pontosnews.gr
Παρασκευή, 23/01/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Αγγείον

Μπορεί να το συναντήσει κανείς με αρκετά ονόματα

1/10/2014 - 1:35μμ
Αγγείον - Cover Image

(Φωτ.: Βαλεντίνα Ουσταμπασίδη αποκλειστικά για το pontos-news.gr)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Μπορεί να το συναντήσει κανείς με αρκετά ονόματα. Στην Ελλάδα ήρθε κατά πάσα πιθανότητα από την Ασία τον 1ο με 2ο αιώνα μ.Χ. και ονομάστηκε άσκαυλος (ασκός+αυλός). Περισσότερο γνωστό σήμερα είναι ως αγγείον. Στον Πόντο το έλεγαν και τουλούμ’, τούλουμπαν και τουλούμ-ζουρνά. Στα νησιά είναι η τσαμπούνα, και στη Μακεδονία και τη Θράκη η γκάιντα. Ως γκάιντα το χρησιμοποιούν και οι Σλάβοι.

Όπως συμβαίνει και με τα περισσότερα λαϊκά όργανα, έτσι και στο αγγείον ο τουλουμτζής (οργανοπαίχτης) είναι και ο κατασκευαστής.

Για την κατασκευή του οργάνου χρησιμοποιείται επεξεργασμένο δέρμα προβάτου ή κατσίκας, το οποίο το γυρίζουν ανάποδα ώστε το τρίχωμα να είναι στη μέσα μεριά. Έτσι ολόκληρο το τομάρι του ζώου μετατρέπεται σε ένα είδους αεροθάλαμου που κρατείται κάτω από τη μασχάλη.

Μέσω του ειδικού επιστόμιου σωλήνα που τοποθετείται επάνω στον στεγανοποιημένο ασκό, ο οργανοπαίχτης, ενώ παίζει, φυσά ανά διαστήματα προκειμένου να αναπληρώσει τον αέρα που φεύγει από τους αυλούς. Η αναπνοή του γίνεται από το διάφραγμα και όχι με το στήθος και εκεί βρίσκεται η εξήγηση στο γιατί μπορεί κάποιος να παίζει τόσες ώρες χωρίς να κουράζεται.

Ενώ όμως στην γκάιντα του ελλαδικού χώρου και των Σλάβων είναι τοποθετημένος μόνο ένας αυλός με τις κανονισμένες τρύπες και ο άλλος λειτουργεί σε διαφορετική θέση του οργάνου για να κρατάει απλώς το «ίσο», με το αγγείον του Πόντου τα πράγματα είναι διαφορετικά.

Ειδικός αυλός για «ίσο» δεν υπάρχει. Υπάρχουν δύο αυλοί, τοποθετημένοι ο ένας δίπλα στον άλλο, ομοιόμορφοι και με ισάριθμες τρύπες. Οι δύο αυτοί αυλοί παίζουν ταυτόχρονα, ομόηχα και στον ίδιο ακριβώς τόνο.

Ως όργανο ήταν γνωστό σε όλες σχεδόν τις περιοχές του Πόντου, αλλά μαζί με τη λύρα είναι το αγαπημένο όργανο του ανατολικού Πόντου.

Το αγγείον το συναντάμε και χωρίς συνοδεία άλλων μουσικών οργάνων, αλλά και στα πανηγύρια αφού ο έντονος ήχος του βοηθά στο να ακούγεται σε μεγάλη απόσταση.

Καλός τουλουμτζής θεωρείται εκείνος που βάζει «στολίδια» στο παίξιμό του ώστε η μελωδία να καλλωπίζεται διαρκώς. Τα «στολίδια» αυτά είναι κυρίως οι γρήγορες και μικρές νότες και το τσάκισμα της φωνής, όπου μια νότα της μελωδίας επαναλαμβάνεται γρήγορα αφού προηγηθεί η αμέσως ψηλότερη ή χαμηλότερη από αυτήν νότα.

Σύμφωνα με τον Φοίβο Ανωγειανάκη, όταν ο οργανοπαίχτης παράλληλα με τα μελωδικά στολίδια κλείνει τη μία μόνο από τις δύο απέναντι τρύπες, πότε του ενός και πότε του άλλου αυλού, «τότε πετυχαίνει ένα ιδιότυπο πολυφωνικό άκουσμα».

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
• Φ. Ανωγειανάκης, Ελληνικά λαϊκά μουσικά όργανα, εκδ. Μέλισσα, Αθήνα 1991.
• Λήμμα «αγγείον», στο Εγκυκλοπαίδεια Ποντιακού Ελληνισμού, εκδ. Μαλλιάρης-Παιδεία, Θεσσαλονίκη 2007.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Μπορεί το Σταυρίν του Πόντου να «πνιγόταν» στο πράσινο αλλά όταν ο καιρός αγρίευε βρισκόταν αντιμέτωπο με ακραία καιρικά φαινόμενα που δεν... αστειεύονταν (πηγή: facebook.com/ayeser29/@eyup.ibisoglu)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Ο άνεμος λυσσομανά και τα ποτάμια στο Σταυρίν φουσκώνουν

11/01/2026 - 11:20πμ
Ο Ξενοφών Άκογλου γράφει κάτω από τη φωτογραφία των τριών νέων: «Η περιφορά του Σταυρού στα σπίτια μετά την κατάδυση» (πηγή: «Λαογραφικά Κοτυώρων / εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η γιορτή των Φώτων στα Κοτύωρα: Όταν ο σταυρός αγίαζε θάλασσα, σώμα και ψυχή

6/01/2026 - 9:23πμ
Περιφορά του σταυρού των Φώτων, στην Κερασούντα. Δωρεά του Συλλόγου Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί» στο Μουσείο Ποντιακού Ελληνισμού της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα κάλαντα των Φώτων από τη Σινώπη του Πόντου – Ένα ντοκουμέντο της ποντιακής παράδοσης

5/01/2026 - 9:02πμ
Έργα της Σοφίας Αμπερίδου στη δίγλωσση έκδοση «Το κρυφό βλέμμα» (φωτ.: Facebook / Σοφία Αμπερίδου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Όταν ο Χριστός κατεβαίνει στη γη: Ένα ποντιακό παραμύθι του Δωδεκαημέρου

28/12/2025 - 8:31μμ
Εικόνα από το βιβλίο του Θάνου Βελλουδίου «Αερικά-Ξωτικά και Καλικάντζαροι» (εκδ. Τσιβεριώτης)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Τα Καλαντόφωτα, ή αλλιώς το Δωδεκαήμερο στον Πόντο, οι μάγισσες κινούνταν ανάμεσα στους ανθρώπους

26/12/2025 - 5:06μμ
Μωμόγεροι στα Αλωνάκια Κοζάνης, το 1954
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Μωμόγεροι – Μια ζωντανή μαρτυρία της ποντιακής ψυχής

25/12/2025 - 2:12μμ
Σκίτσο με ποντιακό παρακάθ' (φωτ.: facebook/Ένωση Ποντίων Πιερίας)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Καλαντόφωτα στον Πόντο: Από τους γάμους και τις βαπτίσεις, στα πλούσια τραπέζια, τους Μωμόγερους και το καλαντόνερο

23/12/2025 - 11:22μμ
Μωμόγεροι διά χειρός Σοφίας Αμπερίδου (ακρυλικά και σκόνες σε καμβά, 50x35 εκ., 2023). Το έργο εκτέθηκε πρώτη φορά στο Stadtmuseum Düsseldorf, στο πλαίσιο της έκθεσης της ζωγράφου «Πατριδογνωσία του Πόντου – Η Ρωμιοσύνη της Ανατολής»
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Μωμόγεροι: Το παραδοσιακό τραγούδι της πολύχρωμης πομπής από δύο σπουδαίες φωνές της ποντιακής μουσικής

23/12/2025 - 10:03πμ
Τζάκι αγροτικού σπιτιού στην Τσίτη Άρδασσας, απ' όπου καταγόταν ο Θ. Θεοφυλάκτου, περιοχή Μεσοχαλδίου. Φωτογραφία του 1986 (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών / Συλλογή Άννας Θεοφυλάκτου)
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Χειμώνας χωρίς καλοριφέρ: Πώς ζεσταίνονταν τα ποντιακά σπίτια

18/12/2025 - 8:55μμ
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η βασιλοπούλλα και τα πέντε αδέλφια – Ένα ποντιακό παραμύθι από τη συλλογή του Σίμου Λιανίδη

12/12/2025 - 9:24μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ο Σπύρος Καρατζαφέρης το 2005 (φωτ.: EUROKINISSI / Βάιος Χασιαλής)

Σπύρος Καρατζαφέρης: Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 88 ετών ο γνωστός δημοσιογράφος

12 λεπτά πριν

Η Ένωση Ποντίων Πιερίας προσκαλεί μέλη και φίλους στην κοπή της βασιλόπιτάς της

41 λεπτά πριν
Ο Νικολάι Χαρίτο ανάμεσα στα «Χρυσάνθεμα» (φωτ.: Σύλλογος Ελλήνων Μόσχας/ Εικ.: pontosnews.gr)

Νικολάι Χαρίτο (1886-1918): Το νόθο παιδί που μεγάλωσε στα πλούτη, επαναστάτησε κατά του τσάρου και δολοφονήθηκε για τα μάτια μιας Βέρας

1 ώρα πριν
(Φωτ.: greekherald.com.au)

Η κυπριακή κοινότητα Νέας Νότιας Ουαλίας βραβεύει τους Κύπριους ομογενείς για την προσφορά τους

2 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Αντώνης Νικολόπουλος)

Κηφισός: Κυκλοφοριακές ρυθμίσεις μέχρι τις 15:00 – Ποια τμήματα της λεωφόρου αφορούν

2 ώρες πριν
Από την αφίσα της παράστασης

«Έφυγες με το Πατρίς»: Ιστορίες Ελλήνων μεταναστών στην Αυστραλία ζωντανεύουν στη σκηνή του θεάτρου και συγκινούν

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign