pontosnews.gr
Τετάρτη, 18/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Τα ψάρια στον Πόντο

10/01/2015 - 9:30πμ
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Οι κάτοικοι του Πόντου ήταν δεινοί ψαροφάγοι. Τα χαμψιά ή χαψία (οι γνωστοί μας γαύροι) ήταν… εθνικό φαγητό των Ποντίων. Όπως γράφει ο χρονογράφος της πολίτικης εφημερίδας Φως (4/1/1926), υπήρχε μάλιστα και το «εμβατήριο των χαμψίων»:

Ο Θεός εποίησεν την θάλασσαν φαρδίαν και πλατείαν
εποίησε και πέντσερε (παράθυρο) να (β)λέπουν να χαμψία.

Το χρονογράφημα, αφού περιγράφει την υπερβολική αγάπη των Ποντίων στα «ασημένια χαμψία», μνημονεύει τους δεινούς χαμψοφάγους της Τραπεζούντας, μας πληροφορεί ότι υπάρχει Χαμσί-κιοϊ στη Ματσούκα του Πόντου, και τελειώνει υπενθυμίζοντας τη χλευαστική προσφώνηση των φαντασμένων Πολιτών: «Λαζία, χαμψία, χαραχανία!».

Γαύρος από την Τραπεζούντα (φωτ.: bostanistas.gr)

Σύμφωνα με τον Ξενοφώντα Άκογλου (Λαογραφικά Κοτυώρων), τα χαμψιά αλιεύονταν σε τέτοια αφθονία, ώστε καταντούσαν να πουλιούνται ένα γροσάκι ο γκαζοτενεκές των 10-12 οκάδων. Μάλιστα, όταν βράδιαζε οι βάρκες μοίραζαν δωρεάν όσα ψάρια απόμεναν. Ακόμα, τις εποχές μεγάλης αφθονίας τα χρησιμοποιούσαν για λίπασμα στα χωράφια.

Δεν χρειάζεται να πούμε ότι η φαντασία και η ευρηματικότητα της Πόντιας νοικοκυράς δημιούργησε άπειρες συνταγές μαγειρέματός τους, μερικές από τις οποίες θα δούμε στη συνέχεια.

Τα χαμψιά, κύρια διατροφή των λαϊκών τάξεων, καταναλώνονταν φρέσκα το χειμώνα και την άνοιξη και τον υπόλοιπο χρόνο παστά (αντσούγιες). Οι νοικοκυρές τα πάστωναν με φύλλα δάφνης, μαύρο πιπέρι και λεμονόφλουδες.

Το καλοκαίρι, στις εξοχές, ο παστός γαύρος με ωμό κρεμμυδάκι συνόδευε τις σαλάτες.

Στις βιοτεχνίες, στο πάστωμα των χαμψιών και των ψαριών, γενικά, εργάζονταν γυναίκες και κορίτσια. Οι έμποροι έκαναν εξαγωγές παστών σε βαρέλια και τενεκέδες, κυρίως στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Από τους κέφαλους γίνονταν οι καπνιστοί λικουρίνοι, άριστος κρασομεζές. Τα σκουμπριά, που αφθονούσαν στη Σινώπη, τα πάστωναν κάθε Γενάρη και Φλεβάρη. Γίνονταν και καπνιστά. Μπαρμπούνια και καλκάνια προμηθεύονταν κυρίως οι εύπορες οικογένειες και πολλές από αυτές τα πάστωναν για τον υπόλοιπο χρόνο.

Παραθέτουμε μερικές από τις πιο γνωστές συνταγές:

  • Κουντίτσας
    Γαυροκεφτέδες. Γίνονταν με χαμψιά καθαρισμένα, χωρίς κόκαλα, κρεμμυδάκι ψιλοκομμένο, μια χούφτα μαϊντανό, μισό ποτηράκι αλεύρι και αλάτι.
  • Χαψολάβασο
    Από τα καθημερινά φαγητά. Φτιάχνουμε ζύμη από καλαμποκάλευρο, αλάτι και νερό. Ανοίγουμε λεπτές πίτες και τις ψήνουμε. Όταν μισοψηθούν, βάζουμε πάνω στις πίτες φρέσκα χαμψιά ή παστά, ψιλοκομμένα, με φρέσκο κρεμμυδάκι, και τις ψήνουμε στο φούρνο.
  • Χαψία πουλιά
    Στην παραπάνω ζύμη προσθέτουμε παστά χαμψιά, πλυμένα και κομμένα σε μπουκιές. Πλάθουμε τη ζύμη σε σχήμα πουλιού και ψήνουμε τα «χαμψιά πουλιά» στο τηγάνι ή στα κάρβουνα.
  • Γραίας τηγάν’
    Φτιάχνουμε χυλό από καλαμποκάλευρο και αυγά. Λιώνουμε βούτυρο στο τηγάνι και απλώνουμε το χυλό με το κουτάλι. Το ψήνουμε διαδοχικά και από τις δυο πλευρές.
  • Χαμψοτήγανο
    Στον παραπάνω χυλό ρίχνουμε παστά ψάρια, πλυμένα, καθαρισμένα και κομμένα σε μπουκιές. Το ψήνουμε στο τηγάνι. Το φαγητό αυτό, με λίγο αλεύρι και πολλά αυγά, ονομαζόταν και φουστροτήγανο.
  • Χαψοπίλαβο
    Πιλάφι με χαμψιά και κρεμμυδάκια ψιλοκομμένα.
  • Χαψοπλάκ’
    Φαγητό με χαμψιά, ρύζι, σέσκουλα, κρεμμυδάκι, άνηθο, πιπέρι και σπορέλαιο.

• Πηγή: Σούλα Μπόζη, Καππαδοκία, Ιωνία, Πόντος: Γεύσεις & Παραδόσεις, εκδ. Αστερισμός – Λ. Έβερτ, Αθήνα 1997, σ. 212-214.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Η Ευλαμπία Νικολαΐδου, το γένος Θεοδωρίδου (πηγή: facebook.com/elpnaousas)
ΠΟΝΤΟΣ

Πέθανε η Ευλαμπία Νικολαΐδου, η γλυκόλαλη αδερφή του θρυλικού Χρύσανθου Θεοδωρίδη

17/11/2026 - 11:32μμ
(Φωτ.: facebook.com/kaukasosaigaleo)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Η Μουσικοχορευτική & Πνευματική Εστία «Ο Καύκασος» τίμησε την εξέγερση του Πολυτεχνείου

17/11/2026 - 8:34μμ
(Φωτ.: facebook/Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντοηράκλειας «Διγενής Ακρίτας»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ποντοηράκλεια: Νέο Διοικητικό Συμβούλιο στον Ποντιακό Πολιτιστικό Σύλλογο «Διγενής Ακρίτας»

17/11/2026 - 5:25μμ
(Φωτ.: kozan.gr)
ΠΟΝΤΟΣ

Κοζάνη: Η «Μνήμη» έφερε κοντά τους φίλους του ποντιακού πολιτισμού με μουσική και χορό

16/11/2026 - 8:37μμ
Οι γυναίκες των «Ακριτών» ποζάρουν με το... αποτέλεσμα του κόπου τους. Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Παύλος Καρυπίδης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ποντιακές γεύσεις στους Επταμύλους Σερρών – Οι «Ακρίτες» έστρωσαν τραπέζι για 25η φορά

16/11/2026 - 7:49μμ
Ο Άντονι Αλμπανέζι και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε διμερή συνάντηση στο περιθώριο της διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα (COP31), στην Αττάλεια. Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA / Lukas Coch)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Αυστραλία: Νέα πίεση για την αναγνώριση των Γενοκτονιών Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων

16/11/2026 - 6:15μμ
Στιγμιότυπο από παλαιότερη εκδήλωση της «Ρωμανίας» στη Γλυφάδα (φωτ.: Facebook / Ένωση Ποντίων Γλυφάδας)
ΠΟΝΤΟΣ

Διεθνές Συνέδριο Ποντιακού Ελληνισμού στη Γλυφάδα: Ένα τριήμερο με το βλέμμα στο μέλλον

16/11/2026 - 4:41μμ
Το αρμενικό κοινοτικό ορφανοτροφείο στην πόλη της Σεβάστειας το 1902. Στο κέντρο διακρίνεται καθισμένος ο διευθυντής του ιδρύματος, Μιχράν Εφέντη Ισπιριάν (πηγή: Πρόγραμμα Houshamadyan / Συλλογή Βιβλιοθήκης Νουμπαριάν, Παρίσι/ via Seta Semsarian Karakelian)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ντοκουμέντο του 1902: Ορφανά της Σεβάστειας που γλίτωσαν από τις σφαγές του 1894-1896 αλλά όχι κατά τη Γενοκτονία των Αρμενίων το 1915

16/11/2026 - 10:40πμ
(Φωτ.: facebook.com/profile.php/Πανελλήνια Ομοσπονδία Θρακικών Σωματείων)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Πανελλήνια Ομοσπονδία Θρακικών Σωματείων: Στην ιστορία πέρασε το 34ο Γνωμοδοτικό Συμβούλιο – Οι αποφάσεις

16/11/2026 - 9:23πμ
O Αδάμ Μοριάνοφ με τις μαθήτριές του. Αριστερά η κόρη του Σόνια (πηγή: athensvoice.gr)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Αδάμ Μοριάνοφ: Ο άγνωστος ιδρυτής του ελληνικού κλασικού μπαλέτου με καταγωγή από τα Σούρμενα του Πόντου

15/11/2026 - 9:19μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: EUROKINISSI)

Euroleague: Ήττα στην Μπολόνια για τον Παναθηναϊκό

5 ώρες πριν
Ο απερχόμενος πρόεδρος της Κνέσετ, Αμίρ Οχάνα (αριστερά), ανταλλάσσει χειραψία με τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο της Κνέσετ, Ματάν Καχάνα, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της ολομέλειας της ισραηλινής Βουλής, στην Ιερουσαλήμ, στις 17 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA/ ABIR SULTAN)

Ισραήλ: Νέος πρόεδρος της Κνέσετ ο Ματάν Καχάνα – Σημαντική νίκη της αντιπολίτευσης έναντι του Νετανιάχου

6 ώρες πριν
Η Ευλαμπία Νικολαΐδου, το γένος Θεοδωρίδου (πηγή: facebook.com/elpnaousas)

Πέθανε η Ευλαμπία Νικολαΐδου, η γλυκόλαλη αδερφή του θρυλικού Χρύσανθου Θεοδωρίδη

6 ώρες πριν
(Φωτ.: FIBA)

FIBA Europe Cup: Πέρασε αλώβητος από το Βίρτσμπουργκ ο Ηρακλής

7 ώρες πριν
Γενική άποψη της πορείας για την 53η επέτειο του Πολυτεχνείου (φωτ.: Γιάννης Παναγόπουλος/EUROKINISSI)

53η επέτειος του Πολυτεχνείου: Μαζική συμμετοχή στις πορείες – Επεισόδια, προσαγωγές, συλλήψεις και ένας τραυματισμός

7 ώρες πριν
(Φωτ. αρχείου: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Σκόπια: Εξαρθρώθηκε δίκτυο που σχεδίαζε τρομοκρατική επίθεση ή δολοφονία στην Ελλάδα

8 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV