pontosnews.gr
Πέμπτη, 19/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Κούντουρον, ο μήνας με την κομμένη ουρά

Ο Φεβρουάριος στην ποντιακή λαογραφία· τα ήθη και τα έθιμα από τη γη του Πόντου

1/02/2026 - 12:25μμ
Κούντουρον, ο μήνας με την κομμένη ουρά - Cover Image

Εν Τραπεζούντι, τη 16 Φεβρουαρίου 1912, γράφει η καρτ-ποστάλ (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Είναι ο λειψός μήνας, ο συνδεδεμένος με κάθε είδους δεισιδαιμονίες. Ο Φεβρουάριος στην ποντιακή διάλεκτο είναι ο Κούντουρον (ή Κούντουρος), σύνθετη λέξη από το κοντός+ουρά, που παραπέμπει στις κουτσουρεμένες –πότε κατά δύο και τα δίσεκτα έτη κατά μία–, μέρες του μήνα.

«Ο Κούντουρον, ο κούτσουρον, ο ουραδοκομμένον», λέει το ποντιακό στιχάκι.

Με τον Κούντουρον παρομοιάζεται, μεταφορικά, και ο λειψός στα μυαλά άνθρωπος. Τον Φεβρουάριο, το μήνα που θεωρείται ότι φέρνει γρουσουζιά, δεν έκαναν γάμους –ιδίως αν το έτος ήταν δίσεκτο–, και δεν ξεκινούσαν καμία σοβαρή δουλειά.

Η αστάθεια του καιρού, αλλά και το χιόνι που πέφτει –το οποίο όμως δεν φέρνει τον πάγο του Ιανουαρίου–, συμπυκνώνονται στη φράση «Ο Κούντουρον έν’ λειφτός, έν’ ολίγον πα ζαντός», δηλαδή ο Φεβρουάριος είναι λειψός, είναι και λίγο παλαβός. Το κρύο παραμένει τσουχτερό, αλλά τις καλές ημέρες προετοίμαζαν τα χωράφια για τις ανοιξιάτικες καλλιέργειες.

Το χρονικό διάστημα της κακοκαιρίας που παρατηρείται τον Φλεβάρη και τον Μάρτη στον Πόντο έχει το δικό του όνομα: είναι το λυκοχάντζ(ιν). Στον πληθυντικό, λυκοχάντζε, η λέξη σημαίνει τη στιγμή που αρχίζει να συννεφιάζει ο ουρανός.

Ένα δαιμόνιο με τη μορφή λύκου ή σκύλου παίρνει το όνομα από το λυκοχάντζ(ιν).

Η λυκοχαντζού επισκέπτεται τα σπίτια τη Σαρακοστή, μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου, με σκοπό να τα βλάψει. Για να προφυλαχτούν από το κακό, οι ένοικοι άφηναν στην πόρτα ένα άχρηστο αντικείμενο (κατά κανόνα τσαρούχι), ώστε το δαιμόνιο να πάρει το λάφυρο και να αφήσει το σπίτι ήσυχο.

Φεβρουάριο, τις περισσότερες φορές, πέφτουν οι Απόκριες. Είναι η εποχή που οι Μωμόγεροι –το δρώμενο του Δωδεκαημέρου–, βγαίνει και πάλι στους δρόμους των χωριών και των πόλεων. Είναι, ακόμα, η εποχή του ξεφαντώματος των μεταμφιεσμένων, που κατά κανόνα φορούν παράξενες μουτσούνες.

Στην αφθονία των γαλακτοκομικών τη συγκεκριμένη περίοδο οφείλεται και η φράση «έρθεν και ο Κούντουρον, θα τρως πολλά βούτορον». Η κατανάλωση βουτύρου, ανάλατου ή αλατισμένου, γινόταν το χειμώνα. Φυλασσόταν σε ειδικά ξύλινα δοχεία, στις χαμηλές θερμοκρασίες των κελαριών. Η ποικιλία στο χρώμα ήταν θέμα εποχής και διατροφής των ζώων.

Τον Φεβρουάριο ξεκινούσε η δίμηνη περίοδος ανθοφορίας των άγριων λεφτοκάρυων (φουντουκιών) που αντέχουν περισσότερο στο κρύο από την κοινή, ήμερη φουντουκιά. Την ίδια εποχή στην αγορά εμφανίζονταν τα σκουμπριά, ένα ψάρι εποχικό και σχετικά ακριβό, επομένως προσιτό κυρίως στους εύπορους. Τα συντηρούσαν σε αλάτι με προσθήκη δάφνης, ή αποξηραμένα (τσίρος) ή καπνιστά.

Ακόμα, ήταν η εποχή που σταματούσε η αλιεία των χαψίων (γαύρων). Στο φτηνό αυτό ψάρι τον Φεβρουάριο γίνονταν το πρώτο πάστωμα με σχετικά λίγο αλάτι (μελίπαστα ή σκυλεντέρια), προκειμένου η κατανάλωση να είναι άμεση.

Άφηναν τα χαψία 4-5 μέρες να σιτέψουν, και ίσως να αποκτήσουν κάποια βαριά μυρωδιά, και στη συνέχεια τα αποκεφάλιζαν και τα αλάτιζαν. Συνήθως πρόσθεταν και φύλλα δάφνης, λεμονόφλουδες και ανάλεστο μαύρο πιπέρι.

Η Παναγία τιμάται ιδιαίτερα από τους Πόντιους, οι οποίοι σε όλες τις θεομητορικές γιορτές τηρούσαν αυστηρά την αργία. «Τα δύο τη Κουντούρ τη Παναΐας», δηλαδή στις 2 Φεβρουαρίου, ανήμερα της Υπαπαντής, ήταν σχεδόν ανεπίτρεπτο να δουλεύει κάποιος. Έλεγαν: «Αϊλί εκείνον π’ έκαμεν τα δύο τη Κουντούρ’ τη Παναΐας. Μήτε η τζέπρα αφήν’ ατον μήτε ανεχετία», δηλαδή «αλίμονο σε εκείνον που δουλεύει στις 2 Φεβρουαρίου. Ούτε η λέπρα τον αφήνει, ούτε η ανέχεια».

Σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες, στις 2 Φεβρουαρίου άρχιζε και το ζευγάρωμα των πουλιών.

Μεγάλη γιορτή στον Πόντο ήταν και των Αγίων Θεοδώρων. Η μνήμη του Θεόδωρου του Στρατηλάτη, αξιωματούχου του ρωμαϊκού στρατού που ζούσε στην Ποντοηράκλεια, τιμάται στις 8 Φεβρουαρίου. Ο άγιος και μεγαλομάρτυρας Θεόδωρος ο Τήρων, που καταγόταν από την Αμάσεια και υπηρετούσε στο τάγμα των τηρώνων (νεοσυλλέκτων), της εκεί ρωμαϊκής λεγεώνας, γιορτάζει στις 17 Φεβρουαρίου, και το Σάββατο της πρώτης εβδομάδας της Μεγάλης Σαρακοστής σε ανάμνηση του θαύματος των κόλλυβων.

Η Παρθένα Γαλανίδου, γεννημένη το 1911 στον Πόντο, παραδίδει μια προσευχή στους Άγιους Θεόδωρους: «Άγιοι Θεόδωροι, καλοί και θαυματουργοί / εκεί που πάτε και τις τύχες συναντάτε / αν δείτε και τη δική μου, να μου τη διπλοχαιρετάτε αν κάθεται να σηκωθεί, κι αν σηκωθεί να τρέξει / να σχίσει όρη και βουνά, να ’ρθει να με παντρέψει».

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Το εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο του βιβλίου της Αριάδνης Μουταφίδου «Πόντος-Ρωσία-Θεσσαλονίκη. Μικροϊστορικές αναμνήσεις Νικολάου Παπαδοπούλου (1912–1997)»
ΠΟΝΤΟΣ

Από τη Φάτσα του Πόντου στη Ρωσία και στη Θεσσαλονίκη: Οι αναμνήσεις ενός Πόντιου σε βιβλίο

18/11/2026 - 11:25μμ
Ο Βαλέριος Κερδεμελίδης, αργυρός ολυμπιονίκης με την ομάδα ενόργανης γυμναστικής της ΕΣΣΔ στη Ρώμη το 1960 (πηγή: Ρωσική Ομοσπονδία Γυμναστικής / RusGreek)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Βαλέριος Κερδεμελίδης: Ο γιος ενός Έλληνα της Κριμαίας που έγινε ολυμπιονίκης με την ΕΣΣΔ

18/11/2026 - 9:06μμ
(Φωτ.: facebook.com/profile.php/Σύλλογος Ποντίων Νέας Φιλαδέλφειας «Δημήτριος Υψηλάντης»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Έλσα Γαλανίδου-Μπαλφούσια: Συγκίνηση στο φιλολογικό μνημόσυνο στη Νέα Φιλαδέλφεια

18/11/2026 - 3:35μμ
Εναέρια φωτογραφία του αποκατεστημένου ναού των Ταξιαρχών στα Πλάτανα της Τραπεζούντας (πηγή: akcaabat.bel.tr)
ΠΟΝΤΟΣ

Πλάτανα Τραπεζούντας: Τα χρώματα που σώθηκαν στον ναό των Ταξιαρχών

18/11/2026 - 10:35πμ
Μέλη της ποντιακής κοινότητας της Μελβούρνης, στην εκδήλωση στη μνήμη του Παναγιώτη Ιασωνίδη. Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (πηγή: neoskosmos.com)
ΠΟΝΤΟΣ

Παναγιώτης Ιασωνίδης, ο «Τραντέλλενας» της ποντιακής Μελβούρνης

18/11/2026 - 9:19πμ
Η Ευλαμπία Νικολαΐδου, το γένος Θεοδωρίδου (πηγή: facebook.com/elpnaousas)
ΠΟΝΤΟΣ

Πέθανε η Ευλαμπία Νικολαΐδου, η γλυκόλαλη αδερφή του θρυλικού Χρύσανθου Θεοδωρίδη

17/11/2026 - 11:32μμ
(Φωτ.: facebook.com/kaukasosaigaleo)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Η Μουσικοχορευτική & Πνευματική Εστία «Ο Καύκασος» τίμησε την εξέγερση του Πολυτεχνείου

17/11/2026 - 8:34μμ
(Φωτ.: facebook/Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντοηράκλειας «Διγενής Ακρίτας»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ποντοηράκλεια: Νέο Διοικητικό Συμβούλιο στον Ποντιακό Πολιτιστικό Σύλλογο «Διγενής Ακρίτας»

17/11/2026 - 5:25μμ
(Φωτ.: kozan.gr)
ΠΟΝΤΟΣ

Κοζάνη: Η «Μνήμη» έφερε κοντά τους φίλους του ποντιακού πολιτισμού με μουσική και χορό

16/11/2026 - 8:37μμ
Οι γυναίκες των «Ακριτών» ποζάρουν με το... αποτέλεσμα του κόπου τους. Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Παύλος Καρυπίδης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ποντιακές γεύσεις στους Επταμύλους Σερρών – Οι «Ακρίτες» έστρωσαν τραπέζι για 25η φορά

16/11/2026 - 7:49μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Επίσκεψη στα αρχεία της Ελληνικής Κοινότητας Μελβούρνης (φωτ.: Ελληνική Κοινότητα Μελβούρνης)

Τα αρχεία της ελληνικής Μελβούρνης συνδέονται με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους

23 λεπτά πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Στέφανος Ραπάνης)

Οινόη: Νεκρός εντοπίστηκε 23χρονος μετά από φωτιά σε κατοικία

48 λεπτά πριν
Η επιστολή διαμαρτυρίας των Μικρασιατών προσφύγων προς τη Βουλή (1914, Αρχείο Στεφάνου Ν. Δραγούμη / Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα), τα σχέδια του Ντάγκλας Μακφέρσον για την Αθήνα και τον Πειραιά στο The Sphere (16 Δεκεμβρίου 1916) και το χωρίο του Γεωργίου Βεντήρη για τα Νοεμβριανά από το βιβλίο Η Ελλάς του 1910–1920 (1931, τ. Β΄, σ. 272)

Νοεμβριανά 1916: Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες στο στόχαστρο του Εθνικού Διχασμού

1 ώρα πριν
Περιπολικό της ΕΛΑΣ (φωτ. αρχείου: EUROKINISSI / Γιώργος Κονταρίνης)

Πυροβολισμοί στον Άγιο Παντελεήμονα: Τραυματίστηκε 25χρονος Κούρδος

2 ώρες πριν
Ο Κωστής Στεφανόπουλος υψώνει το ποτήρι του προς τιμήν του Μπιλ Κλίντον στο Προεδρικό Μέγαρο, στις 19 Νοεμβρίου 1999 (φωτ.: EUROKINISSI)

Σαν σήμερα, το 1999: Όταν ο Κωστής Στεφανόπουλος έθεσε στον Μπιλ Κλίντον το Κυπριακό και το Αιγαίο

2 ώρες πριν
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αγκαλιάζει τον Τζάρεντ Κούσνερ κατά τη συνάντησή τους στο Δουβλίνο, στις 12 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: X / Volodymyr Zelenskyy)

Ουκρανία: Συνομιλίες στο Βερολίνο και τριμερής Τραμπ-Πούτιν-Σι στην Κίνα

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV