. Τα σακούλια τα άφηναν είτε στο ιερό είτε στο κυρίως μέρος του ναού για να διαβαστούν, και τα έπαιρναν μετά την Ανάσταση. Το «ευχασμένο» σιτάρι οι γεωργοί το ανακάτευαν μαζί με εκείνο που θα έσπερναν το φθινόπωρο. Το ίδιο ίσχυε και για τα όσπρια.

Σε ορισμένα χωριά του Πόντου συνήθιζαν να τρώνε τα «ευχασμένα ωβά» αμέσως μετά το Χριστός Ανέστη, χωρίς όμως να τα τσουγκρίζουν. Σε άλλες περιοχές, τα φυλούσαν στο εικονοστάσι για εξαιρετικές περιπτώσεις, καθώς θεωρούσαν ότι είχαν θεραπευτική δύναμη. Έτσι, τα έδιναν στους αρρώστους ή τα έθαβαν στο χώμα όταν υπήρχε ανομβρία. Σε κάποιες περιοχές τα τσόφλια των «διαβασμένων» αυγών τα έβαζαν στον κήπο και στις ρίζες των δέντρων «για να πιάσουν όλοι οι καρποί».

Το τσούγκρισμα των αυγών ξεκινούσε συνήθως από την αυλή των εκκλησιών, μετά την πρώτη Ανάσταση, και συνεχιζόταν όλες τις ημέρες του Πάσχα. Αν ακολουθούσε κάποιος την… ιεροτελεστία, έπρεπε το πρώτο τσούγκρισμα να είναι με το «μυτίν», το δεύτερο με τον «κώλον» και το τρίτο με την «κοιλίαν».

Οι πιο μερακλήδες έβαφαν αυγά φραγκόκοτας (ταϊγάνας ωβά) ή έφτιαχναν τσιχτσιράνα ωβά (ή τζιχτζιράνα ωβά ή τσιχτλιρένα ωβά). Πρόκειται για τα «ειδικά» αυγά της Λαμπρής τα οποία έμπαιναν μέσα στη χόβολη για τουλάχιστον μία μέρα.

Η μύτη ήταν η μοναδική που εξείχε· τα αυγά σιγοψήνονταν και το περιεχόμενό τους (ασπράδι και κρόκος) συγκεντρωνόταν στη μύτη και γίνονταν μαύρο και σκληρό σαν πίσσα.

Ο Γ. Κ. Χατζόπουλος, επίσης στην Εγκυκλοπαίδεια του ποντιακού ελληνισμού, γράφει ότι τα συγκεκριμένα αυγά (που ονομάζονται και «μπογμάδες») αποκτούσαν τόση στερεότητα που ήταν αδύνατο να σπάσουν σε μια αυγομαχία με «κανονικά» αυγά. Η λέξη μπογμάς χρησιμοποιείται και με μεταφορική σημασία, για τον κοντόχοντρο άντρα. Χαρακτηριστική ήταν η φράση «αμόν μπογμάς έν’ ατός», η οποία συνήθως αποτελούσε μια μορφή κατηγορίας για τους υποψήφιους γαμπρούς.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Μπορεί το Σταυρίν του Πόντου να «πνιγόταν» στο πράσινο αλλά όταν ο καιρός αγρίευε βρισκόταν αντιμέτωπο με ακραία καιρικά φαινόμενα που δεν... αστειεύονταν (πηγή: facebook.com/ayeser29/@eyup.ibisoglu)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Ο άνεμος λυσσομανά και τα ποτάμια στο Σταυρίν φουσκώνουν

11/01/2026 - 11:20πμ
Ο Ξενοφών Άκογλου γράφει κάτω από τη φωτογραφία των τριών νέων: «Η περιφορά του Σταυρού στα σπίτια μετά την κατάδυση» (πηγή: «Λαογραφικά Κοτυώρων / εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η γιορτή των Φώτων στα Κοτύωρα: Όταν ο σταυρός αγίαζε θάλασσα, σώμα και ψυχή

6/01/2026 - 9:23πμ
Περιφορά του σταυρού των Φώτων, στην Κερασούντα. Δωρεά του Συλλόγου Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί» στο Μουσείο Ποντιακού Ελληνισμού της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα κάλαντα των Φώτων από τη Σινώπη του Πόντου – Ένα ντοκουμέντο της ποντιακής παράδοσης

5/01/2026 - 9:02πμ
Έργα της Σοφίας Αμπερίδου στη δίγλωσση έκδοση «Το κρυφό βλέμμα» (φωτ.: Facebook / Σοφία Αμπερίδου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Όταν ο Χριστός κατεβαίνει στη γη: Ένα ποντιακό παραμύθι του Δωδεκαημέρου

28/12/2025 - 8:31μμ
Εικόνα από το βιβλίο του Θάνου Βελλουδίου «Αερικά-Ξωτικά και Καλικάντζαροι» (εκδ. Τσιβεριώτης)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα Καλαντόφωτα, ή αλλιώς το Δωδεκαήμερο στον Πόντο, οι μάγισσες κινούνταν ανάμεσα στους ανθρώπους

26/12/2025 - 5:06μμ
Μωμόγεροι στα Αλωνάκια Κοζάνης, το 1954
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Μωμόγεροι – Μια ζωντανή μαρτυρία της ποντιακής ψυχής

25/12/2025 - 2:12μμ
Σκίτσο με ποντιακό παρακάθ' (φωτ.: facebook/Ένωση Ποντίων Πιερίας)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Καλαντόφωτα στον Πόντο: Από τους γάμους και τις βαπτίσεις, στα πλούσια τραπέζια, τους Μωμόγερους και το καλαντόνερο

23/12/2025 - 11:22μμ
Μωμόγεροι διά χειρός Σοφίας Αμπερίδου (ακρυλικά και σκόνες σε καμβά, 50x35 εκ., 2023). Το έργο εκτέθηκε πρώτη φορά στο Stadtmuseum Düsseldorf, στο πλαίσιο της έκθεσης της ζωγράφου «Πατριδογνωσία του Πόντου – Η Ρωμιοσύνη της Ανατολής»
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Μωμόγεροι: Το παραδοσιακό τραγούδι της πολύχρωμης πομπής από δύο σπουδαίες φωνές της ποντιακής μουσικής

23/12/2025 - 10:03πμ
Τζάκι αγροτικού σπιτιού στην Τσίτη Άρδασσας, απ' όπου καταγόταν ο Θ. Θεοφυλάκτου, περιοχή Μεσοχαλδίου. Φωτογραφία του 1986 (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών / Συλλογή Άννας Θεοφυλάκτου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Χειμώνας χωρίς καλοριφέρ: Πώς ζεσταίνονταν τα ποντιακά σπίτια

18/12/2025 - 8:55μμ
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η βασιλοπούλλα και τα πέντε αδέλφια – Ένα ποντιακό παραμύθι από τη συλλογή του Σίμου Λιανίδη

12/12/2025 - 9:24μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

«21 Απριλίου 1967. Εκ της Ελλάδος και πάλιν το φως» γράφει το καθεστωτικό έντυπο (πηγή: ΜΙΕΤ, Βιβλιοθήκη ΕΛΙΑ)

Απαγορευμένα προγράμματα, δίκες και λογοκρισία: Τεκμήρια της Χούντας στη Θεσσαλονίκη

23 λεπτά πριν
Φιλοκούρδοι διαδηλωτές συγκρούονται με την τουρκική αστυνομία στη Νουσαϊμπίν της Μαρντίν, κατά τη διάρκεια πορείας υπέρ των Κούρδων της Συρίας, 20 Ιανουαρίου 2026 (φωτ.: EPA / Metin Yoksu)

Τελευταία πράξη για τους Κούρδους στη βόρεια Συρία;

53 λεπτά πριν
Στιγμιότυπο από την εκδήλωση, Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Σύλλογος Καππαδοκών και Μικρασιατών Νομού Ροδόπης)

Χωρίς στέγη ο Σύλλογος Καππαδοκών Ροδόπης – Πίτα έκοψαν, σπίτι δεν βρήκαν

1 ώρα πριν
Τα κύματα «σήκωσαν» ιστιοπλοϊκό που ήταν δεμένο στη στεριά, στη Γαύδο. Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026 (πηγή: Glomex)

Η κακοκαιρία «σαρώνει» την Κρήτη και τη Γαύδο – Ζημιές και διακοπές ρεύματος

2 ώρες πριν
Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου, Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026 (πηγή: ΕΡΤ)

Κακοκαιρία με 12 μποφόρ στο Ρίο: Η γέφυρα ξανά στην κυκλοφορία – Δείτε τα κύματα να την… μαστιγώνουν

2 ώρες πριν
Με σύγχρονο look and feel, τα καταστήματα Allwyn φέρνουν περισσότερη διασκέδαση και ακόμη πιο πολλές εκπλήξεις

Τα πρώτα καταστήματα Allwyn είναι εδώ – Νέα εποχή για το δίκτυο των καταστημάτων του ΟΠΑΠ

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign